Karłów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zobacz też: Karłów (dzielnica Nysy).
Karłów
Hotel Karłów w Karłowie (2015 r.)
Hotel Karłów w Karłowie (2015 r.)
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat kłodzki
Gmina Radków
Wysokość 750 m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 53[1]
Strefa numeracyjna 74
Kod pocztowy 57-350
Tablice rejestracyjne DKL
SIMC 0854937
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Karłów
Karłów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Karłów
Karłów
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Karłów
Karłów
Ziemia 50°28′30″N 16°20′18″E/50,475000 16,338333
Leśniczówka i siedziba Obwodu Ochronnego
Zima w Karłowie (2008 r.)

Karłów (niem. Karlsbeg, Carlsberg, czes. Karlov, Kalasperk) – niewielka wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Radków, w Górach Stołowych u południowych podnóży Szczelińców.

Podział administracyjny[edytuj kod]

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

Historia[edytuj kod]

Karłów jako gmina dworska został założony w 1730 r. przez cesarza Karola VI, ostatniego męskiego potomka z dynastii Habsburgów. Na początku miejscowość zamieszkiwali Czesi (ziemia kłodzka była od wieków częścią Królestwa Czech). Pierwszego sołtysa wraz z dwoma ławnikami mianowano w 1737 r., a o randze tego urzędu świadczy pieczęć z wizerunkiem św. Michała Archanioła trzymającego wagę sprawiedliwości.

Fortyfikacje[edytuj kod]

W roku 1790 z polecenia króla pruskiego Fryderyka Wilhelma II na górze Ptak wzniesiono fort (zwany obecnie Fortem Karola), natomiast za Szczelińcem Małym powstała Bateria nad Pasterką[2]. Fortyfikacje były budowane przez inżyniera-majora Bonawenturę von Raucha. W pracach uczestniczył także jego syn, świeżo upieczony absolwent wojskowej Akademii Inżynieryjnej w Poczdamie, porucznik Gustav von Rauch, późniejszy generał i pruski minister wojny[3]. Wówczas zainteresowano się bliżej również Szczelińcem, na który wycieczki prowadził późniejszy sołtys, Franz Pabel. We wspomnianym czasie mieszkający tu ludzie utrzymywali się jedynie ze zbieractwa i ścinki drzew.

Katastrofa lotnicza[edytuj kod]

24 marca 1945 koło miejscowości rozbił się Messerschmitt Bf 109 Luftwaffe pilotowany przez Orlando Ciciaro, niemieckiego pilota pochodzenia włoskiego. Jego grób znajduje się w Szalejowie Dolnym[4][5].

Włączenie do Polski[edytuj kod]

W 1945, po zakończeniu II wojny światowej wieś włączono w granice Polski, jej dotychczasowi mieszkańcy zostali wysiedleni do Niemiec. W maju 1946 oficjalnie zatwierdzono obecną nazwę[6].

Turystyka[edytuj kod]

W Karłowie działają pensjonaty, znajduje się tu poczta i sklep spożywczy. Istnieje również punkt gastronomiczny, gdzie można zjeść podstawowe dania typu fast-food oraz ryby i dania kuchni polskiej.

Przez Karłów przebiegają liczne trasy rowerowe, w tym Międzynarodowa Trasa Rowerowa Ściany i Międzynarodowa Trasa Rowerowa Góry Stołowe. W ostatnim czasie wytyczono też trzy trasy dla narciarzy biegowych zaczynające się w Karłowie i okrążające Szczeliniec Wielki. Łączna długość tras wynosi około 50 km, a o ich profesjonalną jakość dbają zimą ratraki[7].

Karłow to baza wypadowa w największe atrakcje gór: Błędne Skały, Białe Skały, Kopę Śmierci, Narożnik i Szczeliniec Wielki. Przez miejscowość przebiega Szosa Stu Zakrętów, tutaj też odgałęzia się droga do Ostrej Góry z dawnym przejściem turystycznym do Czech. To także miejsce przecięcia się kilku szlaków turystycznych:

Przypisy

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Henryk Grzybowski. Bateria nad Pasterką – zapomniana kłodzka fortyfikacja. Geneza powstania i charakterystyka. „Ziemia Kłodzka”. 2013 (nr 226), s. 8-12, maj 2013. Wydawnictwo Ziemia Kłodzka. ISSN 1234-9208. 
  3. Henryk Grzybowski, „Rauch Bonawentura”, „Rauch Gustaw” w: Janusz Laska, Mieczysław Kowalcze (red.), Popularna Encyklopedia Ziemi Kłodzkiej, t. 4. (suplement), Kłodzkie Towarzystwo Oświatowe, Kłodzko 2011, s. 326, ISBN 978-83-62337-36-1.
  4. Natalia Wellmann. Kotlina Kłodzka kryje tejemnice wielu katastrof lotniczych. „Polska – Gazeta Wrocławska”. 2011, 2011-03-11. Polska Press Sp. z o.o.. ISSN 1898-3146. 
  5. Henryk Grzybowski. Lotnisko polowe w Szalejowie Dolnym / Książówce. „Ziemia Kłodzka”. 2013 (nr 233), s. 15-17, grudzień 2013. Kom. Obyw. ZK, SPCzS, OKiS. Wydawnictwo Ziemia Kłodzka, KO Ziemi Kłodzkiej, SPCzS, OKiS. ISSN 1234-9208. OCLC 499751393. 
  6. Zarządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. (M.P. z 1946 r. Nr 44, poz. 85).
  7. Trasy narciarstwa biegowego w Gminie Radków
  8. Informacje zawarte na stronie PTTK Strzelin; dostęp: 3.08.2015

Bibliografia[edytuj kod]

  • Historia turystyki. Park Narodowy Gór Stołowych. [dostęp 2013-06-10].
  • „National Geographic Polska”, 6 (53), czerwiec 2002
  • Franz Pabel, Kurze Geschichte des Bekanntwerdung und Anlagen-Einrichtung der Heuscheuer, 1843. Wyd. polskie Krótka historia rozsławienia oraz ułatwienia zwiedzania Szczelińca, tłum. Zbigniew Gdowski, 1996
  • Stanisław Góra, Z dziejów Szczelińca i Karłowa, Karłów 2005.

Linki zewnętrzne[edytuj kod]