Karniowice (powiat chrzanowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Karniowice
Karniowice
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat chrzanowski
Gmina Trzebinia
Wysokość 302-385 m n.p.m.
Liczba ludności (2007) 1344
Strefa numeracyjna 32
Kod pocztowy 32-545[1]
Tablice rejestracyjne KCH
SIMC 0222870
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Karniowice
Karniowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Karniowice
Karniowice
Ziemia50°09′49″N 19°31′09″E/50,163611 19,519167
Wąwóz w Parku Krajobrazowym Dolinki Podkrakowskie.

Karniowicewieś sołecka w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie chrzanowskim, w gminie Trzebinia.

Integralne części wsi Karniowice[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0222887 Doły część wsi
0222893 Owczarnia część wsi

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Karniowice położone są na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej w mezoregionie Wyżyna Olkuska, częściowo na obszarze Parku Krajobrazowego Dolinki Krakowskie oraz w jego otulinie.

Przez Karniowice przepływa rzeka Dulówka, która w dalszym biegu zmienia nazwę na Krzeszówkę, a następnie na Rudawę i wpada w Krakowie do Wisły. Na znacznej części Karniowic znajdują się jedyne z nielicznych na świecie złóż słodkowodnego wapienia zwanego tutaj martwicą karniowicką[4][5].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwę miejscowości w zlatynizowanej staropolskiej formie Karnyowicze wymienia w latach (1470–1480) Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis[6].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Teren gdzie współcześnie znajdują się Karniowice najpewniej wchodził w skład państwa Wiślan, następnie państwa wielkomorawskiego, później po połączeniu ziem Wiślan z państwem Polan, pozostał przy Polsce do 1795 roku.

Od średniowiecza do 1795 wieś znajdowała się w województwie krakowskim. Po III rozbiorze Polski okolice Karniowic należały do dystryktu olkuskiego w ramach tzw. Galicji Zachodniej w zaborze austriackim. W 1809 r. teren Karniowic przyłączono do departamentu krakowskiego w granicach Księstwa Warszawskiego. W latach 1815–1845 w Rzeczypospolitej Krakowskiej jako jedna z 224 wsi.

W latach 1848–1918 roku należała do Wielkiego Księstwa Krakowskiego w ramach Cesarstwa Austriackiego. W latach 1918–1939 i 1945–1975 w woj. krakowskim. W okresie II wojny światowej należała do III Rzeszy i była miejscowością graniczną z Generalnym Gubernatorstwem.

W 1914 roku wybudowano pierwsza kaplicę w Karniowicach na prywatnych działkach [7]

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego. 01.11.1979 – erygowanie Parafii Matki Bożej Szkaplerznej Karniowice-Dulowa w Karniowicach dla wiernych z: Karniowic, Dulowej i części Młoszowej dekretem ks. kard. Franciszka Macharskiego. Pierwszym proboszczem został mianowany ks. Stanisław Fijałek. W latach 1980–81 na terenie Karniowic w ramach KWK "Siersza" powstał Szyb Wschodni[8], który zagłębiono do docelowej głębokości 262,8 m. Eksploatację Pola Wschodniego pokładów węgla w partii „A” KWK „Siersza” rozpoczęto w 1982 roku. Eksploatowano pokłady 207, 208 i 209-210. W 2001 r. Szyb Wschodni oraz całą KWK "Siersza" zlikwidowano.

Obiekty położone w Karniowicach[edytuj | edytuj kod]

W Karniowicach powstał pierwszy w Europie nowożytnej kurhan, posiadający 3 poziomy – o wysokości 16 metrów i średnicy 26 metrów. W miejscowości jest kościół parafialny[9] pod wezwaniem MB Szkaplerznej, wybudowany w latach 1978–1988, konsekrowany w 1989 oraz Wiejski Dom Kultury. Na terenie nazywanym Nowsie z boiskiem piłkarskim powstał teren rekreacyjny nazwany Błonia Karniowickie [10]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2014–03–09]. s. według wyboru.
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013–02–15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014–03–09]. 
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  4. Geotyda - martwica karniowicka, geotyda.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
  5. Martwica karniowicka, www.geocaching.com [dostęp 2017-11-24] (ang.).
  6. Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis, "Liber Beneficiorum", Aleksander Przezdziecki, Tom II, Kraków 1864, str. 200.
  7. Historia, strona.parafiakarniowicedulowa.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
  8. [Śląskie] Górnośląskie kopalnie, steffi.xlx.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
  9. Archidiecezja Krakowska - Parafie - Lista parafii - 38. Trzebinia - Parafia MB Szkaplerznej, www.diecezja.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
  10. Galeria zdjęć Błonia Karniowickie | Informacja o Trzebini, www.trzebinia.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).