Karmienie piersią

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stanisław Wyspiański, Macierzyństwo, 1902
Dziecko karmione piersią

Karmienie piersią – najbardziej naturalny sposób żywienia noworodków i niemowląt. Zapewnia dziecku właściwy rozwój już od pierwszych chwil jego życia, kiedy w piersiach pojawia się siara – substancja bogata w ciała odpornościowe, białko, witaminy A i E, sole mineralne, oraz chroniąca piersi przed bakteriami. Skład pokarmu jest ściśle zindywidualizowany i dostosowany w pełni do potrzeb dziecka.

Karmienie piersią jest korzystne również dla kobiety. Chroni przed rakiem piersi i wieloma chorobami kobiecymi, powoduje prawidłowe kurczenie się macicy po porodzie. Łatwiej też pozbyć się dodatkowych kilogramów, ponieważ organizm kobiety zużywa więcej energii na laktację, wykorzystując tłuszcz nagromadzony w czasie trwania ciąży.

Podczas karmienia matka i dziecko pozostają w bardzo bliskim kontakcie fizycznym i emocjonalnym, który wpływa pozytywnie na dalszy rozwój dziecka.

Właściwości i skład pokarmu[edytuj]

Skład kobiecego pokarmu: laktoza (chroni jelita przed bakteriami), tłuszcze nienasycone (wpływające na rozwój mózgu), proteiny, sole mineralne, witaminy A, B, C, D i E, cholesterol (zabezpiecza przed miażdżycą), aminokwasy (ważne w rozwoju systemu nerwowego), enzymy trawienne oraz inne substancje, ułatwiające przyswajanie żelaza, opóźniające rozwój komórek nowotworowych, wzmacniające układ odpornościowy i chroniące przed rozmaitymi chorobami, jak np. cukrzyca, alergia, anemia, celiakia, krzywica, próchnica zębów, infekcje dróg oddechowych, nadciśnienie, zawał, astma i inne. Ok 1/3 mleka ludzkiego to glikoproteiny, które są niestrawne dla noworodków, służą one jednak jako pożywka pożytecznych bakterii jelitowych, które ograniczają występowanie szkodliwych bakterii[1].

Okres karmienia piersią[edytuj]

Światowa Organizacja Zdrowia i UNICEF zalecają:

  • rozpoczęcie karmienia w ciągu godziny po porodzie
  • karmienie do co najmniej drugiego roku życia
  • w wieku 6 miesięcy włączenie innego pokarmu[2]

Analiza terminu zakończenia karmienia piersią u 135 gatunków naczelnych wykazała, że długość okresu karmienia jest skorelowana w 91% z ciężarem matki. Zależność tę wyraża wzór:

dni karmienia=2,71*masa matki w gramach0,56.

W przypadku człowieka oznaczałoby to średni czas karmienia od 2,8-3,7 lat[3]. W połowie biedniejszych krajów świata karmienie piersią trwa co najmniej 2 lata, a w 64 społeczeństwach zbieracko-myśliwskich średnio około 3 lata[3].

Karmienie a antykoncepcja[edytuj]

 Osobny artykuł: Metoda LAM.

W czasie karmienia piersią przeciwwskazane jest stosowanie tabletek antykoncepcyjnych zawierających estrogeny, gdyż przechodzą one do mleka zmieniając jego skład, jak również mogą doprowadzić do zahamowania laktacji. W czasie karmienia dopuszczalne jest stosowanie jednoskładnikowych tabletek progestagenowych (MTG – minitabletki gestagenne). Ich przyjmowanie należy rozpocząć w 21. dniu po porodzie. Taki sposób zapewnia praktycznie 100% zabezpieczenie przed ciążą. Sytuacja dramatycznie zmienia się w przypadku zmniejszenia liczby karmień (rozpoczęcie dokarmiania) lub w przypadku wystąpienia pierwszej miesiączki po porodzie. Wówczas należy przejść na inną metodę antykoncepcji lub zastosować tabletki dwuskładnikowe.

Powrót płodności po porodzie[edytuj]

Karmienie wyłącznie piersią, bez dokarmiania i dopajania oraz używania smoczków, jest podstawą naturalnej metody regulacji poczęć zwanej metodą LAM. Powrót miesiączkowania po porodzie u kobiet wygląda bardzo różnie. Im bardziej zachowanie matki jest zbliżone do standardów metody LAM, tym później (przeciętnie) zacznie ona miesiączkować. U kobiet spełniających wszystkie siedem warunków metody, miesiączka wraca średnio 14 miesięcy po porodzie, jednakże u niektórych pojawia się już po 2 miesiącach, a u innych nawet po 42 miesiącach. Pary, które chcą mieć dzieci w odstępach co 18-30 miesięcy pomiędzy dziećmi, w niektórych przypadkach mogą osiągnąć to polegając na samym karmieniu piersią.

Choć pierwszy cykl miesiączkowy po porodzie jest czasem bezowulacyjny, nie jest to regułą, co oznacza, że można zajść w kolejną ciążę, nie mając ani jednej menstruacji po poprzedniej. W drugim i następnych cyklach owulacja zazwyczaj występuje; jej brak może wskazywać na chorobę lub menopauzę. Tym niemniej, u niektórych kobiet karmienie piersią zmniejsza płodność nawet wtedy, gdy występuje już jajeczkowanie. Faza lutealna może być na przykład bardzo skrócona, uniemożliwiając zajście w ciążę. Nie dzieje się tak u wszystkich kobiet, więc nie można traktować karmienia piersią jako skutecznej metody antykoncepcji.

Korzyści[edytuj]

Międzynarodowy symbol karmienia piersią (Matt Daigle, zwycięzca czasopisma Mothering w 2006)

Karmienie piersią jest związane ze zmniejszonym ryzykiem wielu chorób u dziecka, m.in.:

Karmienie piersią jest także związane ze zmniejszonym ryzykiem chorób matki, m.in.:

Prawo[edytuj]

Na początku 2014 roku w Zjednoczonych Emiratach Arabskich rozpoczęła się dyskusja na temat uznania karmienia piersią za jedno z praw dziecka, co wiązałoby się z przymusowym karmieniem przez matkę co najmniej dwa lata po porodzie[17].

Przypisy

  1. Unlocking the Power of Breast Milk—with Help from Cows. Scientific American. [dostęp 2016-04-23].
  2. Breastfeeding. UNICEF. [dostęp 2012-05-17].
  3. a b Eric Michael Johnson: Out of the Mouth of Babes. Scientific American. [dostęp 2012-05-17].
  4. Kull I, Wickman M, Lilja G, Nordvall S, Pershagen G. Breast feeding and allergic diseases in infants-a prospective birth cohort study. „Arch Dis Child”, s. 478-81, 2002. PMID 12456543. 
  5. [W H Oddy, senior research officer http://www.bmj.com/cgi/content/full/319/7213/815 Asthma BMJ 1999]
  6. [Oddy 2004 Czasopismo of Asthma 2004 Sept. http://jhl.sagepub.com/cgi/content/abstract/19/3/250 A review of the effects of breastfeeding on respiratory infections, atopy, and childhood asthma]
  7. Fort P, Moses N, Fasano M, Goldberg T, Lifshitz F. Breast and soy-formula feedings in early infancy and the prevalence of autoimmune thyroid disease in children. „J Am Coll Nutr”, s. 164-7, 1990. PMID 2338464. 
  8. a b c d e f g h i Gartner LM, et al. Breastfeeding and the use of human milk. „Pediatrics”, s. 496–506, 2005. DOI: 10.1542/peds.2004-2491. PMID 15687461. 
  9. Akobeng A, Ramanan A, Buchan I, Heller R. Effect of breast feeding on risk of coeliac disease: a systematic review and meta-analysis of observational studies. „Arch Dis Child”, s. 39–43, 2006. PMID 16287899. 
  10. Rigas A, Rigas B, Glassman M, Yen Y, Lan S, Petridou E, Hsieh C, Trichopoulos D. Breast-feeding and maternal smoking in the etiology of Crohn's disease and ulcerative colitis in childhood. „Ann Epidemiol”, s. 387-92, 1993. PMID 8275215. 
  11. a b c d e f Benefits of Breastfeeding. W: U.S. Department of Health and Human Services [on-line]. [dostęp 2007-01-23].
  12. Pratt H. Breastfeeding and eczema. „Early Hum Dev”, s. 283-90, 1984. PMID 6734490. 
  13. "Gastroenteritis". Merck Manuals Online Medical Library. 1 February 2003. Retrieved 21 November 2006.
  14. Jacobsson L, Jacobsson M, Askling J, Knowler W. Perinatal characteristics and risk of rheumatoid arthritis. „BMJ”, s. 1068–9, 2003. PMID 12750209. 
  15. Longer duration of breastfeeding reduces risk of metabolic syndrome for the mom
  16. Breastfeeding. [dostęp 2007-01-23].
  17. Mateusz Kudła, Mleko matki – prawem dziecka? (pol.). Fakty TVN. [dostęp 2014-02-16].