Kalendarz z Coligny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kalendarz z Coligny

Kalendarz z Coligny – pochodzący z końca I wieku p.n.e.[1] starożytny celtycki kalendarz, odnaleziony w 1897 roku w pobliżu Coligny w departamencie Ain we Francji. Obecnie znajduje się w zbiorach Musée gallo-romain w Lyonie[2].

Zabytek, wykonany z brązowej płyty, został odnaleziony w 153 fragmentach, które po złożeniu dają około połowy oryginału[2]. Kalendarz przedstawia pięcioletni cykl lunarno-słoneczny[2]. Podzielony jest na szesnaście kolumn obejmujących po cztery miesiące, z wyjątkiem kolumn 5 i 9, które zawierają dodatkowo miesiące przestępne konieczne do wyrównania roku księżycowego z rokiem słonecznym. Miesiące mają po 29 lub 30 dni i tworzą lata liczące 354 dni[1]. Każdy miesiąc składa się z części „jasnej” i „ciemnej”, rozdzielonych słowem atenoux (powracająca noc). Ponadto miesiące podzielono na pomyślne i niepomyślne, oznaczając je skrótami MAT i ANM (od matus i anmatus)[1][2]. Dni są ponumerowane, a niektóre także dodatkowo oznaczone skrótami, którymi zaznaczono m.in. święta Beltane i Lughnasadh[1].

Kalendarz jest też cennym źródłem językowym, zapisano bowiem na nim pismem łacińskim słowa i liczebniki galijskie, chociaż znaczenia większości skrótów nie udało się rozszyfrować[2]. Miesiące noszą nazwy kolejno: Samoni, Dumann, Riuros, Anagantio, Ogronn, Cutios, Giamoni, Simiuisonna, Equos, Elembiu, Edrini i Cantlos[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Barry Cunliffe: Starożytni Celtowie. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 2003, s. 229. ISBN 83-06-02907-0.
  2. a b c d e f Celtic Culture: A Historical Encyclopedia. edited by John T. Koch. T. 2. Santa Barbara: ABC-CLIO, 2006, s. 463-464. ISBN 1-85109-440-7.