Kamienica Pod Gryfami we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kamienica Pod Gryfami
Obiekt zabytkowy nr rej. 103 z 5.12.1949, 104 z 5.12.1949, A/1602/142 z 15.02.1962[1]
Ilustracja
Kamienica pod Gryfami na wrocławskim Rynku
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Adres Rynek 2
Ukończenie budowy XVI wiek
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Kamienica Pod Gryfami
Kamienica Pod Gryfami
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kamienica Pod Gryfami
Kamienica Pod Gryfami
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Kamienica Pod Gryfami
Kamienica Pod Gryfami
Ziemia51°06′36,75″N 17°01′49,41″E/51,110208 17,030392

Kamienica Pod Gryfami (niem.: Haus Unter den Greifen) − kamienica na wrocławskim Rynku wybudowana około roku 1300[2].

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Na fasadzie umieszczone są cztery pary zwierząt heraldycznych, które odnoszą się do fundatorów przebudowy. Same gryfy pochodzą z herbu rodu von Költsch, lwy zaś z herbu Wrocławia (który wywodzi się z herbu Królestwa Czech) lub z herbu Brugii, z której prawdopodobnie pochodził fundator przebudowy. Orły trzymają w łapach tarcze herbowe żony właściciela, Apolonii von Turnau, a powyżej umieszczone są również pochodzące z jej herbu pelikany[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Portal wejściowy do kamienicy
  • 1587 – 1589 najwcześniejsza wzmianka o kamienicy, kiedy to została poddana przebudowie w stylu manieryzmu pod kierunkiem architekta Friedricha Grossa. Wtedy też powstał obecny portal dłuta Gerharda Hendrika.
  • XVII w. kolejna przebudowa, podczas której wydzielono sień ze sklepieniem o koszowym przekroju, a w dziedzińcu powstała arkada z toskańską kolumną wspierającą galerię pierwszego piętra. Zaadaptowano poddasze domu na pomieszczenia mieszkalne. Zmodernizowano również fasadę, ozdobiono ją malowidłami olejnymi. Pojawiły się lustra podokienne.
  • 1756 r. w wyniku renowacji odnowiono sztukatorską dekorację fasady i na nowo ją pomalowano.
  • 1762 – 1764 r. galeria na pierwszym i drugim piętrze otrzymała kutą żelazną balustradę.
  • 1825 r. w wyniku przebudowy oszklona została galeria pierwszego piętra, a kuta, ażurowa balustrada została omurowana. Fasada została częściowo zmieniona o detal empirowy.
  • 1935 r. w wyniku konserwacji został przywrócony manierystyczny wygląd fasady.
  • 1960 r. podczas remontu rozebrano oficyny oraz galerię drugiego piętra. Galerie z pierwszego piętra przekształcono w otwarty taras i przywrócono ażurową, barokową balustradę.

Od ok. 1681 r. budynek należał do spadkobierców Conrada Költscha, od 1761 właścicielem był Ernst Gottfried Stöckel, który w kamienicy prowadził instytucję dobroczynną o nazwie Költzische Fundation[4]. W XIX wieku właścicielem kamienicy była Issak Guffmann.

Do dziś zachowała się jedynie balustrada z pierwszego piętra z umieszczonym nazwiskiem właściciela (Stöckel), a w polach bocznych liczbami 17 i 64 odnoszącymi się do daty powstania balustrady. W pierwszej dekadzie XX wieku w budynku znajdowała się drukarnia książek Ferdinanda Goldsteina[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wojciech Brzezowski: Dom mieszkalny we Wrocławiu w okresie baroku, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2005.
  • Rafał Eysymontt, Jerzy Ilkosz, Agnieszka Tomaszewicz, Jadwiga Urbanik (red.): Leksykon architektury Wrocławia. Wrocław: Via Nova, 2011.
  • Olgierd Czerner: Rynek wrocławski. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1976.
  • Maciej Łagiewski: Wrocławscy Żydzi 1850-1944. Wrocław: Muzeum Miejskie Wrocławia, 2010.
  • Zygmunt Wielowiejski: Hermann Krone i inni. Wrocław na fotografii 1840-1900. Wrocław: Via Nowa, 2014.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]