Kamienica przy ulicy Młyńskiej 2 w Katowicach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kamienica przy ulicy Młyńskiej 2
Ilustracja
Kamienica od strony katowickiego Rynku
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miejscowość Katowice Flaga.svg Katowice
Adres ul. Młyńska 2 /
Pocztowa 5
40-098 Katowice
Typ budynku kamienica mieszkalno-handlowo-biurowa
Styl architektoniczny neobarok
Architekt Louis Dame
Kondygnacje 5+1
Powierzchnia użytkowa 817,92 m²
Ukończenie budowy lata 70. XIX wieku[1], przełom XIX i XX wieku[2] lub 1898[3]
Ważniejsze przebudowy koniec XIX wieku[1] lub 1900–1901[1]
Położenie na mapie Katowic
Mapa konturowa Katowic, u góry znajduje się punkt z opisem „Kamienica przy ul. Młyńskiej 2”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Kamienica przy ul. Młyńskiej 2”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Kamienica przy ul. Młyńskiej 2”
Ziemia50°15′31,15″N 19°01′15,03″E/50,258653 19,020842

Kamienica przy ulicy Młyńskiej 2 w Katowicach – narożna kamienica mieszkalno-handlowo-biurowa, położona w narożniku ulic Młyńskiej 2 i Pocztowej 5 w Katowicach, na terenie jednostki pomocniczej Śródmieście. Początki kamienicy sięgają lat 70. XIX wieku, natomiast pod koniec XIX wieku została ona gruntownie przebudowana w stylu neobarokowym według projektu Louisa Damego. Wpisana do gminnej ewidencji zabytków. Pomieszczenia kamienicy w znacznej części są zajmowane przez wydziały Urzędu Miasta Katowice.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kamienica od strony północnej w okresie przedwojennym

Kamienica powstała w latach 70. XIX wieku[1][a] jako jednopiętrowy budynek hotelu Kotzura o nazwie Hotel zum Prinz der Pruessen[4]. Pod koniec XIX wieku[1] bądź w latach 1900–1901[4] została ona rozbudowana i gruntownie przebudowana[1], a za projekt odpowiedzialny był Louis Dame[2]. Budynek ten na początku XX wieku stał się częstym motywem pocztówek z Katowic[5].

W budynku ulokowano placówkę Miejskiej Komunalnej Kasy Oszczędnościowej, której prezesem w okresie międzywojennym był prezydent Katowic Adam Kocur. W okresie międzywojnia budynek mieścił również Biuro Adresowe i Biuro Meldunkowe Magistratu[6], a także część placówek miejskich, w tym m.in.: Urząd Statystyczny, Urząd Stanu Cywilnego, Biura Mieszkaniowe, Turystyczne i Prasowe oraz Policję Miejską[7]. W okresie Polski Ludowej na parterze kamienicy działał oddział banku PKO[6].

W 1999 roku w kamienicy pod adresem Młyńska 2 mieściła się księgarnia muzyczna, I oddział Katowice PKO Banku Państwowego oraz Wydział Geodezji Urzędu Miejskiego w Katowicach[8], natomiast pod adresem Pocztowa 5: Zarząd Wojewódzki Związku Sybiraków, Zarząd Okręgowy Związku Inwalidów Wojennych RP, oddział miejski w Katowicach Polskiego Związku Emerytów i Rencistów i Inwalidów oraz sklep z tkaninami jedwabnymi[9]. W marcu 2002 roku rozstrzygnięto konkurs na hejnał miasta Katowice, który jest do dziś odgrywany z wieży kamienicy[10].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Fragment szczytu naroża kamienicy z widocznymi dwoma kolumnami w formie postaci kobiecych, a pomiędzy nimi u góry inskrypcja z datami 1900–1901 oraz zegar

Kamienica znajduje się na terenie jednostki pomocniczej Śródmieście. Ma ona dwa adresy: ulica Młyńska 2 i ulica Pocztowa 5. Jest to kamienica mieszkalno-handlowo-biurowa z lat 70. XIX wieku[a] i gruntownie przebudowana pod koniec XIX wieku[1] bądź w latach 1900–1901[4]. Przebudowana została w stylu neobarokowym, a zaprojektował ją architekt Louis Dame[2]. Została wybudowana z czerwonej cegły na planie trójkąta[11]. W ściętym narożniku mieści się wejście na dziedziniec wewnętrzny[5]. Powierzchnia zabudowy kamienicy wynosi 676 m², natomiast powierzchnia użytkowa 817,92 m². Ma ona 5 kondygnacji nadziemnych i 1 podziemną[12]. Kamienica jest przykryta dwuspadowym dachem z lukarnami[5].

Elewacja kamienicy ma bogate detale, w szczególności w narożu[13]. Narożnik zwieńczony jest kopułą nawiązującą do rozwiązań barokowych. Po bokach zegara widnieją szczyty z oknami zwieńczone sterczynami. Naroże tworzy lekko wysunięty wykusz z trzema balkonami, ujętymi na poziomie drugiej i trzeciej kondygnacji dwiema kolumnami[13] w wielkim porządku. Na poziomie czwartej kondygnacji widoczne są rzeźby kobiet umieszczone na kolumnach. Całość zamyka szczyt z kartuszem z inskrypcją zawierającą daty 1900–1901[2].

W skrajnych osiach obydwu elewacji zastosowano pozorne ryzality z ozdobnymi szczytami zwieńczonymi sterczyną[13]. Elewacja od strony ulicy Młyńskiej ma łącznie trzy pozorne ryzality, natomiast od strony ulicy Pocztowej dwa (w pierwszej i ostatniej osi)[5]. W czwartej osi elewacji od strony ulicy Pocztowej znajdują się balkony z tralkowymi balustradami. Dodatkowo obydwie elewacje ozdabiają pilastry w wielkim porządku. Okna ujęte są w ozdobne obramienia, na poziomie drugiej kondygnacji zwieńczone naczółkami. Dekoracje wokół okien trzeciej i czwartej kondygnacji są nieco skromniejsze[13].

W budynku zachowała się oryginalna klatka schodowa w jego wschodniej części, stalowe dwubiegowe schody z tralkową drewnianą balustradą oraz ceramiczne posadzki[5].

Kamienica wpisana jest do gminnej ewidencji zabytków – kartę opracowało Biuro Konserwatora Zabytków Urzędu Miasta Katowice w grudniu 2012 roku[1]. W systemie REGON pod koniec sierpnia 2021 roku pod adresem ul. Młyńska 2 i ul. Pocztowa 5 zarejestrowane były po dwa podmioty gospodarcze[14], w tym oddział Związku Inwalidów Wojennych Rzeczypospolitej Polskiej pod adresem ul. Pocztowa 5[15]. Ponadto działa tu część wydziałów Urzędu Miasta Katowice[6].

Z wieży kamienicy codziennie o godzinie 12:00[11] odgrywany jest hejnał miasta Katowice[10].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Według niektórych źródeł również przełom XIX i XX wieku bądź rok 1898 są podawane jako daty powstania tej kamienicy.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h Urząd Miasta Katowice: GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW. Wyszukiwanie Zabytku Nieruchomego (pol.). bip.katowice.eu. [dostęp 2021-08-29].
  2. a b c d Bulsa 2018 ↓, s. 157.
  3. Abramski 2000 ↓, s. 83.
  4. a b c Szmatloch 2016-08-25 ↓.
  5. a b c d e Śląskie Kamienice: Katowickie perełki 2 (pol.). slaskiekamienice.pl, 2021-06-25. [dostęp 2021-08-29].
  6. a b c Bulsa 2018 ↓, s. 158.
  7. Abramski 2000 ↓, s. 84.
  8. Abramski 2000 ↓, s. 87.
  9. Abramski 2000 ↓, s. 81.
  10. a b Urząd Miasta Katowice: Symbole miasta (pol.). katowice.eu. [dostęp 2021-08-29].
  11. a b Centrum Informacji Turystycznej: SPACEREM PO ŚRÓDMIEŚCIU (pol.). katowice.eu. [dostęp 2021-08-29].
  12. Urząd Miasta Katowice: Miejski System Zarządzania-Katowicka Infrastruktura Informacji Przestrzennej. Gminna Ewidencja Zabytów (pol.). emapa.katowice.eu. [dostęp 2021-08-29].
  13. a b c d Polska Niezwykła: Kamienica mieszczańska, narożna przy ul. Pocztowej nr 5 z Młyńską nr 2 (pol.). polskaniezwykla.pl. [dostęp 2021-08-29].
  14. Główny Urząd Statystyczny: Baza internetowa REGON (pol.). wyszukiwarkaregon.stat.gov.pl. [dostęp 2021-08-29].
  15. Związek Inwalidów Wojennych Rzeczypospolitej Polskiej: Katowice (pol.). ziwrp.pl. [dostęp 2021-08-29].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]