Kannabidiol

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kannabidiol
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C21H30O2
Masa molowa 314,46 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 13956-29-1
PubChem 644019[1]
Podobne związki
Podobne związki tetrahydrokannabinol, kannabinol
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Kannabidiol (CBD) – organiczny związek chemiczny z grupy kannabinoidów. Występuje w konopiach[5]. W przeciwieństwie do swojego izomeru, tetrahydrokannabinolu (THC), nie ma działania psychoaktywnego, wpływa jednak na przebieg odurzenia wywołanego działaniem THC.

Spośród wszystkich substancji zawartych w konopiach siewnych cztery można wyszczególnić jako dominujące; są to dwa izomery THC, kannabinol (CBN) i właśnie CBD, który jest, obok Δ⁹-THC, najlepiej przebadany. Jego zawartość w suszu konopnym jest zmienna. Sam kannabidiol nie wpływa na aktywność lokomotoryczną, temperaturę ciała, pamięć, poziom lęku czy sedacji u zażywającej go osoby. Wpływa jednak na działanie Δ⁹-THC, między innymi poprzez ograniczanie lęków wywołanych jego spożyciem[6]. Lek zawierający CBD pod nazwą Epidiolex został zatwierdzony w leczeniu zespołu Dravet oraz zespołu Lennoxa-Gastauta przez FDA dla pacjentów w wieku 2 lat lub starszych[7].

Wykazuje właściwości przeciwpsychotyczne[8] i może redukować objawy somatyczne towarzyszące stanom lękowym (pozytywny wynik badania na szczurach)[9]. W drugim dziesięcioleciu XXI wieku CBD zyskało zainteresowanie w związku z postulowanym działaniem przeciwlękowym[kto?]. W 2015 opublikowano przegląd 49 badań preklinicznych, klinicznych i epidemiologicznych omawiających wspomniane zagadnienie. Autorzy przedstawili potencjalne zastosowanie kannabidiolu w przypadku zaburzeń lękowych powiązanych z różnorodnymi jednostkami. Podkreślili brak niepożądanego anksjogennego działania, wskazali na konieczność dalszych badań[10]. Dodatkowo w modelach zwierzęcych CBD przejawia działanie antyoksydacyjne[11] oraz neuroprotekcyjne[12].

Pacjenci pediatryczni[edytuj | edytuj kod]

CBD przedstawiane jest przez rodziców zrzeszonych w grupach wsparcia jako lek na liczne schorzenia u pacjentów pediatrycznych[13], co nie znajduje odzwierciedlenia w badaniach. W 2017 większość dostępnej literatury traktowała o epilepsji, jednak nawet i w jej przypadku nie była wystarczająca do jednoznacznej oceny działania CBD[14]. Ówcześnie jednym z najobszerniejszych dostępnych przeglądów był ten opracowany przez Gloss & Viskrey (2012). Spośród 21 dostępnych wówczas badań o zastosowaniu CBD w leczeniu epilepsji jedynie cztery badania miały odpowiednią metodologię[15]. Uwzględniono w nich 48 pacjentów. Dawka 200–300 mg CBD dziennie okazała się być bezpieczną, jednakże nie potwierdzono jej skuteczności w rozpatrywanych przypadkach[14]. Przegląd systematyczny American Academy of Neurology z roku 2014, obejmujący 34 badania nad stwardnieniem rozsianym, epilepsją oraz zaburzeniami motoryki, również nie potwierdził deklarowanego leczniczego działania i nie zaprzeczył mu[16]. Według badaczy rodzice pacjentów pediatrycznych mimo braku dowodów decydują się na używanie preparatów CBD ze względu na trzy czynniki: uwagę kreowaną przez Internet oraz media, opisywanie przypadków rzekomo wyleczonych dzieci oraz przekonanie o wyższości produktów naturalnych nad syntetycznymi[17]. W retrospektywnej analizie dokumentacji 75 pacjentów w wieku dziecięcym lub nastoletnim dotkniętych epilepsją wskazano na deklarowaną przez nich poprawę (57% z lekką poprawą i 33% z redukcją liczby napadów o ponad połowę). Nie wskazano jednak konkretnego dawkowania CBD ani też stosunku CBD do THC w stosowanych produktach[18]. Uniwersytet Stanforda i Uniwersytet Kalifornijski w Los Angeles przeprowadzały za pośrednictwem Facebooka sondę wśród rodziców stosujących CBD u swoich dzieci. Wyniki wskazują na silnie pozytywne nastawienie rodziców względem leczenia CBD, jak i innymi kannabinoidami[14].

Preparaty zawierające CBD stosowane są również w przypadku zaburzeń behawioralnych i rozwojowych. Większość danych dotyczy jednak innego kannabinoidu – dronabinolu (syntetycznego odpowiednika Δ⁹-THC)[14]. W 2015 ukazał się przegląd badań nad zastosowaniem marihuany w przypadku między innymi ADHD oraz spektrum zaburzeń autystycznych, wskazujący na ogromny niedostatek dowodów naukowych na działanie preparatów kannabinoidów w leczeniu zaburzeń behawioralnych i rozwojowych u dzieci. Na ówczesnym stanie wiedzy zastosowanie medyczne kannabinoidów można było rekomendować jedynie jako lek ostatniej szansy, z zachowaniem świadomości skutków ubocznych długotrwałego ich przyjmowania. Istniały jednak wówczas internetowe grupy wsparcia zrzeszające rodziców stosujących preparaty z konopi u swoich dzieci. Wielu miało cytować literaturę naukową wskazującą na korzyści stosowania preparatów z konopi, jednak w większości dotyczyła ona badań na modelach zwierzęcych[13].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kannabidiol (CID: 644019) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  2. a b c d Kannabidiol (nr C7515) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Polski. [dostęp 2012-02-12].
  3. Otto-Erich Schultz, Gert Haffner. Zur Kenntnis eines sedativen Wirkstoffes aus dem deutschen Faserhanf (Cannabis sativa). „Archiv der Pharmazie”. 291 (8), s. 391–403, 1958. DOI: 10.1002/ardp.19582910804. 
  4. Kannabidiol (nr C7515) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2012-02-12].
  5. Ljubiša Grlić. A comparative study on some chemical and biological characteristics of various samples of cannabis resin. „Bulletin on Narcotics”, s. 37–46, 1962. UNODC (ang.). [dostęp 2018-08-29]. 
  6. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Zerrin Atakan, Cannabis, a complex plant: different compounds and different effects on individuals, „Therapeutic Advances in Psychopharmacology”, 2 (6), 2012, s. 241–254, DOI10.1177/2045125312457586, PMID23983983, PMCIDPMC3736954.
  7. Office of the Commissioner, Press Announcements - FDA approves first drug comprised of an active ingredient derived from marijuana to treat rare, severe forms of epilepsy, www.fda.gov [dostęp 2018-06-30] (ang.).
  8. Celia J. A. Morgan, H. Valerie Curran, Effects of cannabidiol on schizophrenia-like symptoms in people who use cannabis, „The British Journal of Psychiatry”, 192 (4), 2008, s. 306–307, DOI10.1192/bjp.bp.107.046649, PMID18378995.
  9. Alline Cristina Campos, Francisco Silveira Guimarães, Involvement of 5HT1A receptors in the anxiolytic-like effects of cannabidiol injected into the dorsolateral periaqueductal gray of rats, „Psychopharmacology”, 199 (2), 2008, s. 223–230, DOI10.1007/s00213-008-1168-x, PMID18446323.
  10. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Esther M. Blessing i inni, Cannabidiol as a Potential Treatment for Anxiety Disorders, „Neurotherapeutics”, 12 (4), 2015, s. 825–836, DOI10.1007/s13311-015-0387-1, PMID26341731, PMCIDPMC4604171.
  11. Moldzio R, Pacher T, Krewenka C, Kranner B, Novak J, Duvigneau JC, Rausch WD. Effects of cannabinoids Δ(9)-tetrahydrocannabinol, Δ(9)-tetrahydrocannabinolic acid and cannabidiol in MPP+ affected murine mesencephalic cultures. „Phytomedicine”. s. 819–824. DOI: 10.1016/j.phymed.2012.04.002. PMID: 22571976. 
  12. Pazos MR, Mohammed N, Lafuente H, Santos M, Martínez-Pinilla E, Moreno E, Valdizan E, Romero J, Pazos A, Franco R, Hillard CJ, Alvarez FJ, Martínez-Orgado J.. Mechanisms of cannabidiol neuroprotection in hypoxic-ischemic newborn pigs: role of 5HT1A and CB2 receptors. „Neuropharmacology”. s. 282–291. DOI: 10.1016/j.neuropharm.2013.03.027. PMID: 23587650. 
  13. a b Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Scott E. Hadland, John R. Knight, Sion K. Harris, Medical Marijuana: Review of the Science and Implications for Developmental Behavioral Pediatric Practice, „Journal of Developmental and Behavioral Pediatrics”, 36 (2), 2015, s. 115–123, DOI10.1097/DBP.0000000000000129, PMID25650954, PMCIDPMC4318349.
  14. a b c d Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Christopher T. Campbell, Marjorie Shaw Phillips, Kalen Manasco, Cannabinoids in Pediatrics, „The Journal of Pediatric Pharmacology and Therapeutics”, 22 (3), 2017, s. 176–185, DOI10.5863/1551-6776-22.3.176, PMID28638299, PMCIDPMC5473390.
  15. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać D. Gloss, B. Vickrey, Cannabinoids for epilepsy (Review), „Cochrane Database of Systematic Reviews”, 3, 5, 2014, DOI10.1002/14651858.CD009270.pub3, PMID24595491.
  16. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Barbara S. Koppel i inni, Systematic review: Efficacy and safety of medical marijuana in selected neurologic disorders, „Neurology”, 82 (17), 2014, s. 1556–1563, DOI10.1212/WNL.0000000000000363, PMID24778283, PMCIDPMC4011465.
  17. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Cilio, Maria Roberta; Thiele, Elizabeth A.; Devinsky, Orrin. The case for assessing cannabidiol in epilepsy. „Epilepsia”. 55 (6), s. 788, 2014. DOI: 10.1111/epi.12635. PMID: 24854434. 
  18. Craig A. Press, Kelly G. Knupp, Kevin E. Chapman, Parental reporting of response to oral cannabis extracts for treatment of refractory epilepsy, „Epilepsy & Behavior”, 45, 2015, s. 49–52, DOI10.1016/j.yebeh.2015.02.043, PMID25845492.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.