Kalsko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kalsko
Kościół pw. św. Bartłomieja
Kościół pw. św. Bartłomieja
Państwo  Polska
Województwo lubuskie
Powiat międzyrzecki
Gmina Międzyrzecz
Liczba ludności (2005) 400
Strefa numeracyjna (+48) 95
Tablice rejestracyjne FMI
SIMC 0184000
Położenie na mapie gminy Międzyrzecz
Mapa lokalizacyjna gminy Międzyrzecz
Kalsko
Kalsko
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kalsko
Kalsko
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Kalsko
Kalsko
Położenie na mapie powiatu międzyrzeckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu międzyrzeckiego
Kalsko
Kalsko
Ziemia52°30′33″N 15°37′19″E/52,509167 15,621944

Kalsko (niem. Kalzig) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz.

Wieś duchowna, własność opata bledzewskiego, położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego[1]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Wieś jest położona 8 km na północny wschód od Międzyrzecza, przy lokalnej drodze do Rokitna i Przytocznej. Siedziba sołectwa.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś wzmiankowana w średniowieczu jako własność rycerskiego rodu Niałków z Chyciny. W roku 1390 Wincenty Niałek sprzedał wieś z pięcioma jeziorami klasztorowi Cystersów w Zemsku. W 1688 roku pożar zniszczył całą wieś z kościołem, który obudowano w końcu XVII wieku. Do roku 1796 Kalsko należało do klasztoru bledzewskiego, kiedy to dobra klasztorne przejął rząd pruski.

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Międzyrzecz w rejencji poznańskiej[2]. Kalsko należało do okręgu rokitnickiego tego powiatu i stanowiło odrębny majątek, którego właścicielem był wówczas rząd pruski w Berlinie[2]. Według spisu urzędowego z 1837 roku wieś liczyła 352 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 45 dymów (domostw)[2]. W skład majątku Kalsko wchodził wówczas także Kalsko młyn (1 dom, 8 osób) oraz folwark Rozodoł (3 domy, 36 osób)[2].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[3]:

  • kościół filialny pod wezwaniem św. Bartłomieja, wzniesiono w konstrukcji zrębowej - szachulcowej w latach 1692-1693. W XVIII w. istniejące ściany obudowano konstrukcją ryglową. W połowie XIX w. dobudowano zakrystię. Wyposażenie kościoła pochodzi częściowo z XVIII w. i składa się z neogotyckiego ołtarza głównego, dwóch starszych ołtarzy bocznych, dwóch krucyfiksów, prospektu organowego i ławek. Jest to jeden z najcenniejszych zabytków sakralnych województwa lubuskiego
  • cmentarz przykościelny
    • ogrodzenie kamienne
  • pałac - dwór, klasycystyczny z pierwszej połowy XIX wieku, znajduje się naprzeciwko kościoła.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. I, Wielkopolska, Warszawa 1883, s. 31.
  2. a b c d Leon Plater: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜ztwa Poznańskiego. Lipsk: Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère) Jana Nepomucena Bobrowicza, 1846, s. 258-259.
  3. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 23. [dostęp 27.1.13].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jarosław Lewczuk, Błażej Skaziński, Bożena Grabowska: Zabytki północnej części województwa lubuskiego. Gorzów Wlkp.: WUOZ, 2004. ISBN 83-921289-0-7.
  • Bohdan Kucharski: Informator Turystyczno-Krajoznawczy Województwa Gorzowskiego. Gorzów Wielkopolski: Urząd Wojewódzki, 1998. ISBN 83-908511-1-3.