Kamienica Pod Złotym Psem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kamienica Pod Złotym Psem
Obiekt zabytkowy nr rej. A/1402/547/Wm z 28.02.1992[1]
Ilustracja
Kamienica Pod Złotym Psem
na wrocławskim Rynku
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Adres Rynek 41/Wita Stwosza
Styl architektoniczny barok
Ukończenie budowy XIII wiek
Ważniejsze przebudowy 1730
Zniszczono 1945
Odbudowano 1994
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Kamienica Pod Złotym Psem
Kamienica Pod Złotym Psem
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kamienica Pod Złotym Psem
Kamienica Pod Złotym Psem
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Kamienica Pod Złotym Psem
Kamienica Pod Złotym Psem
Ziemia51°06′37,4″N 17°01′01,0″E/51,110389 17,016944

Kamienica Pod Złotym Psem (niem.: Haus Zum Goldenen Hund) – budynek na wschodniej pierzei wrocławskiego Rynku, w jego północno-wschodnim narożniku, pod numerem 41, rekonstruujący barokowe formy zewnętrzne znajdującej się wcześniej w tym miejscu kamienicy mieszczańskiej o średniowiecznym rodowodzie.

Kamienica Pod Złotym Psem z 1926 roku (z prawej)

Kamienica została wybudowana w XIII wieku w stylu gotyckim. Miała wydłużony, nieregularny rzut. Od strony Rynku posiada rzeźbiarską fasadę o czterech osiach okiennych. Prostokątna kamieniarka okienna o masywnych zwornikach została ozdobiona puttami oraz zwieńczona naczółkami na przemian trójkątnymi i półkolistymi. Narożniki budynku zasygnalizowano boniami, a elewacje zostały dodatkowo podzielone płaskimi gzymsami. W partii dachowej kamienica otrzymała barokowy szczyt i dwie lukarny. Bogaty szczyt zdobiony w górnej partii kompozytowymi pilastrami, gzymsami, obeliskami i wazonami został odcięty od reszty elewacji silnym wysuniętym gzymsem i pasmem tralkowej balustrady częściowo kamiennej, częściowo kutej z żelaza. Elementem charakterystycznym szczytu były wieńczące po obu stronach kamienne małżowinowe woluty.

Jednym z architektów kamienicy był Jan Jerzy Kalckbrenner – autor również trzech innych kamienic rynkowych.

Po raz pierwszy kamienica udokumentowana została na planie Wrocławia autorstwa Weyhnera i Vberusa z 1562, później także na planie Hogenbergera z 1713. W tym samym roku przybrała barokową formę według projektu architekta Jana Jerzego Kalckbrennera. W 1730 kamienicę wzbogacono o portal z kolumnami i godłem "Złotego Psa". Kolejne remonty kamienica przeszła w latach 1772 i 1881 (przebudowa wykusza powiększonego do II piętra); w tej formie kamienica przetrwała do II wojny światowej. Podczas oblężenia Wrocławia w 1945 poważnie uszkodzona, została w następnych latach rozebrana, zachowały się tylko piwnice i jeden portal.

Została odbudowana od podstaw w latach 1993-1994 wg. projektu Macieja Małachowicza[2], na podstawie zachowanych planów i fotografii nawiązujących do XVIII wiecznego wyglądu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wojciech Brzezowski: Dom mieszkalny we Wrocławiu w okresie baroku, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2005.
  • Andrzej Konarski: 604 zagadki o Wrocławiu. Wrocław: eMKa, 2017.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]