Kalipso (córka Atlasa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kalipso
Καλυψώ
Ilustracja
nimfa w mitologii greckiej
Ojciec Atlas lub Helios

Kalipso (gr. Καλυψώ Kalypsṓ, łac. Calypso) – w mitologii greckiej nimfa żyjąca na Ogygii (gr. Ὠγυγία), wyspie identyfikowanej z różnymi rzeczywistymi wyspami na Morzu Śródziemnym i Oceanie Atlantyckim. Uchodziła za córkę tytana Atlasa lub Heliosa. To przez wspieranie ich podczas tytanomachii została uwięziona na Ogygii i skazana na przyjmowanie sławnych herosów, w tym Heraklesa czy znanego jego odpowiednika rzymskiego Herkulesa.

Pochodzenie imienia „Kalipso”[edytuj | edytuj kod]

Dokładna etymologia imienia Kalipso nie jest znana. Słowo Καλύπτειν (kalyptein, ‘chować’, ‘kryć’, z którego wywodzi się też „Apokalipsa” – objawienie) sugeruje, że Kalipso była na początku utożsamiana z boginią śmierci bądź ciemności.

Postać z Odysei[edytuj | edytuj kod]

Kalipso jest najbardziej znana z roli jaką odegrała w Odysei Homera, w której więzi bohatera wojny trojańskiej – Odyseusza. Trzyma go przez siedem lat jako zakładnika na Ogygii chcąc go uczynić swoim nieśmiertelnym mężem. Odys ma odmienne plany – pragnie wrócić do swojej ukochanej żony Penelopy. Atena, która mu sprzyja, prosi Zeusa o uwolnienie zakładnika z wyspy. Ten przystaje na prośbę i wysyła Hermesa, by kazał Kalipso uwolnić Odyseusza.

Zdaniem Hezjoda, greckiego epika, Kalipso urodziła Odyseuszowi dwójkę dzieci, Nausitusa i Nausinusa.

Współcześnie[edytuj | edytuj kod]

  • Kalipso pojawia się w serii Percy Jackson i bogowie olimpijscy - w czwartej książce Bitwa w Labiryncie autorstwa Ricka Riordana, w której Percy Jackson przybija do brzegów Ogygii, gdzie zajmuje się nim Kalipso. Początkowo, Kalipso nie chce powiedzieć Percy'emu, że musi wybrać między zostaniem z nią na zawsze a w konsekwencji byciem nieśmiertelnym i ratowaniem przyjaciół, jednak niechętnie w końcu to czyni. Mimo że Percy zakochał się w Kalipso, która troszczy się o niego, decyduje się opuścić wyspę. W piątej książce z tej serii Ostatni Olimpijczyk Percy prosi Zeusa, by wszyscy przyjaźni tytani, tacy jak Kalipso, byli uwolnieni.
  • Kalipso pojawia się też w Piratach z Karaibów: Skrzynia Umarlaka i Piratach z Karaibów: Na krańcu świata jako przemieniona przez Sąd Bractwa w Tia Dalmę – kapłankę fetyszy żyjącą w ciemnych i przerażających mokradłach.
  • Na ulicy Długiej w Gdańsku znajduje się jej pomnik.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Słownik kultury antycznej pod red. Lidii Winniczuk. Wiedza Powszechna, Warszawa, 1986. ISBN 83-214-0406-5