Karczyn (województwo dolnośląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Karczyn
Karczyn
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat strzeliński
Gmina Kondratowice
Sołectwo Karczyn
Wysokość 170 m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 280[1]
Strefa numeracyjna (+48) 71
Kod pocztowy 57-150
Tablice rejestracyjne DST
SIMC 0875780
Położenie na mapie gminy Kondratowice
Mapa lokalizacyjna gminy Kondratowice
Karczyn
Karczyn
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Karczyn
Karczyn
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Karczyn
Karczyn
Położenie na mapie powiatu strzelińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu strzelińskiego
Karczyn
Karczyn
Ziemia50°47′59″N 16°56′07″E/50,799722 16,935278

Karczynwieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Kondratowice.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Niezwykła parafia wiejska położona na środkowym Śląsku, wewnątrz żyznego pasa lessu, rozciągającego się od Węgier wzwyż, między góry i Odrę aż do mniej więcej Legnicy - położona 30 km na południe od Wrocławia, 10 km na zachód od Strzelina, 11 km na wschód od Niemczy i 16 km na wschód od Sobótki

Zawsze nieco na uboczu, z dala od intensywnego ruchu. Obie ważne drogi na północ/południe przebiegają w odległości około 1 km od niej: na zachód od parafii prastare połączenie z Czech przez Wartę, Niemczę i Wrocław po Morze Bałtyckie, zwane z tej racji Czeską Ścieżką lub Bursztynowym Szlakiem

Na nim to w roku 1017 cesarz Henryk II, założyciel biskupstwa w Bambergu, dokonać musiał odwrotu po nadaremnym oblężeniu ważnej wówczas twierdzy Niemczy.

Tym szlakiem podążał również ponad 100 lat później w przeciwnym kierunku biskup Otto von Bamber na Pomorze, nocując przy tym w Niemczy 1 maja 1124.

Na wschodzie natomiast ważny w późniejszych czasach szlak z Czech przez Kłodzko i Strzelin do Wrocławia.

W wieku XIX tymi dwoma trasami pobiegły tory kolejowe, omijając znów Karczyn z prawej i lewej strony. Tym samym jedynym łącznikiem z wielkim światem pozostały Kondratowice, położone na południowym skraju parafii.

Stąd - od 1884 roku - poprzez boczną linię kolejową, przebiegającą stycznie do terenu parafii od południa ze Strzelina można było dotrzeć do obu głównych linii kolejowych; od 1908 roku Kondratowice miały także połączenie z koleją powiatową Ziębicko-Ząbkowicką. Planowane przed I wojną światową połączenie poprzeczne z Kondratowic przez Karczyn i Grzegorzów do Boreczką z połączeniem tam z linią główną Strzelin - Wrocław, nie zostało zrealizowane z powodu wybuchu wojny, a zapewne również z uwagi na trudności budowy trasy na tym terenie i utratę znacznych, wysokiej jakości terenów uprawnych.

Tak to Karczyn przypominał kwiat, zawsze kwitnący nieco w ukryciu. Miał w sobie niewątpliwie coś, co wykraczało poza ramy prostej i cichej parafii wiejskiej: przede wszystkim zdumiewająco duży, jak na wieś kościół - położony na niewielkim wzniesieniu w środku miejscowości, masywny obiekt ze strzelińskiego granitu, ze sklepieniami o wysokości około 20 m i wieżą blisko 50-metrową widoczny w tej płaskiej okolicy z daleka. „Wybudowano go na wieki”, stwierdził w 1940 roku podczas inspekcji kościoła kompetentny referent rządu do spraw budownictwa z Wrocławia. Uwagę zwracała również nowa plebania z 1914 roku, istna „willa”, otoczona dużym, przypominającym park ogrodem i połączona przejściem ze starą plebanią z 1822 roku, co na owe czasy było, jak na stosunki wiejskie, czymś niezwykłym. Również grunty parafialne o łącznej powierzchni blisko 60 ha znacznie przekraczały zwykłą średnią oszczędzając proboszczowi, jako posiadaczowi prebendy, trudu prowadzenia własnej gospodarki. Parafia dysponowała dworkiem z majątkiem i wszelkimi nieodzownymi budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi (stodoła parafialna była z resztą największa we wsi), który mógł być wydzierżawiany. Tutejszy kościół, plebania i grunty parafialne były niewątpliwie jedną z przyczyn, dla których siedziba superintendentury okręgu kościelnego w Niemczy została przeniesiona na całe dziesięciolecia (lata 1872-1927) do Karczyna.

Prebenda pozwalała do końca wojny nie tylko na wypłatę uposażenia miejscowemu proboszczowi, lecz także na przejęcie na cały okres wojny żołdu dla młodego proboszcza, który w chwili powołania do wojska nie miał jeszcze posady.

Nie należy też zapominać o dużym, dobrze utrzymanym cmentarzu, przeznaczonym dla Karczyna i wszystkich należących do parafii miejscowości: Kondratowie, Białobrzezią Jezierzyc Małych, Podgają Siemianową Grzegorzową Brochocmka i Edwardowa - obejmujących łącznie ponad 2400 dusz.

Zachowała się kaplica cmentarna. W kaplicy - poświęconej obecnie Niepokalanemu Sercu Najświętszej Marii Panny, należącej do parafii Prusy (Schematyzm Archidiecezji Wrocławskiej 1979, s. 423) [2]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]