Kaplica św. Andrzeja w Żabbarze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kaplica św. Andrzeja Apostoła
w Żabbarze

Il-kapella ta' Sant Andrija
Distinctive emblem for cultural property.svg 2105 NICPMI
Państwo  Malta
Miejscowość Ħaż-Żabbar
Adres 129 Triq Alessio Erardi
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Archidiecezja maltańska
Wezwanie św. Andrzeja Apostoła
Wspomnienie liturgiczne 6 lipca
Położenie na mapie Malty
Mapa lokalizacyjna Malty
Kaplica św. Andrzeja w Żabbarze
Kaplica św. Andrzeja
w Żabbarze
Położenie na mapie Morza Śródziemnego
Mapa lokalizacyjna Morza Śródziemnego
Kaplica św. Andrzeja w Żabbarze
Kaplica św. Andrzeja
w Żabbarze
Ziemia35°52′50,75″N 14°32′20,75″E/35,880764 14,539097

Kaplica świętego Andrzeja Apostoła (malt. Il-kapella ta' San Andrija, ang. Saint Andrew the Apostle Chapel) – rzymskokatolicka kaplica w mieście Ħaż-Żabbar na Malcie.

Kaplica sąsiaduje z kaplicą św. Dominiki, dziś (kwiecień 2019) obie tworzą kwaterę Żabbar Scout Group[1][2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka na temat kaplicy św. Andrzeja pojawia się w raporcie z wizyty duszpasterskiej biskupa Gargallo w 1600. Wynika z niego, że kaplica istniała tam już od jakiegoś czasu, gdyż stan jej określił on jako dobry, dodając, że ma drzwi. W 1615 teren wraz z kaplicą był w posiadaniu niejakiego Lorenzo Burlò z Birgu, który był zobowiązany organizować fiestę w święto patrona kaplicy oraz zapewnić posiłek dla księdza po mszy. 28 lipca 1636 Margerita, wdowa po wspomnianym Lorenzo, przekazała notarialnie ten teren swoim synom, Leonardowi i Giovanniemu, z nakazem ponoszenia wszelkich kosztów związanych z kaplicą. Widocznie nie bardzo się z tego wywiązywali, skoro w marcu 1659 biskup Balaguer zdesakralizował kaplicę, podając jako powód jej mocno zaawansowany wiek oraz zniszczenie i opuszczenie[3][4].

6 września 1660 ten sam biskup udzielił zgody niejakiemu Gio-Battiście Barbara na ponowne otwarcie kaplicy, zobowiązując go do napraw oraz zapewnienia wszystkiego, co jest konieczne do jej funkcjonowania. Msza św. odprawiana była co niedzielę, a 6 lipca organizowano fiestę[3][5].

Podczas II wojny światowej kaplica uległa pewnym uszkodzeniom, które naprawiono po wojnie. W 1959 została przebudowana, lecz zachowany został jej oryginalny styl[3].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Kaplica ma prostą fasadę z zakończonymi łukiem drzwiami oraz niewielkim okrągłym oknem ponad nimi. Na szczycie fasady niewielka dzwonnica w formie łuku, dziś bez dzwonka, zakończona niewielkim krzyżem[3].

Wnętrze kaplicy z jednym ołtarzem oraz dwiema niszami po jego bokach[3].

Dzieła sztuki[edytuj | edytuj kod]

W kaplicy znajdował się pierwotnie obraz jej patrona, św. Andrzeja Apostoła, namalowany na drewnie. Z czasem uległ zniszczeniu i zastąpiony został nowym obrazem przedstawiającym Męczeństwo św. Andrzeja. Obraz, po odnowieniu przez Andrew Zarba, umieszczony został w muzeum parafialnym w Żabbarze[3].

Stan aktualny[edytuj | edytuj kod]

Po odbudowie w latach pięćdziesiątych XX wieku kaplica św. Andrzeja wraz z przyległą kaplicą św. Dominiki służyły jako centrum katechizacyjne dla dzieci z okolicy. Czasem odbywały się tu msze święte. W latach dziewięćdziesiątych, po przeniesieniu centrum katechizacyjnego do kościoła św. Krzyża, kaplica przekazana została nowo powstałej Żabbar Scout Group na ich kwaterę[3][6].

Od patrona kaplicy wziął nazwę okoliczny teren, mieszkańcy nazywają go „ta' Sant Andrija”. Nazwa ta jest też użyta w parafialnym rejestrze zmarłych[3].

Ochrona dziedzictwa kulturowego[edytuj | edytuj kod]

Budynek kaplicy umieszczony jest na liście National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands pod nr. 2105[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. San Andrija (ang.). Quddies. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-10)].
  2. Ħaż-Żabbar / St Andrew Church (ang.). Archdiocese in Malta. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-06-22)].
  3. a b c d e f g h Michael Buhagiar: Il-Kappella ta’ Sant Andrija ~ Ħaż-Żabbar ~ (malt.). Kappelli Maltin. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-03-26)].
  4. Zabbar - Church of Saint Andrew - Apostle. W: Alfie Guillaumier: Malta's Towns and Villages. USA: Terry Asphar, 2003, s. 606. ISBN 0-9743821-0-8. (ang.)
  5. CXXXIX. Altre Chiese nel Zabbar e suoi limiti / IV. Chiesa di sant' Andrea apostolo. W: Achille Ferres: Deserizione storica delle chiese di Malta e Gozo. Malta: 1866, s. 487. (wł.)
  6. John Scerri: Zabbar / St.Andrew - St.Dominica Twin churches (ang.). malta-canada. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-06-10)].
  7. Chapel of Sta. Domenica and St Andrew (ang.). NICPMI, 2013-12-27. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-03-15)].