Kangur smukły

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kangur smukły
Macropus agilis[1]
(Gould, 1841)
Kangur smukły
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Podkrólestwo Bilateria
(bez rangi) wtórouste
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Infratyp żuchwowce
Nadgromada czworonogi
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada ssaki niższe
Nadrząd torbacze
Rząd dwuprzodozębowce
Podrząd kangurokształtne
Rodzina kangurowate
Podrodzina kangury
Rodzaj kangur
Podrodzaj Notamacropus
Gatunek kangur smukły
Podgatunki[1][2]
  • M. a. agilis (Gould, 1841)
  • M. a. jardinii (De Vis, 1884)
  • M. a. nigrescens Lönnber, 1913
  • M. a. papuanus Peters & Doria, 1875
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
W przeszłości granice stanów i terytoriów przyjmowano za granice występowania poszczególnych gatunków. Dziś podział ten jest uznawany za sztuczny[4].

Kangur smukły[2], walabia smukła[5] (Macropus agilis) – gatunek torbacza z rodziny kangurowatych (Macropodidae), dość szeroko rozprzestrzeniony, liczny. Poluje się na niego dla mięsa (które wykorzystuje się do produkcji konserw dla psów i kotów) oraz futra[5].

Charakterystyka[edytuj]

Jego długość ciała waha się w zakresie 71,5–85 cm (zazwyczaj 80 cm) u samców i 59,3–72,2 cm (zazwyczaj 65 cm) u samic. Ogon mierzy 69,2–85 cm (zazwyczaj 77 cm) u samców i 58,7–70 cm (zazwyczaj 64 cm) u samic. Masa samców wynosi 16–27 kg (zazwyczaj 19 kg), zaś samic 9–15 kg (zazwyczaj 11 kg). Samce mają znacznie mocniejsze kończyny przednie niż samice. U obu płci ubarwienie większości ciała jest piaskowobrązowe z białym brzuchem oraz widocznym pasem na udach, ciemnobrązowym paskiem między oczami i uszami oraz płowożółtym paskiem na policzkach[4].

Na co dzień żyje w grupach dochodzących do 10 osobników, choć na czas żerowania może skupiać się w większe stada. Jest czujnym i (jak na kangurowate) dość nerwowym zwierzęciem, co demonstruje, gdy jest zaniepokojony, poprzez silne tupanie stopami o ziemię z wysoko podniesioną głową[4].

Kangura smukłego od pazurogona jedwabistego (Onychogalea unguifera) można odróżnić po braku czarnego paska na grzbiecie oraz po pionowej postawie ciała podczas biegu; od kangura rdzawoszyjego (Macropus rufogriseus) po bledszym umaszczeniu, a także po sposobie poruszania się; od kangura nadobnego (Macropus parryi) po krótszym ogonie oraz postawie ciała podczas biegu; natomiast od kangura pasmowego (Macropus dorsalis) po bledszym umaszczeniu oraz braku paska na grzbiecie[4].

Występowanie[edytuj]

Jest najczęściej spotykanym przedstawicielem kangurowatych w tropikalnych, przybrzeżnych rejonach północnej Australii oraz na południowych i wschodnich nizinach Papui-Nowej Gwinei[4]. Stanowi charakterystyczny element krajobrazu typowego dla tamtejszych regionów[5]. Choć jego preferowanym habitatem są brzegi rzek i strumieni w otwartych lasach i sąsiadujących z nimi obszarach trawiastych, w Terytorium Północnym, występuje także na obszarach od piaszczystych wydm na wybrzeżach aż do podnóży śródlądowych wzgórz[4]. Pomimo iż żyje na otwartych terenach, pasie się na nich wyłącznie rano i wieczorem. W ciągu dnia zazwyczaj szuka schronienia w cieniach drzew i krzewów[5].

Liczebność tego gatunku, a także szkody, jakie wyrządza on w uprawach oraz na pastwiskach sprawiły, że w niektórych częściach Australii prowadzone są akcje, mające na celu zmniejszenie jego populacji[4][5]. W Australii Zachodniej oraz w Terytorium Północnym przeprowadzono nawet kampanie zatruwania tych kangurów. W Queensland natomiast, na obszarach, na których uprawia się trzcinę cukrową do dziś funkcjonuje system polowań na te kangury[4].

Ekologia[edytuj]

Pożywienie[edytuj]

Kangur smukły żywi się większością traw rosnących w jego zasięgu występowania. Potrafi także wykopywać, rosnące ponad 30 cm pod ziemią, korzenie niektórych gatunków. Robi to głównie na obszarach Terytorium Północnego, odradzających się po pożarach. W czasie powodzi natomiast przenosi się na wyżej położone, lecz uboższe w pożywienie tereny. Gdy woda nieco opadnie, wraca na żyzne tereny, gdzie żywi się niskimi trawami oraz turzycami. Do swojej diety włącza również liście kuliby (Eucalyptus microtheca), a także owoce Nauclea orientalis oraz figi[4].

Rozmnażanie[edytuj]

W niewoli samice osiągają dojrzałość płciową po 12 miesiącach, samce natomiast po 14. Przypuszcza się, że na wolności okres ten trwa odpowiednio kilka miesięcy dłużej. Po trwającej 30 dni ciąży na świat przychodzi zawsze jedno młode, które pozostaje w torbie przez 7–8 miesięcy. Matka karmi je mlekiem do 10–12 miesiąca życia. Często samice parzą się i ponownie zachodzą w ciążę krótko po narodzinach młodego, ale powstała wówczas blastocysta pozostaje uśpiona dopóki torba lęgowa jest zajęta. Badania prowadzone nad kangurami smukłymi zamieszkującymi Terytorium Północne wykazały, iż śmiertelność młodych dorastających w torbie jest wysoka, jednakże w przypadku śmierci młodego, samica w ciągu miesiąca może wydać na świat kolejne, pochodzące właśnie z tej uśpionej blastocysty[4].

Przypisy

  1. a b Macropus agilis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk, 2015, s. 297. ISBN 978-83-88147-15-9.
  3. Macropus agilis. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  4. a b c d e f g h i j k Ronald Strahan: The Complete Book of Australian Mammals. Angus & Robertson Publishers, 1983, s. 242–243. (ang.)
  5. a b c d e f Vladimír Hanák, Vratislav Mazák: Encyklopedia zwierząt. Ssaki całego świata. Oficyna Wydawcznia „Delta W-Z”, 1990, s. 49–50. ISBN 83-85817-06-9.

Linki zewnętrzne[edytuj]

  • Jonathan Burian: Macropus agilis (ang.). Animal Diversity Web, 2002. [dostęp 2008-12-24].