Kaniuki (województwo podlaskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie podlaskim. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Artykuł 52°53′43″N 23°18′27″E
- błąd 38 m
WD 52°54'N, 23°18'E, 52°52'N, 23°23'E
- błąd 2287 m
Odległość 768 m
Kaniuki
wieś
Ilustracja
Kaplica prawosławna pod wezwaniem Świętych Cyryla i Metodego
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Powiat białostocki
Gmina Zabłudów
Liczba ludności (2011) 59[1][2]
Strefa numeracyjna 85
Kod pocztowy 16-060[3]
Tablice rejestracyjne BIA
SIMC 0044606[4]
Położenie na mapie gminy Zabłudów
Mapa konturowa gminy Zabłudów, blisko dolnej krawiędzi nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Kaniuki”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Kaniuki”
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa konturowa województwa podlaskiego, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Kaniuki”
Położenie na mapie powiatu białostockiego
Mapa konturowa powiatu białostockiego, blisko dolnej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „Kaniuki”
Ziemia52°53′43″N 23°18′27″E/52,895278 23,307500

Kaniuki (białorus.: Канюкі) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Zabłudów[4][5]. Leży nad rzeką Narew.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Od wieków mieszkańcy wsi trudnili się rybołówstwem. Źródła pisane mówią, że w okresie średniowiecza mieszkańcy Kaniuk zaopatrywali zamek w Bielsku w ryby.

Wieś królewska położona w starostwie bielskim w II połowie XVII wieku[6].

Według Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności, przeprowadzonego w 1921 roku, Kaniuki były wsią liczącą 40 domów i zamieszkałą przez 276 osób (139 kobiet i 137 mężczyzn). Wszyscy mieszkańcy miejscowości zadeklarowali wówczas białoruską przynależność narodową oraz wyznanie prawosławne[7].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

4 sierpnia 2019 r. w Kaniukach odbył się pierwszy białoruski festyn ludowy o nazwie Таго яшчэ ў Канюкaх не было / Tego jeszcze w Kaniukach nie było zorganizowany przez Sołectwo Kaniuki. Wśród gości z Polski i Białorusi wystąpił m.in. zespół As[8][9].

Obiekty[edytuj | edytuj kod]

We wsi znajduje się drewniana kaplica prawosławna pod wezwaniem Świętych Cyryla i Metodego.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

W miejscowości mieszka ludowy artysta-rzeźbiarz Włodzimierz Naumiuk[10].

We wsi bardzo dobrze zachowała się tradycyjna drewniana architektura budynków mieszkalnych. Większość z nich pochodzi z przełomu XIX i XX wieku lub wczesnego okresu międzywojennego. Kaniuki to, przy Socach, Trześciance, Ciełuszkach, Rybołach oraz Wojszkach, jedna z nielicznych wsi w Polsce, gdzie można podziwiać ludowe ornamentacje wiejskich chałup, występujące w postaci okiennic, nad- i podokienników, ozdobnych oszalowań elewacji i szczytów drewnianych budynków mieszkalnych[11].

Wieś jest popularnym miejscem przystankowym podczas spływów kajakowych organizowanych na rzece Narew[12][13], na brzegu której jest położna.

Przez wieś przechodzą szlaki turystyczne:

Inne[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość zamieszkuje mniejszość białoruska[14]. Mieszkańcy wsi posługują się na co dzień unikalną gwarą podlaską, będącą jednym z najdalej wysuniętych na północ i zachód dialektów języka ukraińskiego[15]. Współcześnie gwara pielęgnowana jest głównie przez starsze pokolenie mieszkańców wsi, w związku z czym przewiduje się jej całkowite wyginięcie w najbliższej przyszłości.

Wieś w 2011 roku zamieszkiwało 59 osób[16].

W strukturze Kościoła Prawosławnego wieś podlega parafii pw. św. Kosmy i Damiana w pobliskich Rybołach, a wierni kościoła rzymskokatolickiego do parafii Matki Bożej z Góry Karmel w Bielsku Podlaskim[17].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Kaniuki w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2020-11-02] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 419 [dostęp 2020-12-22] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. Anna Laszuk, Zaścianki i królewszczyzny : struktura własności ziemskiej w województwie podlaskim w drugiej połowie XVII wieku, Warszawa 1998, s. 116.
  7. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych.. T. 5: Województwo białostockie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1924, s. 32.
  8. Таго яшчэ ў Канюкaх не было / Tego jeszcze w Kaniukach nie było. moak-zabludow.pl, 2019-08-04. [dostęp 2019-08-19].
  9. Źmicier Kościn: Pierwszy białoruski festyn w Kaniukach nad Narwią - 06.09.2019. Polskie Radio Białystok. [dostęp 2019-08-19].
  10. Wojciech Kowalczuk: Włodzimierz Naumiuk. nagrodakolberg.pl, 2005. [dostęp 2019-06-22].
  11. Anna Kraśnicka: CIEKAWE MIEJSCA NA PODLASIU. PRZEWODNIK NA DŁUGI WEEKEND. JAK DOBRZE ZAGOSPODAROWAĆ 4 DNI?. bialystoksubiektywnie.com, 2019-05-21. [dostęp 2019-06-22].
  12. Górna Narew Bondary – Kaniuki. splyw.kajakowy.eu, 2019-04-01. [dostęp 2019-06-22].
  13. Spływ kajakowy Narwią. bajdarka.pl. [dostęp 2019-06-22].
  14. Irena Wyszenko: Kraina Otwartych Okiennic. zielonewrota.pl. [dostęp 2019-08-19].
  15. Irena Wyszenko: Rzeźbienie jest we mnie w środku, we krwi, w sercu.... Nad Buhom i Narwoju. [dostęp 2019-08-19].
  16. Wieś Kaniuki w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-09-12] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  17. Opis parafii na stronie diecezji

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]