Kaplica (Kurzacze)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kaplica
Kapliczka św. Katarzyny
Kapliczka św. Katarzyny
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat ostrowiecki
Gmina Kunów[1]
Liczba ludności 0
Strefa numeracyjna 41
Tablice rejestracyjne TOS
SIMC 1018806
Położenie na mapie gminy Kunów
Mapa lokalizacyjna gminy Kunów
Kaplica
Kaplica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kaplica
Kaplica
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Kaplica
Kaplica
Położenie na mapie powiatu ostrowieckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu ostrowieckiego
Kaplica
Kaplica
Ziemia51°01′53,61″N 21°20′32,45″E/51,031558 21,342347

Kaplicaprzysiółek wsi Kurzacze - niezaludniony przysiołek w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Kunów[2][3]. Znajduje się około 5 km na północny wschód od miasteczka Kunów. Nazwa miejscowości pochodzi od kaplicy Świętej Katarzyny z 1430 roku.

Przez Kaplicę przechodzi szlak turystyczny niebieski niebieski szlak turystyczny z Łysej Góry do Pętkowic i szlak rowerowy zielony zielony szlak rowerowy im. Witolda Gombrowicza.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początkowo Kaplica wyznaczała granicę między kluczami kunowskim i iłżeckim. W Kaplicy około 1658 roku zmarł proboszcz kościoła szpitalnego w Kunowie, który ukrywał się tutaj przed Szwedami. Kapliczkę św. Katarzyny odnowił w 1703 pustelnik Jakub Nawoyski.

W XIX w. znajdowały się na tym terenie dwie osady: leśna należąca do zakładów starachowickich oraz włościańska z 1 domem i 5 mieszkańcami[4].

W czasie powstania styczniowego, 17 stycznia 1864 roku w okolicach Kaplicy oddział pułkownika Karola Kality stoczył zwycięską bitwę z Rosjanami (bitwa pod Lubienią). Wydarzenie to upamiętnia tablica umieszczona na ścianie kapliczki św. Katarzyny. O przebiegu bitwy pułkownik pisał w swoich wspomnieniach: Ze wspomnień krwawych walk.

W czasie II wojny światowej kapliczka św. Katarzyny służyła jako skrzynka kontaktowa partyzantów.

W XX w. wieś wyludniła się. W latach 70. wyprowadzili się ostatni mieszkańcy. Pozostałością po miejscowości jest kaplica św. Katarzyny. Znajdują się tu także zabezpieczone odwierty wody pitnej.

Kaplica św. Katarzyny[edytuj | edytuj kod]

Gotycką kapliczkę św. Katarzyny ufundował w roku 1430 biskup Zbigniew Oleśnicki. Jest ona najstarszą wolno stojącą kaplicą w Polsce[5]. Poza swoją funkcją sakralną kaplica św. Katarzyny odgrywała rolę słupa granicznego, który rozdzielał klucze: kunowski i iłżecki. Kaplica zbudowana jest na planie ośmiokąta, wewnątrz okrągła. Nad wejściem znajduje się herb biskupa Oleśnickiego – Dębno. Herb fundatora umieszczono także na eliptycznym sklepieniu kaplicy. W kaplicy znajduje się ołtarzyk z figurą św. Katarzyny, pochodzący z przełomu XVII i XVIII wieku.

W 1979 roku na ścianie kaplicy umieszczono pamiątkową tablicę z napisem Miejsce walki powstańców 1863 r.

Kapliczka została wpisana do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.608 z 27.04.1984 z 28.09.1989)[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ryszard Garus, Znakowane szlaki turystyczne woj. kieleckiego, Kielce 1990
  • Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski, Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880
  • Magazyn Poznaj swój kraj, Nr 331 (1/1990) Nad Kamienną, str 18

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]