Kaniów (województwo śląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Kaniów w innych znaczeniach tego słowa.
Artykuł 49°56′34.71″N 19°3′3.75″E
- błąd 0 m
WD 49°56'N, 19°2'E
- błąd 2329 m
Odległość 1754 m
Kaniów
wieś
Ilustracja
Ul. Batalionów Chłopskich przy kościele
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat bielski
Gmina Bestwina
Wysokość 240 m n.p.m.
Liczba ludności (2017) 3446
Strefa numeracyjna 32
Kod pocztowy 43-512[1]
Tablice rejestracyjne SBI
SIMC 0212328
Położenie na mapie gminy Bestwina
Mapa konturowa gminy Bestwina, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Kaniów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Kaniów”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Kaniów”
Położenie na mapie powiatu bielskiego
Mapa konturowa powiatu bielskiego, blisko górnej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „Kaniów”
Ziemia49°56′34,71″N 19°03′03,75″E/49,942975 19,051042

Kaniówwieś w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie bielskim, w gminie Bestwina, w obrębie aglomeracji bielskiej.

Powierzchnia sołectwa wynosi 1251 ha, a liczba ludności 3446[2], co daje gęstość zaludnienia równą 318 os./km².

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Geograficznie położony jest na pograniczu Podgórza Wilamowickego i Doliny Górnej Wisły – mezoregionów Kotliny Oświęcimskiej. Granice wsi wyznaczają[3]: rzeka Białą (od zachodu, z Czechowicami-Dziedzicami), Wisła (od północy, z Grzawą i Rudołtowicami w powiecie pszczyńskim), Łękawka Bestwińska (od wschodu, z Dankowicami) i linia kolejowa nr 93 (od południa, z Bestwinką i Bestwiną).

Przez miejscowość przebiega linia kolejowa nr 93 z Zebrzydowic przez Czechowice-Dziedzice, Oświęcim, Libiąż i Chrzanów do Trzebini. Znajduje się tu stacja kolejowa Kaniów.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Kaniów: Alej Borowa, Alej Kaniowska, Gałuszkowice, Kaniówek, Krzywe, Miasteczko, Mirowiec, Młyńskie, Na Głębokim, Nowe Domy, Ochmanowiec, Podborowiec, Podpolec, Potoczny, Powyżki, Wisła[4][5]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Starszą osadą od Kaniowa leżącą na jej obszarze był Żebracz. W epoce nowożytnej obie miejscowości występowały obok siebie, lecz z czasem Żebracz został wchłonięty przez Kaniów.

W 1972 wieś została odznaczona Krzyżem Partyzanckim.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

7 czerwca 2020 r. przez miejscowość przeszła trąba powietrzna, która uszkodziła ponad 20 budynków[6][7].

Park Technologiczny[edytuj | edytuj kod]

W Kaniowie znajduje się Park Technologiczny Przemysłu Lotniczego, składający się z lotniska Kaniów, hangarów, stacji paliw, a także hal produkcyjnych, w których produkowane są szybowce, awionetki i samoloty ultralekkie[8].

Religia[edytuj | edytuj kod]

Na terenie wsi działalność duszpasterską prowadzi Kościół Rzymskokatolicki (parafia Niepokalanego Serca NMP).

Mieszkańcy Kaniowa w XVIII w.[edytuj | edytuj kod]

Z dokumentu Metryki Józefińskiej dot. wsi Kaniów w Państwie Bestwina pt. „Konsygnacja nr 1 Wszystkich Poddanych wraz z przychodem z nich gróntów i Dominikalnemi Inwentarskimi  Powinnościami, którzy księdzu Plebanowi swemu Dziesięciny nie dają”, można się dowiedzieć, że w 1789 r. w Kaniowie Górnym mieszkało mających chałupy 185 mężczyzn i 5 kobiet - Jadwiga Szklarka (Kaniów 43), Agnieszka Kagańcowa (Kaniów 48), wdowa Barotuczykowa? (Kaniów 123), Marianna Jaszkowa (Kaniów 83) i wdowa Kózkowa (Kaniów 171).

Młynarzami w Kaniowie Górnym byli Jędrzej Wieczorek zam. w Kaniowie nr 1 i Jan Kuska z Kaniowa nr 59. W chałupie nr 136 (przy Wiśle) mieszkał szynkarz Izrael Herszl.

wówczas w Kaniowie były rodziny o nazwiskach: Adamiec, Chamerlak, Czerpak, Hamerlak, Kozak, Krawczyk, Kuska, Głąb, Janeczko, Kaganiec, Tomanek, Gandor, Jonkisz, Jaszek, Budniak, Adamus, Faruga, Wyrobek, Olek, Tomaszczyk, Stanclik, Wieczorek, Kamieńszczyk, Ochman, Adamaszek, Furczyk, Wojtuszek i  Łukowicz.

Natomiast spośród ówczesnych nazwisk, trudno dziś w Kaniowie szukać osób o nazwisku: Rusek, Biały, Giełoń, Gałgan, Martynek, Grzesina, Szczybrocha, Czorek, Bialik, Galoch czy Brus.

Postacie[edytuj | edytuj kod]

Z Kaniowa pochodził Adolf Gasch[9], który wyhodował nową rasę ryb – Karpia królewskiego (lustrzeń).

Z Kaniowa pochodził Franciszek Krawczyk ur. 1804 r. w Kaniowie nr 23, zm. po 1872 r. s. Jana (młynarza) i Marianny z d. Janeczko. Poseł do Sejmu Krajowego Galicji I kadencji (18611867), włościanin. Wybrany w IV kurii obwodu Wadowice, z okręgu wyborczego nr 72 Kenty–Biała–Oświecim.

Z Kaniowa pochodził Michał Janeczko (ur. 29 września 1858 w Kaniowie, zm. 9 lutego 1923 we Lwowie) – leśnik polski, wykładowca Wyższej Szkoły Lasowej we Lwowie. Pochodził z rodziny chłopskiej, był synem Franciszka.

Z Kaniowa pochodził Mieczysław Brożek (ur. 11 kwietnia 1911 w Kaniowie (Kaniowie Starym), zm. 29 lutego 2000 w Krakowie) – polski filolog klasyczny, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Gmina Bestwina: Podstawowe informacje. W: bestwina.pl [on-line]. 2013. [dostęp 2013-01-02].
  3. Informacje o wsi na stronie gminy
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  6. "Na strychu wyrwało cały dach. Wnuk leżał w pokoju, gdyby nie uciekł, to nie wiadomo, co by było". TVN24, 2020-06-07. [dostęp 2020-06-08].
  7. Maciej Maliczewski: Trąba powietrzna nad Kaniowem. Ponad 20 budynków bez dachów. Gazeta Wyborcza, 2020-06-07. [dostęp 2020-06-08].
  8. Starostwo Powiatowe w Bielsku-Białej: Bielski Park Techniki Lotniczej - mocnym wejściem w XXI wiek. [dostęp 31 grudnia 2008].
  9. http://chatkanadstawem.blogspot.com/p/adolf-gasch-hodowca-z-kaniowa.htmlSławomir Lewczak: chatkanadstawem.blogspot.com.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]