Przejdź do zawartości

Kanonizacja Jana XXIII i Jana Pawła II

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Kanonizacja Jana XXIII i Jana Pawła II

Kanonizacja Jana XXIII i Jana Pawła II (również kanonizacja stulecia[1]) – uroczystość religijna, która miała miejsce 27 kwietnia 2014[2] w Watykanie na placu Świętego Piotra, podczas której dwaj papieże XX wieku – błogosławiony Jan XXIII oraz błogosławiony Jan Paweł II – zostali ogłoszeni świętymi Kościoła katolickiego.

5 lipca 2013 w Watykanie miało miejsce oficjalne wydanie dekretu w sprawie cudu za wstawiennictwem bł. Jana Pawła II[3]. Za cud uznano, jak poinformował ks. Federico Lombardi, zatwierdzone przez lekarzy i teologów z Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych i w ich opinii niewytłumaczalne z medycznego punktu widzenia uzdrowienie Floribeth Mory Diaz – Kostarykanki cierpiącej na nieoperacyjnego tętniaka mózgu[4]. Jako cud opisano sytuację, w której kobieta, oglądając beatyfikację Jana Pawła II, zaczęła się do niego modlić, po czym miała doznać nagłego uzdrowienia[4]. Papież Franciszek poinformował, że razem z Janem Pawłem II kanonizowany zostanie również bł. Jan XXIII[3][5]. Papież Franciszek podczas konsystorza w dniu 30 września 2013 wyznaczył na dzień 27 kwietnia 2014[6] (tj. Niedziela Miłosierdzia Bożego[7]) kanonizację dwóch papieży Jana Pawła II i Jana XXIII. Jan Paweł II został kanonizowany dziewięć lat po śmierci i trzy lata po beatyfikacji[8], zaś Jan XXIII pół wieku po śmierci i trzynaście lat po beatyfikacji. W przypadku Jana XXIII papież zdecydował o odstąpieniu od stwierdzenia cudu za wstawiennictwem błogosławionego. Prefektura Domu Papieskiego ogłosiła, że na kanonizację nie będą potrzebne żadne wejściówki i będą mogły wziąć udział wszystkie osoby, które znajdą miejsce na placu św. Piotra, placu Piusa XII oraz Via della Conciliazione[9]. Burmistrz Rzymu Ignazio Marino ogłosił, że na uroczystość kanonizacji dwóch papieży ma przyjechać 100 światowych przywódców[10]. 31 marca 2014 ks. Federico Lombardi poinformował, że na tę uroczystość został zaproszony emerytowany papież Benedykt XVI[11]. 26 kwietnia 2014 rzecznik Watykanu ogłosił, że papież senior przyjął zaproszenie na uroczystość i będzie w gronie koncelebransów podczas mszy świętej kanonizacyjnej Jana XXIII i Jana Pawła II[12].

24 kwietnia 2014 Sejm Rzeczypospolitej Polskiej przyjął uchwałę uczczenia papieża błogosławionego Jana Pawła II w dniu jego kanonizacji. W głosowaniu wzięło udział 416 posłów, z czego „za” było 380, „przeciw” – 34, a 2 wstrzymało się od głosu[13].

Według danych szacunkowych w kanonizacji Jana XXIII i Jana Pawła II na placu Świętego Piotra uczestniczyło 800 tys. wiernych[14].

Była to pierwsza podwójna kanonizacja papieży w XXI wieku i zarazem pierwsza kanonizacja głowy Kościoła od czasu kanonizacji Piusa X w 1954[15][16]; po raz pierwszy też papież kanonizował dwóch swoich poprzedników[17] i jednej uroczystości przewodniczyło dwóch papieży – emerytowany i ówczesny[12].

Geneza i przebieg procesów

[edytuj | edytuj kod]

Jan XXIII

[edytuj | edytuj kod]

Mimo że papież Jan XXIII, który 11 października 1962 roku uroczyście otworzył Sobór watykański II, cieszył się ogromnym szacunkiem, a wielu kardynałów i wiernych domagało się jego natychmiastowej kanonizacji tuż po śmierci (3 czerwca 1963), proces ten trwał ponad pół wieku. Włoska opinia publiczna, która nadała mu przydomek „Dobry Papież”, musiała czekać na formalne uznanie cudu za jego wstawiennictwem do 1966 roku, kiedy to komisja lekarska potwierdziła niewytłumaczalne uzdrowienie neapolitańskiej zakonnicy, Cateriny Capitani. Ostatecznie, 3 września 2000 roku, papież Jan Paweł II ogłosił go błogosławionym[18].

Jan Paweł II

[edytuj | edytuj kod]

W przypadku Jana Pawła II pragnienie wyniesienia na ołtarze zamanifestowano już podczas jego uroczystości pogrzebowych 8 kwietnia 2005 roku, kiedy to na placu św. Piotra pojawiły się transparenty z hasłem „Santo subito!” (Wł. Święty natychmiast). Reagując na te prośby, papież Benedykt XVI skorzystał z przysługującego mu prawa i uchylił wymóg pięcioletniego oczekiwania na rozpoczęcie procesu po śmierci kandydata. Oficjalne otwarcie przewodu beatyfikacyjnego nastąpiło 28 czerwca 2005 roku, a etap diecezjalny zakończył się uroczyście już dwa lata później, 2 kwietnia 2007 roku[19].

Kluczowym dowodem w procesie Jana Pawła II było zbadanie okoliczności uzdrowienia francuskiej zakonnicy Marie Simon-Pierre Normand, cierpiącej na zaawansowaną postać choroby Parkinsona. Siostra, która ze względu na stan zdrowia nie mogła już pisać ani samodzielnie się poruszać, czerpała siłę z przykładu polskiego papieża, który zmagał się z tym samym schorzeniem. Po jego śmierci zaczęła modlić się o jego wstawiennictwo; 2 czerwca 2005 roku pod wpływem wewnętrznego impulsu zaczęła pisać, zauważając, że jej pismo stało się wyraźne, a następnego dnia ustąpiły wszelkie objawy fizyczne choroby. Cud ten został oficjalnie uznany przez Stolicę Apostolską, co pozwoliło Benedyktowi XVI na ogłoszenie Jana Pawła II „czcigodnym” w 2009 roku, a następnie na jego beatyfikację 1 maja 2011 roku[20].

Przebieg uroczystości

[edytuj | edytuj kod]

Uroczysta kanonizacja Jana XXIII i Jana Pawła II rozpoczęła się o godz 10:00 na placu św. Piotra[21] i rozpoczęła ją śpiew Litanii do Wszystkich Świętych oraz procesją ze 100 kardynałami i 1000 biskupami[21]. Po procesji urzędujący papież podszedł do emerytowanego papieża Benedykta XVI, z którym przywitał się, a wierni ten gest nagrodzili oklaskami[22]. Na fasadzie bazyliki Świętego Piotra wisiały kanonizacyjne portrety dwóch papieży[23]. Portret papieża Polaka był taki sam który wisiał w dniu jego beatyfikacji w 2011, w czerwonej pelerynie na niebieskim tle, zaś do tego zdjęcia wybrano taki sam graficznie wizerunek Jana XXIII gdyż w dniu jego beatyfikacji jego portret był malowany[24]. O godz 10:10 rozpoczął się obrzęd kanonizacji, gdzie prefekt Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych kard. Angelo Amato prosił papieża o włączenie w poczet świętych Jana XXIII i Jana Pawła II:

Ojcze Święty, Święta Matka Kościół prosi usilnie o to, by Wasza Świątobliwość wpisał błogosławionych Jana XXIII i Jana Pawła II w poczet świętych i aby jako tacy wzywani oni byli przez wszystkich chrześcijan[21].

Ojciec Święty odpowiedział:

Drodzy bracia, zanieśmy nasze prośby do Boga Ojca Wszechmogącego przez Jezusa Chrystusa o to, aby za wstawiennictwem Najświętszej Maryi Dziewicy i wszystkich świętych wspierał swą łaską akt, który mamy uczynić[21].

O 10:15 Franciszek wygłosił formułę kanonizacjną:

Na chwałę Świętej i Nierozdzielnej Trójcy, dla wywyższenia katolickiej wiary i wzrostu chrześcijańskiego życia, na mocy władzy naszego Pana Jezusa Chrystusa i świętych Apostołów Piotra i Pawła, a także Naszej, po uprzednim dojrzałym namyśle, po licznych modlitwach i za radą wielu naszych Braci w biskupstwie orzekamy i stwierdzamy, że błogosławieni Jan XXIII i Jan Paweł II są świętymi i wpisujemy ich do katalogu świętych, polecając, aby odbierali oni cześć jako święci w całym Kościele[21].

Po tym obrzędzie nastąpiło wniesienie relikwii nowych świętych, gdzie relikwię Jana Pawła II wniosła Floribeth Mora Diaz, zgodnie z opinią Kościoła katolickiego – uzdrowiona przez papieża Polaka[21], zaś relikwię św. Jana XXIII wniosła rodzina papieża Roncallego[25]. Po tym obrzędzie nastąpiła liturgia słowa w językach włoskim, polskim, łacińskim i greckim, następnie następca świętego Piotra wygłosił homilię, podczas której powiedział, że ci dwaj nowi święci „mieli odwagę oglądania ran Jezusa, dotykania Jego zranionych ran”[26]. Podczas tej homilii św. Jana Pawła II ogłosił patronem rodzin, zaś św. Jana XXIII nazwał „papieżem posłuszeństwa Duchowi Świętemu”[21]. Po homilii odbyła się modlitwa wiernych, wśród czytających była francuska zakonnica Marie Simon-Pierre Normand, której uzdrowienie uznano za cud dokonany dzięki Karolowi Wojtyle, potrzebny do jego beatyfikacji[27]. Po zakończonej mszy papież Franciszek odprawił z wiernymi modlitwę Regina Coeli, w rozważaniu przed modlitwą Ojciec Święty podziękował uczestniczącym w tej kanonizacji oraz po kolei pozdrawiał przybyłe delegacje. Następnie wsiadł do papamobile i objeżdżał plac, pozdrawiając wszystkich zebranych wiernych[21]. Pielgrzymi opuszczając plac udawali się do bazyliki św. Piotra, by modlić się przy grobach obu świętych papieży[28].

Ostatnim obrzędem, zamykającym obchody kanonizacji, była wizyta papieża Franciszka w polskiej parafii pod wezwaniem świętego Stanisława w Rzymie, gdzie 4 maja 2014 odprawił dziękczynną mszę za dar świętości Jana Pawła II[29].

Oficjalne delegacje

[edytuj | edytuj kod]

17 kwietnia 2014 włoskie ministerstwo spraw wewnętrznych poinformowało, że na uroczystościach kanonizacyjnych oczekiwanych jest 61 delegacji państwowych z 54 krajów, w tym 19 głów państw, 24 premierów i 23 ministrów[30].

państwo członkowie delegacji
Afryka
 Kamerun
 Gabon
 Gwinea Równikowa
 Zimbabwe
Ameryka
 Argentyna
 Ekwador
 Honduras
 Meksyk
 Paragwaj
 Salwador
 Stany Zjednoczone
 Wenezuela
Azja
 Liban
 Republika Chińska
Europa
 Belgia
 Bośnia i Hercegowina
 Bułgaria
 Chorwacja
 Francja
 Hiszpania
 Irlandia
 Kosowo
 Liechtenstein
 Litwa
 Luksemburg
 Polska
 Słowacja
 Słowenia
 Ukraina
 Węgry
 Włochy

Organizacje polityczne

[edytuj | edytuj kod]
państwo członkowie delegacji
 Unia Europejska

Delegacje kościelne i innych religii

[edytuj | edytuj kod]

Na kanonizację przybyła delegacja Kościołów i religii: anglikańskiego, prawosławnego, przedstawiciele społeczności islamskiej oraz żydowskiej z USA, Włoch, Izraela i Argentyny, m.in. rabin Polski Michael Schudrich oraz dwaj rabini z Argentyny Abraham Skórka oraz Claudio Epelman[38].

Reakcje świata

[edytuj | edytuj kod]

Dziennikarze we Włoszech uroczystość tę określili „kanonizacją stulecia”, gdyż po raz pierwszy brało w niej udział dwóch papieży (obecny i emerytowany)[1]. Jedna z telewizji w Portugalii dzień kanonizacji opisała jako „jeden z najważniejszych dni w historii Kościoła katolickiego”[1]. W Iraku dzień przed uroczystością odbyła się msza, po której odsłonięto pomnik Jana Pawła II[39]. Mieszkańcy Libanu, darzący Jana Pawła II wielkim szacunkiem z powodu zwołanego przez niego w 1995 roku synodu poświęconego temu państwu, zorganizowali okolicznościowe nabożeństwa[39]. Katolicy w Indonezji przygotowali specjalne miejsca, w których można było oglądać transmisje uroczystości, zaś w jednej z archidiecezji w parku odbyło się specjalne nabożeństwo[39]. W związku z kosztami wyjazdu na kanonizację, dzięki jezuitom część Filipińczyków w handlowej części miasta mogła obejrzeć transmisję uroczystości. W tym samym miejscu w 1981 miało miejsce spotkanie Jana Pawła II z Filipińczykami[39].

Ocena i krytyka

[edytuj | edytuj kod]

Wspólna kanonizacja Jana XXIII i Jana Pawła II, choć przyjęta z entuzjazmem przez miliony wiernych, stała się przedmiotem ożywionych dyskusji wśród teologów, historyków oraz publicystów. Głównym punktem debaty była decyzja papieża Franciszka o zastosowaniu procedury kanonizacji równoważnej wobec Jana XXIII, co oznaczało rezygnację z wymogu udokumentowania drugiego cudu. Część środowisk konserwatywnych podnosiła, że takie odstępstwo od surowych reguł prawa kanonicznego może osłabić powagę procesu, podczas gdy zwolennicy tej decyzji argumentowali, że zasługi „Dobrego Papieża” dla jedności chrześcijaństwa i zwołanie Soboru Watykańskiego II są „cudem samym w sobie”[40].

W przypadku Jana Pawła II krytyka skupiała się przede wszystkim na bezprecedensowym tempie procesu beatyfikacyjnego i kanonizacyjnego. Niektórzy obserwatorzy, w tym liberalni teolodzy oraz środowiska ofiar nadużyć w Kościele, wskazywali, że pośpiech mógł uniemożliwić dogłębne zbadanie wszystkich aspektów administracyjnych jego długiego pontyfikatu, zwłaszcza w kontekście reakcji Watykanu na skandale obyczajowe w tamtym czasie. Zwolennicy szybkiej kanonizacji, powołując się na hasło „santo subito”, odpowiadali jednak, że proces był niezwykle rygorystyczny, a tysiące stron dokumentacji potwierdziły heroiczność cnót papieża Polaka niezależnie od oceny politycznej jego urzędowania[41].

Sama idea połączenia obu papieży w jednej uroczystości była oceniana przez politologów jako mistrzowski ruch dyplomatyczny papieża Franciszka. Komentatorzy wskazywali, że wspólne wyniesienie na ołtarze Jana XXIII, ikony „otwarcia Kościoła”, oraz Jana Pawła II, postrzeganego jako gwarant doktrynalnej stabilności, miało na celu zasypanie podziałów między progresywnym a konserwatywnym skrzydłem katolicyzmu. Krytycy tego rozwiązania sugerowali jednak, że jest to próba „neutralizacji” obu postaci poprzez stworzenie sztucznej równowagi, co może zacierać unikalny charakter i specyficzne wyzwania, przed którymi stał każdy z tych pontyfikatów[42].

Mimo tych głosów, większość hierarchów i teologów uznała wydarzenie za niezbędny krok w stronę uznania dziedzictwa Soboru Watykańskiego II jako całości. Podkreślano, że kanonizacja nie jest oceną sprawności zarządzania instytucją, lecz potwierdzeniem osobistej świętości i oddania Bogu. W opinii wielu komentatorów, wspólna uroczystość pozwoliła Kościołowi na symboliczne domknięcie pewnej epoki historycznej i zjednoczenie wiernych wokół dwóch filarów nowoczesnej tożsamości katolickiej, co ostatecznie uciszyło większość pierwotnych kontrowersji[43].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 3 Media na świecie piszą o kanonizacji Jana Pawła II i Jana XXIII. onet.pl. [dostęp 2014-04-27]. (pol.).
  2. ↑ Canonization date announced for Blessed Popes John Paul II and John XXIII. News Vatican. [dostęp 2013-09-30]. (ang.).
  3. 1 2 Pope Francis signs canonization decrees for John XXIII and John Paul II. News Vatican. [dostęp 2013-07-05]. (ang.).
  4. 1 2 Jan Paweł II niebawem kanonizowany. Radio Watykańskie. [dostęp 2013-07-05]. (pol.).
  5. ↑ Kanonizacja Jana Pawła II i Jana XXIII w listopadzie lub kwietniu. radiomaryja.pl. [dostęp 2013-07-29]. (pol.).
  6. ↑ Znamy termin kanonizacji Jana Pawła II: 27 kwietnia 2014 roku. polskieradio.pl. [dostęp 2013-09-30]. (pol.).
  7. ↑ W Niedzielę Miłosierdzia Bożego kanonizacja Jana Pawła II i Jana XXIII. polskieradio.pl. [dostęp 2013-09-30]. (pol.).
  8. ↑ Jan Paweł II zostanie świętym 27 kwietnia. Rekordowo szybka kanonizacja. wyborcza.pl. [dostęp 2013-09-30].
  9. ↑ Na kanonizację bez biletów. wiara.pl. [dostęp 2013-10-12]. (pol.).
  10. ↑ Burmistrz Rzymu: 100 światowych przywódców na kanonizacji Jana Pawła II. polskieradio.pl, 22 października 2013. [dostęp 2013-10-22].
  11. ↑ Kanonizacja Jana Pawła II: Benedykt XVI został oficjalnie zaproszony na uroczystości. polskatimes.pl. [dostęp 2014-03-31].
  12. 1 2 Benedykt XVI będzie koncelebransem podczas kanonizacji. niedziela.pl. [dostęp 2014-04-26].
  13. ↑ Pkt 23. porz. dzien. Sprawozdanie Komisji o projekcie uchwały w sprawie uczczenia papieża błogosławionego Jana Pawła II w dniu Jego kanonizacji. sejm.gov.pl. [dostęp 2014-04-24]. (pol.).
  14. ↑ 800 tys. wiernych na kanonizacji. ekai.pl. [dostęp 2014-04-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-02)]. (pol.).
  15. ↑ Wspólna kanonizacja dwóch gigantów Kościoła. radiopik.pl. [dostęp 2014-04-13].
  16. ↑ Pierwsza kanonizacja papieża od 60 lat. deon.pl. [dostęp 2014-04-22].
  17. ↑ Papież zrobi coś takiego pierwszy raz w historii. deon.pl. [dostęp 2014-04-26].
  18. ↑ Wspomnienie bł. Jana XXIII, Vatican News [dostęp 2024-05-22].
  19. ↑ John Paul II and John XXIII declared saints, BBC News, 27 kwietnia 2014 [dostęp 2024-05-22].
  20. ↑ Droga do świętości Jana Pawła II, Katolicka Agencja Informacyjna [dostęp 2024-05-22].
  21. 1 2 3 4 5 6 7 8 Jan Paweł II i Jan XXIII świętymi. Franciszek: Tragedie XX w. "ich nie przytłoczyły". 2013-04-27. [dostęp 2013-04-27]. (pol.).
  22. ↑ Msza czterech papieży. tvp.pl. [dostęp 2014-04-28].
  23. ↑ Jak będą wyglądały te kanonizacje?. 2013-04-01. [dostęp 2013-04-01]. (pol.).
  24. ↑ Portrety Jana XXIII i Jana Pawła II wiszą już na bazylice św. Piotra. archidiecezja.lodz.pl. [dostęp 2014-04-25].
  25. ↑ Papież Franciszek: Jan Paweł II i Jan XXIII to ludzie mężni [KANONIZACJA JANA PAWŁA II]. dziennikzachodni.pl.
  26. ↑ Mieli odwagę oglądania ran Jezusa. naszdziennik.pl. [dostęp 2014-04-27].
  27. ↑ Święty Jan Paweł II – Historyczna kanonizacja dwóch Papieży. rodaknet.com. (pol.).
  28. ↑ Szczegóły kanonizacji bł. Jana XXIII i bł. Jana Pawła II. niedziela.pl. [dostęp 2014-04-21].
  29. ↑ Papież Franciszek odwiedził polski kościół w Rzymie. tvp.info. [dostęp 2014-05-04].
  30. 1 2 3 Delegacje polskich władz na uroczystości kanonizacyjne. niedziela.pl, 2014-04-17. [dostęp 2013-04-17]. (pol.).
  31. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 JOHN XXIII AND JOHN PAUL II INSCRIBED IN THE BOOK OF SAINTS. visnews.
  32. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 Przebieg jutrzejszej uroczystości kanonizacyjnej. niedziela.pl. [dostęp 2014-04-26].
  33. 1 2 Papież spotka się z Arsenijem Jaceniukiem. deon.pl. [dostęp 2014-04-25].
  34. ↑ Komorowski jedzie na kanonizację. "Jan Paweł II ważny dla całej Polski". tvn24.pl. [dostęp 2013-10-01]. (pol.).
  35. 1 2 3 Prezydent Bronisław Komorowski na kanonizację Jana Pawła II uda się razem z Wałęsą i Kwaśniewskim. 2014-04-04. [dostęp 2013-04-01]. (pol.).
  36. ↑ Premier jednak poleci na kanonizację Jana Pawła II – poprosiła go żona. tvp.info, 2014-04-25. [dostęp 2013-04-25]. (pol.).
  37. 1 2 93 delegacje i 24 głowy państwa na kanonizacji. stefczyk.info, 2014-04-24. [dostęp 2013-04-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-10-06)]. (pol.).
  38. ↑ Kanonizacja dwóch papieży na żywo. wiara.pl. [dostęp 2014-04-27].
  39. 1 2 3 4 Echa kanonizacji na krańcach świata. gosc.pl. [dostęp 2014-04-28]. (pol.).
  40. ↑ John XXIII: The Saint who needed no second miracle, La Stampa - Vatican Insider, 2013 [dostęp 2024-05-22].
  41. ↑ Canonisation of John Paul II and John XXIII: a political balancing act, The Guardian, 27 kwietnia 2014 [dostęp 2024-05-22].
  42. ↑ A Dual Canonization That Focuses on Unity, The New York Times, 26 kwietnia 2014 [dostęp 2024-05-22].
  43. ↑ Świętość nie jest bezgrzesznością, Tygodnik Niedziela, 2014 [dostęp 2024-05-22].

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kanonizacja_Jana_XXIII_i_Jana_Pawła_II&oldid=80175709”