Karabin SKS

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Samozariadnyj karabin Simonowa (SKS)
Ilustracja
Państwo  ZSRR
Projektant Siergiej G. Simonow
Rodzaj karabinek samopowtarzalny
Historia
Prototypy 1944–1945
Produkcja 1945–1956
Dane techniczne
Kaliber 7,62 mm
Nabój 7,62 × 39 mm wz. 43[1]
Magazynek stały, 10-nab.
Wymiary
Długość 1020 mm (z bagnetem złożonym)
1260 mm (z bagnetem rozłożonym)[1]
Długość lufy 520 mm[1]
Masa
broni 3,75 kg – niezaładowany
3,9 – z nabojami[1]
Inne
Prędkość pocz. pocisku 735 m/s[1]
Szybkostrzelność praktyczna 35-40 strz./min[1]

Samopowtarzalny karabinek Simonowa (SKS; самозарядный карабин Симонова / samozariadnyj karabin Simonowa, СКС / SKS) – karabinek samopowtarzalny kal. 7,62 mm, konstrukcji radzieckiej, skonstruowany pod koniec II wojny światowej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1943 roku, do radzieckich laboratoriów badawczych trafiły pierwsze egzemplarze niemieckiej broni zasilanej amunicję pośrednią. Były to karabinki automatyczne MKb 42 i StG 44, stanowiące namacalny dowód sensowności idei wykorzystania amunicji pośredniej w lekkiej broni maszynowej. Szybko powrócono do przerwanych z powodu wojny prac nad radzieckim nabojem pośrednim i dokończono je w ciągu zaledwie roku. Efektem prac było powstanie nabóju pośredniego wz. 1943 (7,62 × 39 mm). W 1944 roku rozpisano konkurs na konstrukcję karabinku strzelającego nowym nabojem. Z pięciu propozycji do produkcji wybrano karabinek Simonowa - SKS (cамозарядный Карабин Симонова)[1].

Na przełomie 1944 i 1945 roku wyprodukowano krótką serię doświadczalną SKS, którą z dobrymi efektami sprawdzono w warunkach bojowych, na odcinku 1. Frontu Białoruskiego.

W 1945 nowy karabinek został oficjalnie przyjęty na uzbrojenie Armii Czerwonej[1].

Służba[edytuj | edytuj kod]

Karabinki Simonowa produkowano w ZSRR tylko przez kilka lat, do czasu pełnego wprowadzenia do produkcji i uzbrojenia karabinka automatycznego AK. Wyprodukowane karabinki przekazano wówczas armiom sojuszniczym, głównie w Azji. Były także produkowane w Jugosławii (Zastava M59/66), NRD (Karabiner M) oraz Chinach (Typ 56) gdzie opracowano również wersje w pełni automatyczne (Typ 63 i Typ 81).

Po II wojnie światowej karabinek SKS używany był m.in. podczas wojny koreańskiej i wietnamskiej.

W Polsce[edytuj | edytuj kod]

Niewielką liczbę karabinków SKS zakupiło Ludowe Wojsko Polskie. Pod oznaczeniem 7,62 mm KSS[1]. Były one używane jako broń paradna przez Batalion Reprezentacyjny Wojska Polskiego (występujący w mundurach Wojsk Lądowych, Marynarki Wojennej, Sił Powietrznych i Wojsk Specjalnych), Kompanię Reprezentacyjną Sił Powietrznych (do 2000 r. Kompania Reprezentacyjna Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej), Kompanię Reprezentacyjną Marynarki Wojennej, kompanię honorową Wojskowej Akademii Technicznej, kompanię reprezentacyjną Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych (MSWiA) do 2002 r., a także przez pododdziały reprezentacyjne Policji, Straży Granicznej i Służby Więziennej (karabiny SKS zostały zastąpione przez karabinki systemu MSBS).

SKS w pododdziałach reprezentacyjnych występuje w wersji zmodyfikowanej, polegającej na wymianie kolby z litego drewna na wykonaną z prasowanej pod ciśnieniem sklejki z drewna brzozowego oraz zastosowaniu metalowej stopki przykręcanej dwiema śrubami do trzewika kolby. Metalowa stopka ma chronić kolbę przed uszkodzeniami od uderzeń o podłoże w trakcie realizacji zadań reprezentacyjnych oraz ułatwia akcentowanie chwytów bronią. Modyfikacji uległ również bagnet broni, poprzez zaoblenie ostrza i poniklowanie w celu poprawienia walorów estetycznych.

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

SKS jest karabinkiem samopowtarzalnym (strzelającym tylko ogniem pojedynczym), działającym na zasadzie odprowadzenia gazów przez boczny otwór w ściance lufy[1]. Zamek ryglowany jest przez przekoszenie jego tylnej części w dół[1]. Mechanizm spustowo-uderzeniowy typu kurkowego[1]. Zasilanie ze stałego, dwurzędowego magazynka o pojemności 10 nabojów[1]. Jest on ładowany pojedynczymi nabojami lub z 10-nabojowej łódki[1]. Jest to największa wada tej broni. Usunęli ją dopiero Chińczycy w swoim karabinie Typ 63, który jest przystosowany do zasilania z magazynków wymiennych. Broń wyposażona jest w płaski, składany bagnet przymocowany na stałe[1]. Celownik krzywkowy z nastawami do 1000 m[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p Andrzej Ciepliński; Ryszard Woźniak Encyklopedia współczesnej broni palnej s. 205.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Ciepliński, Ryszard Woźniak: Encyklopedia współczesnej broni palnej (od połowy XIX wieku). Warszawa: Wydawnictwo WiS, 1994. ISBN 83-86028-01-7.