Karniów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta w Czechach. Zobacz też: Karniów – wieś w woj. małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca.
Karniów
czes. Krnov
Ilustracja
Ratusz miejski
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Czechy
Kraj Flag of Moravian-Silesian Region.svg morawsko-śląski
Burmistrz Jana Koukolová Petrová
Powierzchnia 44,40 km²
Wysokość 316 m n.p.m.
Populacja (2015)
• liczba ludności
• gęstość

24 175[1]
544 os./km²
Kod pocztowy 120 61, 794 01
Położenie na mapie kraju morawsko-śląskiego
Mapa lokalizacyjna kraju morawsko-śląskiego
Karniów
Karniów
Położenie na mapie Czech
Mapa lokalizacyjna Czech
Karniów
Karniów
Ziemia50°05′26″N 17°41′55″E/50,090556 17,698611
Strona internetowa
Portal Portal Czechy
Rynek w Karniowie
Zamek w Karniowie

Karniów (również Krnów[a][b][c]; czes. Krnov; niem. Jägerndorf („wieś łowczych, myśliwych”); łac. Carnovia) – miasto w powiecie Bruntal, w kraju morawsko-śląskim w Czechach, na Śląsku Opawskim, przy granicy z Polską, około 20 km od Głubczyc, nad rzeką Opawą, 24 175 mieszkańców[1].

Podział[edytuj]

części gminy[edytuj]

  • Krásné Loučky
  • Pod Bezručovým vrchem
  • Pod Cvilínem

gminy katastralne[edytuj]

  • Krásné Loučky
  • Krnov-Horní Předměstí
  • Opavské Předměstí

Historia[edytuj]

Pierwsza wzmianka pisemna pochodzi z 1240 roku. Około roku 1260 Karniów uzyskał prawa miejskie nadane przez książąt opawskich z rodu Przemyślidów, potwierdzone w roku 1279. Już w XIII wieku zbudowano tu murowany zamek. Karniów szybko stał się znaczącym grodem na pograniczu śląsko-morawskim.

W XV wieku o Ziemię Karniowską toczyła się wojna pomiędzy królem czeskim Władysławem II Jagiellończykiem i roszczącym sobie prawa do czeskiego tronu królem węgierskim Maciejem Korwinem, zakończona zwycięstwem tego drugiego. Do 1490 roku Karniów był jednym z głównych miast części Królestwa Czeskiego rządzonego przez Korwina. Wybijano tu nawet monety królewskie. Wraz z okolicą stanowił Księstwo Karniowskie. Po śmierci Macieja Korwina władzę nad księstwem przejął ponownie Jagiellończyk.

W 1523 roku miasto wraz z całym księstwem kupił Jerzy Hohenzollern, który wprowadził jako obowiązujące wyznanie luteranizm. Hohenzollernowie panowali tu do początku XVII wieku, kiedy za sprzeciw wobec panujących w Czechach Habsburgów księstwo zostało skonfiskowane, a książę karniowski uwięziony. Cesarz darował w 1622 roku Księstwo Karniowskie Karolowi Liechtensteinowi, który połączył je z Księstwem Opawskim w Księstwo Karniowsko-Opawskie. W wyniku wojny trzydziestoletniej Karniów został poważnie zniszczony, a księstwo spustoszone. W dalszych latach pretensje do Karniowa wnosił król pruski Fryderyk II Wielki, który uważał, że księstwo zostało bezprawnie odebrane jego przodkom z rodu Hohenzollernów. Spór rozszerzył się na cały Śląsk, co doprowadziło do wybuchu wojen śląskich. W ich wyniku dawne Księstwo Karniowskie zostało podzielone pomiędzy Prusy (część północna z Głubczycami) i Austrię (część południowa z Karniowem).

W 1763 roku w wyniku pokoju hubertsburskiego Karniów wszedł w skład Śląska Austriackiego, stanowiącego autonomiczną prowincję złożoną z pozostałych przy Austrii ziem śląskich. Spowodowało to szybki upadek znaczenia politycznego i administracyjnego Karniowa, ponieważ wszystkie urzędy Księstwa Karniowskiego przeniesiono do Opawy. W 1849 roku ostatecznie przestano używać nazwy Księstwo Karniowskie, natomiast coraz częściej zaczęto określać tereny byłego Księstwa Karniowsko-Opawskiego Śląskiem Opawskim. Jednocześnie Karniów stał się dużym ośrodkiem przemysłu włókienniczego.

Po upadku Austro-Węgier w 1918 roku Karniów wraz z całym Śląskiem Opawskim trafił w granice Czechosłowacji. Zajęty został w październiku 1938 przez wojska niemieckie w ramach Kraju Sudetów. W 1945 roku miasto powróciło do Czechosłowacji, która wysiedliła jego niemieckich mieszkańców. Dziś pozostaje ważnym ośrodkiem kulturalnym czeskiego Śląska. Do 21 grudnia 2007 roku funkcjonowało z Polską drogowe przejście graniczne Krnov-Pietrowice, również do jesieni 1946 roku kolejowe przejście graniczne Krnov-Pietrowice Głubczyckie.

Miasta partnerskie[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Uwagi

Przypisy

  1. a b Počet obyvatel v obcích České republiky k 1.1.2015 (PDF) (cz.). Czso.cz. [dostęp 2015-06-26].

Bibliografia[edytuj]

  • Mapa Karniowa (Radniční věž Krnov) (Turistická mapa) 1:6000 (cz.). Mapy.cz.
  • BALLA, Jaromír. Krnov: v podhůří Jeseníků. Krnov: Advertis, 2008.
  • BALLA, Jaromír. Brantická vrchovina: Krnov a okolí. Krnov: Advertis, 2011.
  • BLUCHA, Vladimír. Město mezi dvěma řekami: čtení o pozoruhodné historii města zvaného Kyrnow, Jegerdorf, Carnovia, Jägerndorf, Karniów, Krnov. Krnov: Město Krnov, 2007.
  • GALGÁNEK, Jan. Zelené město Krnov po deseti letech: zpráva o životním prostředí města Krnova. Krnov: Iniciační skupina MA 21 Krnov, 2005.
  • ZAPLETAL, Ladislav; BLUCHA, Vladimír. Krnov: Historie a geografie města. Krnov: Měst. NV, 1969.

Linki zewnętrzne[edytuj]