Kapusta warzywna
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| ||
| ||
| Systematyka[1] | ||
| Domena | eukarionty | |
| Królestwo | rośliny | |
| Klad | rośliny naczyniowe | |
| Klad | rośliny nasienne | |
| Klasa | okrytonasienne | |
| Klad | różowe | |
| Rząd | kapustowce | |
| Rodzina | kapustowate | |
| Rodzaj | kapusta | |
| Gatunek | kapusta warzywna | |
| Nazwa systematyczna | ||
| Brassica oleracea L. Sp. pl. 2:667. 1753 | ||
Kapusta warzywna lub kapusta ogrodowa (Brassica oleracea L.) – gatunek roślin z rodziny kapustowatych. W naturze rośnie na wybrzeżach morskich Wielkiej Brytanii, na północnym wybrzeżu Hiszpanii, zachodnim i północnym Francji oraz na brzegach morskich w Szlezwiku-Holsztynie w Niemczech[2]. Z tego gatunku wyhodowano szereg odmian uprawnych rozpowszechnionych w uprawie na całym świecie[3].
Spis treści
Morfologia[edytuj | edytuj kod]
Opis dotyczy postaci typowej, dziko rosnącej na wybrzeżach Europy. Budowa poszczególnych odmian uprawnych jest wyraźnie odrębna.
- Pokrój
- Roślina dwuletnia i bylina o drewniejącej łodydze.
- Liście
- Nieliczne. Blaszka liściowa niebieskozielona, pokryta woskiem, odwrotnie jajowata, najszersza u szczytu, głęboko sieczna lub podzielona przy nasadzie. Na brzegu falista. Osadzona jest na masywnym ogonku liściowym.
- Kwiaty
- Promieniste, czterokrotne, zebrane w gronach. Żółtawe działki kielicha są 4, wyrastają w dwóch okółkach po dwie. Jasnożółte płatki korony są także cztery. Pręcików jest 6 czterosilnych; 4 wewnętrzne dłuższe od 2 zewnętrznych. Słupek jest górny zbudowany z dwóch owocolistków. Zalążnia dwukomorowa z fałszywą przegrodą.
- Owoce
- Łuszczyny długości od 5 do 10 cm, zakończone pozbawionym nasion dzióbkiem[3].
Odmiany[edytuj | edytuj kod]
Podział i rangi taksonomiczne według Germplasm Resources Information Network[2]:
- Brassica oleracea L. var. alboglabra (L. H. Bailey) Musil
- Brassica oleracea L. var. botrytis L. – kalafior
- Brassica oleracea L. var. capitata L. – kapusta warzywna głowiasta
- Brassica oleracea L. var. costata DC.
- Brassica oleracea L. var. gemmifera (DC.) Zenker – kapusta warzywna brukselska
- Brassica oleracea L. var. gongylodes L. – kalarepa
- Brassica oleracea L. var. italica Plenck – brokuł
- Brassica oleracea L. var. medullosa Thell. – kapusta warzywna pastewna
- Brassica oleracea L. var. oleracea – kapusta warzywna typowa
- Brassica oleracea L. var. palmifolia DC.
- Brassica oleracea L. var. ramosa DC.
- Brassica oleracea L. var. sabauda L. – kapusta warzywna włoska
- Brassica oleracea L. var. sabellica L. – jarmuż
- Brassica oleracea L. var. viridis L. – „kapusta galicyjska”
Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]
- Większość odmian jest uprawiana jako warzywo. Odmiany te znane są z uprawy już od czasów starożytnych, liczne zalety kapusty wychwalał Kato Starszy w De agri cultura, najstarszym zachowanym dziele literatury łacińskiej[4]. Obecnie uprawiana na całym świecie w strefach klimatu umiarkowanego i podzwrotnikowego.
- Niektóre odmiany są uprawiane jako rośliny pastewne.
- Niektóre odmiany są uprawiane jako rośliny ozdobne.
Przypisy[edytuj | edytuj kod]
- ↑ P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-13].
- ↑ a b Taxon: Brassica oleracea. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2010-10-27].
- ↑ a b J.G. Vaughan, C.A. Geissler: Rośliny jadalne. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2001, s. 166. ISBN 83-7255-326-2.
- ↑ Patrick Faas, Around the Roman table, Palgrave Macmillan, New York 2003, s. 232.
