La Manche

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Kanał La Manche)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mapa kanału La Manche
Kanał La Manche – zdjęcie satelitarne

La Manche (z fr. dosł. „rękaw”; ang. English Channel, „Kanał Angielski”) – kanał morski oddzielający Wielką Brytanię od Francji. Poprzez Cieśninę Kaletańską łączy Morze Północne z otwartymi wodami Oceanu Atlantyckiego.

Podstawowe dane[edytuj]

  • powierzchnia: 91,2 tys. km²
  • długość: 563 km
  • najwęższe miejsce: 32 km
  • najszersze miejsce: 249 km
  • średnia szerokość: 158 km
  • średnia głębokość: 48 m
  • wysokość pływów: 15 m
  • średnie zasolenie: 35‰ (3,5%)

Kanał La Manche powstał pod koniec plejstocenu, gdy w wyniku topnienia rozległych czap lądolodów Europy i Ameryki Północnej, podniósł się znacznie poziom mórz[1].

Kanał odgrywał strategiczną rolę w wielu wojnach toczących się na kontynencie europejskim. Bardzo utrudniał podbój Brytanii. Ostatnia próba zakończona powodzeniem miała miejsce w 1066 r. (Inwazja Normanów na Anglię). Napoleon Bonaparte i Hitler nawet nie próbowali desantu. Jest on również ważnym szlakiem morskim łączącym takie znaczące porty morskie jak Rotterdam czy Hamburg z Oceanem Atlantyckim. Przy samym kanale położone są: Hawr, Cherbourg, Boulogne-sur-Mer, Calais, po stronie francuskiej oraz Dover, Portsmouth, Plymouth i Southampton po brytyjskiej. Kanał La Manche znany jest jednak z trudnych warunków żeglugi – często występują tu burze i mgły. Przez kanał realizowane są liczne połączenia promowe między Wielką Brytanią a Francją i Belgią.

Brzegi kanału łączy wiele promów morskich, a od 1994, po kilkuletniej budowie, także tunel kolejowy pod kanałem, tzw. Eurotunel, który skrócił znacznie czas podróży między Paryżem a Londynem. Równocześnie jednak tunel stał się dogodną drogą dla nielegalnych imigrantów, którzy chcą się przedostać z Francji na Wyspy Brytyjskie.

Na kanale La Manche położona jest grupa wysp – Wyspy Normandzkie – stanowiące autonomiczną część Wielkiej Brytanii.

Historyczne osiągnięcia[edytuj]

Jako pierwsi nad Kanałem La Manche przelecieli balonem Francuz Jean-Pierre Blanchard i Amerykanin John Jeffries 7 stycznia 1785 z Dover do Guînes.

Francuz Louis Blériot 25 lipca 1909 jako pierwszy dokonał tego samolotem z Les Barraques (obecnie Bleriot Plage) koło Sangatte do Dover.

Pierwszym człowiekiem, który przepłynął wpław Kanał La Manche z Dover do Calais był angielski kapitan Matthew Webb 24 sierpnia 1875, a pierwszą kobietą Amerykanka Gertrude Ederle 6 sierpnia 1926 z przylądka Cap Gris do Kingsdown.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Być może wskutek katastrofalnej powodzi wywołanej przerwaniem naturalnej grobli wapiennych skał oddzielających suchy ląd od znajdującego się na obszarze południowym dzisiejszego Morza Północnego jeziora zasilanego wodą z topniejących lodowców z obszarów Brytanii i Skandynawii, a także przez systemy rzeczne Tamizy i Renu [1]