Karczewo (powiat grodziski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Karczewo
Pałac w Karczewie
Pałac w Karczewie
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat grodziski
Gmina Kamieniec
Liczba ludności (2006) 479
Strefa numeracyjna 61
Kod pocztowy 64-061 Kamieniec)
Tablice rejestracyjne PGO
SIMC 0584254
Położenie na mapie gminy Kamieniec
Mapa lokalizacyjna gminy Kamieniec
Karczewo
Karczewo
Położenie na mapie powiatu grodziskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu grodziskiego
Karczewo
Karczewo
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Karczewo
Karczewo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Karczewo
Karczewo
Ziemia52°11′09″N 16°29′48″E/52,185833 16,496667

Karczewowieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie grodziskim, w gminie Kamieniec.

Historia[edytuj]

Nazwa pochodzi od słowa "karcz" = poręba. Pierwsza wzmianka z 1352 r. wymienia właściciela wsi - Tomisława z Karczewa. Później własność Zadorskich, od 1771 r. Czapskich, a następnie Mielżyńskich - którzy mieli tu m.in. znaną hodowlę merynosów. Wieś szlachecka położona była w 1581 roku w powiecie kościańskim województwa poznańskiego[1]. Od 1852 r. majątek Chłapowskich (8050 mórg), a w latach 1896-1939 Kęszyckich (w okresie międzywojennym 2056 ha wraz z folwarkami Łęka Wielka i Wolkowo, w tym 420 ha lasów).

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość wzmiankowana jako Karczew należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Kosten rejencji poznańskiej[2]. Karczew należał do okręgu wielichowskiego tego powiatu i stanowił siedzibę majątku, który należał wówczas do Mikołaja Mielżyńskiego[2]. W skład majątku Karczew wchodziły wówczas: Jaskółki, folwark Plastowo, Wołkowo i Łęki Wielkie. Według spisu urzędowego z 1837 roku Karczew liczył 278 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 20 dymów (domostw)[2].

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa poznańskiego.

Położenie i zabudowa[edytuj]

Po wschodniej stronie głównej drogi wznosi się okazały pałac klasycystyczny z ok. 1805-11 r., który zbudowany został dla Mikołaja Mielżyńskiego, a w roku 1908 przebudowany i powiększony według projektu Rogera Sławskiego. Obok park krajobrazowy o pow. 7,12 ha z 3 stawkami oraz dębami o obwodzie do 480 cm, a także kasztanowcami, jesionami i klonem polnym.

Od wschodu przylega do Karczewa wieś Jaskółki. Wzmiankowana była w 1411 r. jako "Jasthkulky", własność Wawrzyńca Granowskiego.

Karczewo jest jedną z większych miejscowości w gminie Kamieniec, położone jest w jej północnej części, około 3 km na północ od drogi wojewódzkiej nr 308 (o przebiegu: Gostyń – Kościan – Grodzisk Wlkp. – Nowy Tomyśl). Miejscowość oddalona jest od Urzędu Gminy Kamieniec około 4 km, a od miasta powiatowego (Grodziska Wlkp.) około 14 km. Przez miejscowość biegnie droga powiatowa, która łączy drogą wojewódzką nr 308 z drogą krajową nr 32.

Karczewo jest miejscowością, w której zabudowa (w tym budynki mieszkalne) zlokalizowana jest bezpośrednio wzdłuż dróg – wieś ma układ wielodrożnicowy. Zabudowa ma charakter zwarty, zagrodowy (wolno stojące budynki, a w ich sąsiedztwie budynki gospodarcze), zabudowa jest niemal w całości współczesna, murowana. Jest to miejscowość typowo rolnicza, co potwierdza charakterystyka wykorzystania gruntów Karczewa. W Karczewie istniało Państwowe Gospodarstwo Rolne, które zostało przekształcone w Spółdzielnię Produkcji Rolno-Przemysłowej. Obecnie zajmuje się ona produkcją roślinną. Część majątku należącego do Spółdzielni (nieczynna gorzelnia) została wydzielona i sprzedana prywatnemu przedsiębiorcy.

Przyroda[edytuj]

Charakterystycznym elementem krajobrazu Karczewa jest przepływająca przez tę miejscowość rzeka Mogilnica. Tworzy ona również naturalną, wschodnią granicę sołectwa Karczewo. Jest to rzeka, która wypływa z jeziora Pniewy i po nieco ponad 67 km uchodzi do Kanałów Obrzańskich w okolicy Kościana. Najprawdopodobniej jest rzeką, która powstała dla odwodnienia terenu już po zakończeniu epoki lodowcowej. Wzdłuż rzeki na całej jej długości (w Gminie Kamieniec) występują łąki i pastwiska.

Około 1,4 km na południe od Karczewa jeszcze na terenie sołectwa znajduje się część lasu, który przechodzi dalej na teren sąsiedniego sołectwa Wolkowo i przebiega wzdłuż granicy sołectwa Karczewo. W lesie bytują charakterystyczne dla wielkopolski zwierzęta zamieszkujące tereny leśne. Szata roślinna lasu, jak i całego sołectwa, również nie wyróżnia się niczym szczególnym. Na okolicznych łąkach, polach i w lesie bytują m.in. dziki, sarny, kozły, jenoty, borsuki, lisy, żurawie.

Zobacz też: Karczewo

Przypisy

  1. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, Wielkopolska t. I, Warszawa 1883, s. 74.
  2. a b c Leon Plater: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜ztwa Poznańskiego. Lipsk: Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère), 1846, s. 212.

Bibliografia[edytuj]

  • "Grodzisk Wielkopolski" - Paweł Anders, Wydawnictwo WBP, Poznań 1995, ISBN 83-85811-26-5, Str. 58
  • Plan odnowy miejscowości Karczewo i Płastowo na lata 2009-2016, Gmina Kamieniec, Marzec 2009