Karniowice (powiat chrzanowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Karniowice
Karniowice
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat chrzanowski
Gmina Trzebinia
Wysokość 302-385 m n.p.m.
Liczba ludności (2007) 1344
Strefa numeracyjna 32
Kod pocztowy 32-545[1]
Tablice rejestracyjne KCH
SIMC 0222870
Położenie na mapie gminy Trzebinia
Mapa lokalizacyjna gminy Trzebinia
Karniowice
Karniowice
Położenie na mapie powiatu chrzanowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu chrzanowskiego
Karniowice
Karniowice
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Karniowice
Karniowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Karniowice
Karniowice
Ziemia50°09′49″N 19°31′09″E/50,163611 19,519167
Wąwóz w Parku Krajobrazowym Dolinki Podkrakowskie.

Karniowicewieś sołecka w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie chrzanowskim, w gminie Trzebinia.

Integralne części wsi Karniowice[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0222887 Doły część wsi
0222893 Owczarnia część wsi

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Karniowice położone są na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej w mezoregionie Wyżyna Olkuska, częściowo na obszarze Parku Krajobrazowego Dolinki Krakowskie oraz w jego otulinie.

Przez Karniowice przepływa rzeka Dulówka, która w dalszym biegu zmienia nazwę na Krzeszówkę, a następnie na Rudawę i wpada w Krakowie do Wisły. Na znacznej części Karniowic znajdują się jedyne z nielicznych na świecie złóż słodkowodnego wapienia zwanego tutaj martwicą karniowicką[4][5].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwę miejscowości w zlatynizowanej staropolskiej formie Karnyowicze wymienia w latach (1470–1480) Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis[6].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Teren gdzie współcześnie znajdują się Karniowice najpewniej wchodził w skład państwa Wiślan, następnie państwa wielkomorawskiego, później po połączeniu ziem Wiślan z państwem Polan, pozostał przy Polsce do 1795 roku.

Od średniowiecza do 1795 wieś znajdowała się w województwie krakowskim. Po III rozbiorze Polski okolice Karniowic należały do dystryktu olkuskiego w ramach tzw. Galicji Zachodniej w zaborze austriackim. W 1809 r. teren Karniowic przyłączono do departamentu krakowskiego w granicach Księstwa Warszawskiego. W latach 1815–1845 w Rzeczypospolitej Krakowskiej jako jedna z 224 wsi.

W latach 1848–1918 roku należała do Wielkiego Księstwa Krakowskiego w ramach Cesarstwa Austriackiego. W latach 1918–1939 i 1945–1975 w woj. krakowskim. W okresie II wojny światowej należała do III Rzeszy i była miejscowością graniczną z Generalnym Gubernatorstwem.

W 1914 roku wybudowano pierwsza kaplicę w Karniowicach na prywatnych działkach [7]

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego. 01.11.1979 – erygowanie Parafii Matki Bożej Szkaplerznej Karniowice-Dulowa w Karniowicach dla wiernych z: Karniowic, Dulowej i części Młoszowej dekretem ks. kard. Franciszka Macharskiego. Pierwszym proboszczem został mianowany ks. Stanisław Fijałek. W latach 1980–81 na terenie Karniowic w ramach KWK "Siersza" powstał Szyb Wschodni[8], który zagłębiono do docelowej głębokości 262,8 m. Eksploatację Pola Wschodniego pokładów węgla w partii „A” KWK „Siersza” rozpoczęto w 1982 roku. Eksploatowano pokłady 207, 208 i 209-210. W 2001 r. Szyb Wschodni oraz całą KWK "Siersza" zlikwidowano.

Obiekty położone w Karniowicach[edytuj | edytuj kod]

W Karniowicach powstał pierwszy w Europie nowożytnej kurhan, posiadający 3 poziomy – o wysokości 16 metrów i średnicy 26 metrów. W miejscowości jest kościół parafialny[9] pod wezwaniem MB Szkaplerznej, wybudowany w latach 1978–1988, konsekrowany w 1989 oraz Wiejski Dom Kultury. Na terenie nazywanym Nowsie z boiskiem piłkarskim powstał teren rekreacyjny nazwany Błonia Karniowickie [10]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2014–03–09]. s. według wyboru.
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013–02–15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014–03–09]. 
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  4. Geotyda - martwica karniowicka, geotyda.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
  5. Martwica karniowicka, www.geocaching.com [dostęp 2017-11-24] (ang.).
  6. Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis, "Liber Beneficiorum", Aleksander Przezdziecki, Tom II, Kraków 1864, str. 200.
  7. Historia, strona.parafiakarniowicedulowa.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
  8. [Śląskie] Górnośląskie kopalnie, steffi.xlx.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
  9. Archidiecezja Krakowska - Parafie - Lista parafii - 38. Trzebinia - Parafia MB Szkaplerznej, www.diecezja.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
  10. Galeria zdjęć Błonia Karniowickie | Informacja o Trzebini, www.trzebinia.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).