Karakurt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Karakurt
Latrodectus tredecimguttatus
Rossi, 1790
Samiec  Samica

Samiec

Latrodectus tredecimguttatus female.jpg Samica

Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Podtyp szczękoczułkowce
Gromada pajęczaki
Rząd pająki
Rodzina omatnikowate
Rodzaj Latrodectus
Gatunek karakurt trzynastokropki

Karakurt, karakurt trzynastokropki, malmignat (Latrodectus tredecimguttatus) – gatunek jadowitego pająka z rodziny omatnikowatych (Theridiidae), jeden z najniebezpieczniejszych pająków.

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

Słowo qara oznacza ‘czarny’, a qurt, 'robak', pochodzą one z języka tureckiego. Europejska wdowa zwana jest we Włoszech malmignatto, a w południowej Rosji karakurtem[1].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Zamieszkuje suche rejony zachodniej i środkowej Azji, po Turcję, Grecję, Hiszpanię, Włochy, Chorwację, Cypr, aż do południowej Francji i Korsyki oraz północną Afrykę. W ostatnim czasie występowanie tego pajęczaka odnotowano także w innych rejonach Europy, np. w południowej części Ukrainy, co związane jest ze zmianami klimatu. Występuje w suchych, odkrytych miejscach (także na polach uprawnych); w czasie cyklicznych masowych pojawów można tam spotkać nawet kilka pająków na 1 metr kwadratowy.

Środowisko[edytuj | edytuj kod]

Suche, gorące tereny.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 8–15 mm (samica) i 4–7 mm (samiec). Jad jest niebezpieczny dla człowieka i dużych zwierząt jak krowy, wielbłądy, konie. Pająk ten ma barwę czarną i kulisty kształt odwłoka, na brzusznej jego stronie występuje czerwona plama w kształcie klepsydry, a na grzbietowej 13 żółtawych lub czerwonawych plamek. Ich ciało jest połyskujące, z kilkunastoma plamkami w jasnej obwódce[1]. Bliski krewny czarnej wdowy, często z nią mylony. Jad karakurta jest jednak bardziej niebezpieczny dla człowieka i częściej bywa śmiertelny. Dojrzałe samce żyją od maja do września, samice występują dłużej, zwykle do listopada. Samice konstruują 7–8 kokonów z jajami od czerwca do października, z przerwami trwającymi od tygodnia do trzech. Każdy kokon zawiera około 450 jaj[2].

Zachowanie[edytuj | edytuj kod]

W momencie zagrożenia karakurty produkują włókna silikonu, pokrywając nimi swój brzuch oraz atakujące ich osobniki[3]. Najbardziej agresywne są samice pilnujące kokonów z jajami[4]. Samica najczęściej zjada samca w czasie kopulacji. Karakurt buduje sieć w kształcie lejka na poziomie gruntu[2].

Pokarm[edytuj | edytuj kod]

Pająki te zazwyczaj nie są chętne do walki, mimo że ich szczękoczułki są bardzo ostre i bez większych trudności mogłyby przekłuć ludzką skórę. Produkowany przez karakurty jad jest szczególnie szybko i silnie działający. Te przystosowania umożliwiają odżywianie się dużymi, silnymi, dobrze opancerzonymi chrząszczami, które są częste na suchych obszarach, preferowanych przez wdowy. Ich głównym pokarmem stały się więc owady o pokaźnych rozmiarach, które wpadają w produkowane przez nie sieci[1].

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Jad karakurta jest słabszy niż jad niektórych tropikalnych gatunków. Najgorszym skutkiem ukąszenia jest latrodektyzm, który powoduje podwyższona temperaturę, wymioty, skurcze mięśni oraz drgawki[5].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Barbara i Martin Baehr „Czy wiesz… Jaki to pająk?” Warszawa MULTICO Oficyna wydawnicza , 2002, str. 126 
  2. 2,0 2,1 Levy G. Araneae: Theridiidae. In: Fauna Palaestina. Arachnida III. Jerusalem: Graphit Press, 1998, pp 85–97.
  3. Sean F. Craig Grzimek’s Animal Life Encyclopedia Second Edition vol. 2 Protostomes. Thomson Gale 2003, Canada
  4. Łukasz Przybyłowicz, Atlas pająków Bielsko-Biała Wyd. Pascal, 2009 , str. 83
  5. http://www.pctox.pl/news.php?extend.17

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mały słownik zoologiczny: bezkręgowce. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1984. ISBN 83-214-0428-6.