Kamienica przy ul. Świętego Wojciecha 1 w Szczecinie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kamienica przy ul. św. Wojciecha 1 w Szczecinie
Obiekt zabytkowy nr rej. 720 z 31.07.1972 r.[1]
Ilustracja
Widok na fronton kamienicy, 2009 r.
Państwo  Polska
Miejscowość Szczecin
Adres ul. św. Wojciecha 1
Typ budynku kamienica
Styl architektoniczny secesja
Architekt Friedrich Liebergesell
Inwestor Albert Netz
Kondygnacje 6
Rozpoczęcie budowy 1902[2]
Ukończenie budowy 1903
Ważniejsze przebudowy 1907
1943–1946
lata 60. XX wieku
Pierwszy właściciel Albert Netz
Plan budynku
Plan budynku
Położenie na mapie Szczecina
Mapa konturowa Szczecina, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Kamienica przy ul. św. Wojciecha 1 w Szczecinie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko lewej krawiędzi u góry znajduje się punkt z opisem „Kamienica przy ul. św. Wojciecha 1 w Szczecinie”
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa konturowa województwa zachodniopomorskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Kamienica przy ul. św. Wojciecha 1 w Szczecinie”
Ziemia53°25′34,7″N 14°32′52,8″E/53,426306 14,548000

Kamienica przy ul. św. Wojciecha 1 w Szczecinie – zabytkowy budynek mieszkalno-usługowy, zlokalizowany na obszarze szczecińskiego osiedla Centrum, w dzielnicy Śródmieście. Budynek ten, z zachowaną w dużej części oryginalną ornamentyką, jest jednym z niewielu szczecińskich przykładów architektury secesji[3].

Dziedziniec kamienicy jest miejscem odbywania się różnych wydarzeń kulturalnych, takich jak występy artystyczne[4], koncerty, pokazy filmowe, wernisaże[5][6].

Kamienica wpisana jest do Wojewódzkiego Rejestru Zabytków pod numerem 720 (decyzja Kl.I.6801/2/72 z dnia 31 lipca 1972, nazwa na liście: kamienica z oficynami)[2].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Projekt architektoniczny budynku sporządził szczeciński architekt Friedrich Liebergesell na zamówienie berlińskiego przedsiębiorcy z branży spedycyjnej, Alberta Netza. Budynek składa się z czterokondygnacyjnej kamienicy frontowej z poddaszem, wzniesionej na planie prostokąta oraz przylegającej do niej od podwórza trójskrzydłowej oficyny, zbudowanej na obrysie litery „U”.

W latach 60. XX wieku dokonano zwiększenia liczby mieszkań poprzez podział istniejących pomieszczeń. W czasie tej przebudowy zniszczono część wystroju wewnętrznego w postaci sztukaterii na sufitach mieszkań[7]. W większości zachowała się stolarka, a także ceramiczne płytki w kuchniach i łazienkach. Po II wojnie światowej w ścianie szczytowej budynku od strony placu Zwycięstwa przebito nowe otwory okienne.

Kamienica frontowa[edytuj | edytuj kod]

Podpiwniczenie, parter, pierwsze piętro, a także część trzeciego piętra i szczyt kamienicy frontowej ozdobiono boniowaniem. W środkowej części dziesięcioosiowej fasady zlokalizowano reprezentacyjne wnęki wejściowe; lewa wnęka prowadzi poprzez przejazd bramny na dziedziniec, natomiast w prawej wnęce znajduje się okienko pomieszczenia portiera budynku. Portale wejściowe zwieńczono wizerunkami orłów ze skrzydłami wyciągniętymi w stronę płyciny z numerem budynku. Pierwsza oraz ostatnia oś budynku ozdobiona jest balkonami, przy czym fasadę balkonów parteru zrównano z elewacją, natomiast balkony wyższych pięter zaakcentowano poprzez wysunięcie ich poza lico elewacji i ozdobienie płycinami z motywami roślinnymi. Osie nr 2, 3, 4 oraz 7, 8 i 9 elewacji pierwszego i trzeciego piętra umieszczono w trójbocznych wykuszach, które zwieńczono półkopułami. Środkową część budynku na wysokości poddasza zakończono szczytem. Dach pokryto dachówką, a jego środkową część dodatkowo wyróżniono poprzez umieszczenie na niej hełmu. Okna ze szczeblinami o kształcie wijących się gałęzi drzew ozdobiono obramowaniami i gzymsami.

Do wnętrza przejazdu bramnego prowadzą zachowane oryginalne drzwi. Dolną część ścian przejazdu ozdobiono ceramicznymi kafelkami w kolorze ciemnozielonym, natomiast górną pilastrami oraz gzymsami z motywami roślinnymi. Podłoga przejazdu bramnego wyłożona jest płytkami terakotowymi. W otworze bramnym wychodzącym na dziedziniec również zachowała się przedwojenna brama.

Oficyna[edytuj | edytuj kod]

Oficyna kamienicy wraz z dziedzińcem

Pomiędzy budynkiem frontowym a oficyną zlokalizowany jest dziedziniec. W jego centralnym punkcie znajduje się zachowana częściowo w pierwotnym kształcie fontanna. Sama oficyna budynku charakteryzuje się skromniejszym wystrojem elewacji i prostszą formą szczeblin okiennych. Elewację podpiwniczenia obłożono jasnymi kafelkami. Parter ozdobiono częściowo boniowaniem i poziomymi gzymsami. Tylny segment oficyny charakteryzuje się dwoma dużymi otworami okiennymi i wejściowym portalem, prowadzącym do lokalu usługowego. Do jednej z początkowych osi lewej i prawej części budynku oficyny przylegają balkony z kutymi balustradami. Okna na wszystkich kondygnacjach obramowano opaskami i zwieńczono gzymsami. Poddasze ukryto w spadzistym dachu obłożonym ceramiczną dachówką. Otworom okiennym poddasza nadano formę lukarn.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Beata Makowska: Kamienica Szczecin (pol.). zabytek.pl, 2014-11-25. [dostęp 2019-09-16].
  2. a b Kamienica przy ulicy św. Wojciecha 1. Encyklopedia Pomorza Zachodniego. [dostęp 2019-09-16].
  3. Jakub Ziębka: Cała prawda o „szczecińskiej secesji” i narożnej kamienicy. Gazeta Wyborcza Szczecin, 2010-02-22. [dostęp 2019-09-16].
  4. Sylwia Cyza: Pierwsze dni POLSKIEGO Szczecina w kamienicy na Wojciecha 1. naszemiasto.pl, 2010-04-24. [dostęp 2019-09-16].
  5. A. Sierpińska: Kamienica przy ul. Wojciecha 1, czyli jak zasiedlano Szczecin. polskatimes.pl, 2010-04-24. [dostęp 2019-09-16].
  6. Małgorzata Frymus: Święta w kamienicy przy ulicy św. Wojciecha 1. radioszczecin.pl, 2009-12-12. [dostęp 2019-09-16].
  7. Tutaj miała mieszkać elita – kamienica przy ul. Wojciecha 1 [wideo]. wszczecinie.pl, 2014-12-16. [dostęp 2019-09-16].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Beata Makowska: Kamienica Szczecin (pol.). zabytek.pl, 2014-11-25. [dostęp 2019-09-16].
  • Piotr Strasz, Iza Strasz: Secesja w Szczecinie. Wirtualne Muzeum Secesji. [dostęp 2019-09-16].
  • Małgorzata Jankowska. Secesja w szczecińskiej architekturze. „Zabytki Heritage”. 4, 2006. 
  • O kamienicy. Fundacja Kamienica 1, 2015. [dostęp 2019-09-16].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]