Kaplica cmentarna Wniebowstąpienia Pana Jezusa w Niwiskach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kaplica cmentarna Wniebowstąpienia Pana Jezusa w Niwiskach
Distinctive emblem for cultural property.svg A-234 z 14.09.2007[1]
kaplica cmentarna
Ilustracja
Kaplica w 2012 roku
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Miejscowość Niwiska
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Parafia św. Mikołaja w Niwiskach
Wezwanie Wniebowstąpienia Pana Jezusa
Położenie na mapie gminy Niwiska
Mapa konturowa gminy Niwiska, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Kaplica cmentarna Wniebowstąpienia Pana Jezusa w Niwiskach”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Kaplica cmentarna Wniebowstąpienia Pana Jezusa w Niwiskach”
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Kaplica cmentarna Wniebowstąpienia Pana Jezusa w Niwiskach”
Położenie na mapie powiatu kolbuszowskiego
Mapa konturowa powiatu kolbuszowskiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Kaplica cmentarna Wniebowstąpienia Pana Jezusa w Niwiskach”
Ziemia50°13′11,0415″N 21°37′48,8675″E/50,219734 21,630241

Kaplica cmentarna Wniebowstąpienia Pana Jezusa w Niwiskach[1] (daw. Kaplica grobowa Hupków)[2]kaplica cmentarna znajdująca się w województwie podkarpackim, w powiecie kolbuszowskim, w Niwiskach.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ufundowana przez Jana Hupkę kaplica wraz z kryptą rodziny Hupków powstała w 1874 roku na cmentarzu w Niwiskach[3]. 8 maja 1899 roku dekretem biskupa tarnowskiego Ignacego Łobosa nadano jej prawo odprawiania mszy świętej[4]. Kaplica była remontowana w 1976 i 1994 roku[5]. 14 września 2007 roku obiekt został wpisany do rejestru zabytków pod numerem A-234[1]. W 2007 roku zamontowano w nim antywłamaniowe drzwi wejściowe[5] i osłonę przed deszczem nad nimi, natomiast wewnątrz aparat bioosmoza służący do osuszania kaplicy. Po odrestaurowaniu elewacji budynek stał się kaplicą przedpogrzebową[6].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Kaplicę wzniesiono na planie kwadratu, z kruchtą od południa. Kraty w oknach oraz zamknięcie w kruchcie zostały wykonane według projektu kaplicy cmentarnej w Kastl. Znajdujące się na zewnątrz zwieńczone wieżyczkami narożniki ujęto pilastrami. Ściany kaplicy zostały wykonane z cegły dworskiej połączonej zaprawą wapienną oraz otynkowane i pomalowane[3]. Mur ma grubość 50 cm. Cokół został obłożony płytkami z piaskowca i okuty blachą. Betonowe schody zostały obłożone płytkami. Nad nawą znajduje się otynkowane sklepienie kolebkowe o konstrukcji drewnianej na siatce trzcinowej, które zachowało się w dobrym stanie. Dach nad kruchtą i nawą jest dwuspadowy i pokryty ciemnoczerwoną blachą. Na szczycie nawy znajduje się wieloboczna sygnaturka z przeźroczami. Została przykryta metalowym dachem i zwieńczona metalowym krzyżem. Kaplica posiada czteropolowe okna zamknięte pełnym łukiem i otwierające się na zewnątrz. Dwuskrzydłowe drewniane drzwi mają niesymetryczne skrzydła, półokrągłe naświetlenie i są przeszklone kolorowymi szybami[3]. Pod całą kaplicą znajduje się wysoka na 2 metry piwnica, którą obmurowano cegłami dworskimi. W 2016 roku wejście do krypty było zabetonowane płytą stropową[3].

We wnętrzu kaplicy znajduje się drewniany ołtarz z tabernakulum, obrazem Pana Jezusa Zmartwychwstałego , mosiężnym krzyżem nad tabernakulum oraz rzeźbami Matki Bożej Bolesnej i Jana Chrzciciela. Znajduje się tam również sufitowy obraz Anioła Stróża[4] (jego autorstwo przypisuje się Karolowi Fryczowi)[7], grafika Matki Bożej Ostrobramskiej, której owalną ramę wykonali artyści z Ukrainy, a także dekret nadania przez bp. Ignacego Łobosa prawa do odprawiania mszy śwętej z 8 maja 1899 roku. Po II wojnie światowej kolbuszowski malarz odnowił obraz Pana Jezusa Zmartwychwstałego, Edward Augustyn podjął się remontu ołtarza i nastawy ołtarzowej, jego polichromię wykonała Maria Grodecka, a polichromię wnętrza Michał Świder wraz z bratem Wiesławem[4]. W kaplicy pochowano zmarłych z rodziny Hupków oraz Hildegardę Teodorowiczową[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • ks. Wiesław Augustyn, ks. Sławomir Zych: Zabytkowa kaplica grobowa rodziny Hupków. Kolbuszowa: Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna, 2016. ISBN 978-83-60944-70-7. (pol.)