Karol IV Burbon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Karol IV
Jego Katolicka Mość z Bożej łaski król Kastylii, Leónu, Aragonii, Sycylii, Neapolu, Jerozolimy, Portugalii, Nawarry, Grenady, Toledo, Walencji, Galicji, Majorki, Sewilli, Sardynii, Kordoby, Korsyki, Murcji, Jaén, Algarve, Algeciras, Gibraltaru, Wysp Kanaryjskich, Wschodnich i Zachodnich Indii oraz innych wysp i ziem na zachodnim brzegu Atlantyku, arcyksiążę Austrii, książę Burgundii, Brabancji i Mediolanu, hrabia Habsburga, Flandrii, Tyrolu i Barcelony, pan Biskajów i Moliny etc.
Anton Raphael Mengs, Prince of Asturias, Future Charles IV of Spain (са 1765) - 02.jpg
Król Hiszpanii
Okres panowania od 14 grudnia 1788
do 19 marca 1808
Dane biograficzne
Dynastia Burbonowie
Urodziny 11 listopada 1748
w Portici
Śmierć 20 stycznia 1819
w Rzymie
Ojciec Karol III Hiszpański
Matka Maria Amalia Wettyn
Żona Maria Ludwika Burbon-Parmeńska
Odznaczenia
Order Złotego Runa (Hiszpania) Łańcuch Orderu Karola III (Hiszpania) ESP Order of Santiago BAR.svg ESP Order of Calatrava BAR.svg ESP Order of Alcantara BAR.svg ESP Order of Montesa BAR.svg Order Świętego Januarego (Sycylia) Order Ducha Świętego (Francja) Wstęga Trzech Orderów (Portugalia) Krzyż Wielki Królewskiego Orderu Rycerzy Pana Naszego Jezusa Chrystusa Krzyż Wielki Orderu Wojskowego Avis (Portugalia) Wielki Krzyż Wojskowego Orderu Świętego Jakuba od Miecza (Portugalia)
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Karol IV (ur. 11 listopada 1748 w Portici, zm. 20 stycznia 1819 w Rzymie) – król Hiszpanii w latach 1788-1808 z dynastii Burbonów.

Syn króla Hiszpanii, Neapolu i Sycylii Karola III i Marii Amalii Wettyn, córki elektora saskiego i króla Polski Augusta III Sasa oraz Marii Józefy Habsburżanki (córki cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, króla Czech i Węgier Józefa I Habsburga).

Król Hiszpanii[edytuj | edytuj kod]

Karol był królem Hiszpanii od 14 grudnia 1788 do abdykacji 19 marca 1808. Kiedy został królem, sprawy państwowe zostawił swojej żonie – Marii Ludwice Parmeńskiej i jej domniemanemu kochankowi – Manuelowi Godoy. Godoya darzył ogromną przyjaźnią do końca życia, mimo że ten przywłaszczył sobie władzę i żonę Karola. Jedyną poważną inicjatywą Karola było zwrócenie się do Inkwizycji o pomoc w rozprawieniu się z partią reformatorską, która chciała doprowadzić do liberalizacji w Hiszpanii po wybuchu rewolucji we Francji. W innych sprawach Karol zachowywał się biernie, zgadzał się na wszystko, a jego ulubionym zajęciem było polowanie. Głęboko wierzył w boskość i świętość swojej osoby. Uważał, że bardzo ważne jest, aby wszyscy mieli go za potężnego władcę, mimo że de facto Francja traktowała Hiszpanię jako państwo podległe, a krajem tak naprawdę rządziła królowa i jej kochanek. Sytuacja ta odbijała się chociażby w polityce zagranicznej Hiszpanii – jako sojuszniczka Francji uczestniczyła w blokadzie kontynentalnej Anglii, ale z sojuszu wycofała się po bitwie pod Trafalgarem. Kiedy Napoleon Bonaparte pokonał Prusy w 1807, Godoy powrócił do przymierza z Francją, ale Francja już nie traktowała Hiszpanii poważnie. Karol nie miał wpływu na żadną z tych decyzji, a Godoy stał się bardzo niepopularny wśród Hiszpanów.

W 1803 Karol przebył ospę, zaraził nią swoją córkę – Marię Ludwikę. Wysłał potem nadwornego lekarza, Francisca Javiera de Balmis, do kolonii w Nowym Świecie, żeby tam szczepił ludność przeciwko ospie na koszt państwa.

Abdykacja[edytuj | edytuj kod]

Kiedy Karolowi powiedziano, że jego syn – Ferdynand spiskuje z Napoleonem przeciwko Godoyowi, stanął po stronie faworyta. Kiedy w Aranjuez w 1808 wybuchł bunt, Karol abdykował 19 marca, żeby chronić Godoya, który stał się więźniem. Tron przejął natychmiast Ferdynand, ale został obalony przez Napoleona, który w tym czasie miał w Hiszpanii 100 tysięcy żołnierzy. Karol schronił się we Francji, gdzie stał się więźniem cesarza. Na tronie Hiszpanii zasiadł brat Napoleona – Józef Bonaparte. Karol zaakceptował pensję, którą łaskawie dał mu cesarz, i spędził resztę życia razem z żoną i ministrem Godoyem. Zmarł w Rzymie, 20 stycznia 1819 – już po obaleniu Bonapartego.

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Filip V
Burbon

ur. 19 XII 1683
zm. 9 VII 1746
Elżbieta
Farnese

ur. 25 X 1692
zm. 11 VII 1766
August III
Sas

ur. 17 X 1696
zm. 5 X 1763
Maria Józefa
Habsburżanka

ur. 8 XII 1699
zm. 17 XI 1757
         
     
  Karol III
Burbon

ur. 20 I 1716
zm. 14 XII 1788
Maria Amalia
Wettyn

ur. 24 XI 1724
zm. 27 IX 1760
     
   

Maria Ludwika
Parmeńska
1)
ur. 9 XII 1751
zm. 2 I 1819
OO   4 IX 1765
Karol IV
Burbon

ur. 11 XI 1748
zm. 20 I 1819
                   
                   
                   
Karol
Burbon
 ur. 19 IX 1771
 zm. 7 III 1774
 
Charlotta Joachima
Burbon
2)
 ur. 25 IV 1775
 zm. 7 I 1830
 
Maria Ludwika
Burbon
 ur. 11 IX 1777
 zm. 2 VII 1782
 
Maria Amalia
Burbon
 ur. 9 I 1779
 zm. 22 VII 1798
 
Karol
Burbon
 ur. 5 III 1780
 zm. 11 VI 1783
 
                   
Maria Ludwika
Burbon

 ur. 6 VII 1782
 zm. 13 III 1824
 
Karol
Burbon
 ur. 5 IX 1783
 zm. 11 XI 1784
 
Filip
Burbon
 ur. 5 IX 1783
 zm. 18 X 1784
 
Ferdynand VII
Burbon

 ur. 13 X 1784
 zm. 29 IX 1833
 
Karol Maria Izydor
Burbon

 ur. 29 III 1788
 zm. 10 III 1855
 
                   
Maria Izabela
Burbon
3)
 ur. 6 VII 1789
 zm. 13 IX 1848
 
Maria Teresa
Burbon
 ur. 16 II 1791
 zm. 2 XI 1794
 
Filip
Burbon
 ur. 28 III 1792
 zm. 1 III 1794
 
Franciszek
Burbon

 ur. 10 III 1794
 zm. 13 VIII 1865
 
  1. córka Filipa Burbona (syna Filipa V Burbona) i Ludwiki Elżbiety Burbon (córki Ludwika XV)
  2. żona Jana VI Braganzy
  3. druga żona Franciszka I Burbona