Karol Śliwka (grafik)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Karol Śliwka
Data i miejsce urodzenia 16 października 1932
Harbutowice
Data i miejsce śmierci 10 września 2018
Cieszyn
Zawód, zajęcie grafik
Alma Mater Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski,

Złoty Krzyż Zasługi, Złota odznaka „Za Zasługi dla Warszawy”, Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury”, Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”,

Karol Śliwka (ur. 16 października 1932 w Harbutowicach, zm. 10 września 2018 w Cieszynie) – polski artysta grafik. Twórca plakatów, grafik, znaczków pocztowych, opakowań, okładek i znaków firmowych (logo).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył Wieczorową Szkołę Malarstwa, Rzeźby i Grafiki w Bielsku-Białej. Do roku 1953 uczył się w Państwowym Liceum Technik Plastycznych (obecnie Zespół Szkół Plastycznych) w Bielsku-Białej, gdzie w latach 1950–1956 uczył Józef Klimek. Tam uzyskał specjalizację technika kamieniarstwa i rzeźby. Studia na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie ukończył w 1959 roku (dyplom w pracowni prof. Eugeniusza Eibischa)[1]. Debiutował w 1957 roku, gdy wygrał konkurs na zaprojektowanie opakowania papierosów Syrena[2]. Po ukończeniu studiów, Śliwka tworzył swoje projekty w ramach Przedsiębiorstwa Państwowego „Pracownie Sztuk Plastycznych" - z początku w ramach konkursów organizowanych przez Pracownie, a następnie na zlecenia złożone specjalnie dla niego. Śliwka projektował szeroko pojętą grafikę użytkową - od opakowań czy plakatów po znaczki pocztowe - jednak do historii przeszedł jako twórca ikonicznych znaków, m.in. dla PKO, Wydawnictw Szkolnych i Pedagogicznych (WSiP), Domu Towarowego Smyk czy Instytutu Matki i Dziecka. Od 1967 do 1972 roku był doradcą artystycznym w Zakładzie Projektowania Opakowań Spółdzielni „Znak”. Jako rzeczoznawca grafiki zasiadał w wielu komisjach artystycznych na przestrzeni lat 70. i 80., m.in.: w Komisji Etyki Opakowań przy Ministerstwie Przemysłu Lekkiego, Komisji Opakowań przy Zarządzie Głównym Związku Polskich Artystów Plastyków (ZPAP), Ministerstwie Kultury i Sztuki, Przedsiębiorstwie Państwowym „Pracownie Sztuk Plastycznych[1].

Przez 60 lat mieszkał w Warszawie, jednak w ostatnich latach życia postanowił wrócić na Śląsk Cieszyński[3]. Zmarł 10 września 2018 w Cieszynie, zaś 12 września został pochowany na Cmentarzu Ewangelickim w Skoczowie przy ul. Cieszyńskiej[4].

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

Samochód PKO BP stojący przed siedzibą banku, na którym widoczne jest logo zaprojektowane przez Karola Śliwkę

Niektóre dzieła Karola Śliwki:

Logotypy[edytuj | edytuj kod]

Opakowania[edytuj | edytuj kod]

  • opakowania papierosów Giewont, Syrena i Morskie (1957),
  • opakowanie proszku do prania Bis (1972),
  • niektóre opakowania czekolad firmy E. Wedel (np. Saska, Belwederska i Zamkowa) (ok. 1975),
  • etykieta rumu Seniorita,
  • pudełka kosmetyków Wars i Sexy (ok. 1975)[1].

Nagrody i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Karol Śliwka jest laureatem wielu nagród i wyróżnień w konkursach projektowych na znaki graficzne, opakowania czy plakaty. Został wyróżniony m.in.:

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Postać Karola Śliwki ukazana jest w filmie Twentieth Century Design – Karol Śliwka, który jest częścią serii dokumentalnej powstałej w 2010 roku Twentieth Century prezentującej polskie osobowości ze świata sztuki XX wieku. Znaki Śliwki często są publikowane w polskich i zagranicznych zbiorach najlepszych znaków XX wieku, m.in. w książce Adriana Frutigera „Człowiek i jego znaki”, a prestiżowa międzynarodowa publikacja „Logo Modernism” w 2015 roku uznała go za jednego z ośmiu najwybitniejszych twórców współczesnych znaków graficznych[6]. Była to największa wystawa prac Śliwki, pokazująca znaki graficzne, okładki, znaczki pocztowe, plakaty i opakowania zaprojektowane przez artystę[7]. W 2018 roku Muzeum Miasta Gdyni zorganizowało pierwszą monograficzną wystawę "Śliwka. Polskie Projekty Polscy Projektanci", której kuratorami zostali Agata Abramowicz, Agnieszka Drączkowska i Patryk Hardziej[8], a także zainicjowało powstanie muralu ze znakami Śliwki w centrum Gdyni[9]. Hardziej zainicjował również wystawę ilustracji "Jak Śliwka w kompot. Polscy ilustratorzy Karolowi Śliwce". Również w 2018 roku ukazał się album z najważniejszymi pracami Śliwki pt. „Karol Śliwka"[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Mrowczyk i inni, Piękni XX-wieczni : polscy projektanci graficy, Kraków: 2+3D, 2017, ISBN 978-83-935975-7-4, OCLC 989768454 [dostęp 2019-12-12].
  2. Maciej Grzenkowicz, Karol Śliwka nie żyje. Wybitny grafik i autor ikonicznych logotypów, m.in. PKO, zmarł w wieku 85 lat, 10 września 2018 [dostęp 2019-12-12].
  3. a b Agnieszka Kaczmarczyk, Karol Śliwka: Znak ma być ozdobą i dumą grafika, 16 września 2012 [dostęp 2019-12-12].
  4. Andrzej Ochodek, Pogrzeb Karola Śliwki, 12 września 2018 [dostęp 2020-01-04].
  5. Karol Sliwka Archives, Logobook [dostęp 2020-01-04] (ang.).
  6. a b Nie żyje Karol Śliwka, 10 września 2018 [dostęp 2019-12-12].
  7. Małgorzata Muraszko, Patryk Hardziej: Karol Śliwka nauczył mnie pokory, 4 kwietnia 2018 [dostęp 2019-12-12].
  8. Muzeum Miasta Gdynia, Karol Śliwka. Polskie Projekty Polscy Projektanci, Muzeum Gdynia [dostęp 2020-02-14] (ang.).
  9. Nowy mural w Gdyni. To hołd dla Karola Śliwki, ikony polskiej grafiki - Architektura, www.propertydesign.pl [dostęp 2020-02-14] (pol.).
  10. Karol Śliwka [edycja limitowana], Muzeum Miasta Gdyni [dostęp 2020-01-04] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]