Kameralizm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Veit Ludwig von Seckendorff - jeden ze zwolenników kameralizmu

Kameralizm (łac. camera – komnata, niem. Kameralwissenschaften) – doktryna ekonomiczna rozwinięta w Niemczech i Austrii w XVII-XVIII w., uznająca za nadrzędny cel polityki gospodarczej państwa pełne wykorzystanie zasobów ludzkich i zdolności produkcyjnych w celu zwiększenia dochodów władcy; odmiana merkantylizmu.

Geneza nurtu[edytuj]

Nazwa nurtu pochodzi od słowa "kamera", urzędu działającego przy dworze władcy, zarządzającego jego majątkiem i ściągającego należne daniny oraz podatki. Działalność urzędu dała początek całej dziedzinie wiedzy Kameralwissenschaften, a z początkiem XVIII w. powstały katedry kameralistyki na uniwersytetach.

Kameralizm wyrósł na gruncie stosunkowo zacofanej struktury gospodarczej, społecznej i politycznej Niemiec, która była wynikiem wojny trzydziestoletniej lat 1618 - 1648. Szacuje się, że w wyniku działań wojennych liczebność ludności spadła o 30% - 40%, zmniejszyła się wymiana handlowa a rolnictwo i rzemiosło w mniejszych miejscowościach popadło w głęboką recesję[1]. Kryzys gospodarczy tamtego okresu był również następstwem głębokiego rozbicia politycznego.

Założenia[edytuj]

Myśl ekonomiczna kameralizmu była zasadniczo inspirowana dążeniem do zwiększenia dochodów państwa oraz troską o wzrost liczby ludności.

Środkiem zapewniającym odbudowę życia gospodarczego była polityka skarbowa, realizująca postulaty dodatkowego opodatkowania i wprowadzenia różnego rodzaju opłat. Aktywna polityka ludnościowa, polegająca na wspieraniu działań na rzecz stymulacji przyrostu naturalnego i walce z wyludnieniem, miała zapewnić szybki wzrost produkcji i rozwój gospodarczy. Według kameralistów istotną rolę w realizacji tych celów miała odgrywać armia. Jej rozbudowa była związana ze wzrostem jej potrzeb, a zatem wzrostem siły roboczej niezbędnej do jej utrzymania. Do realizacji tych potrzeb niezbędne było intensywne zaangażowanie państwa, które rozbudowywało infrastrukturę, wspierało modernizację gospodarki, ściśle kontrolowało sektor rolny, rzemiosło i handel. Powstawały nowe manufaktury i banki.

W nurcie kameralistyki rozwinęła się statystyka, która miała zasadnicze znaczenie dla prowadzenia spisów ludności i kontroli wielkości obrotów handlu zagranicznego.

Główni przedstawiciele kameralistyki (według daty urodzenia)[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Wacław Stankiewicz: Historia mysli ekonomicznej. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, 2000, s. 109. ISBN 83-208-1276-3.

Bibliografia[edytuj]

  • Elżbieta Kundera (red.) Słownik historii myśli ekonomicznej, Oficyna Ekonomiczna, Kraków 2004
  • Henryk Wereszycki, Historia Austrii, Ossolineum.