Karol Kaczkowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Karol Maciej Kaczkowski
Tablica upamiętniająca Karola Kaczkowskiego przy ul. Jazdów 1A w Warszawie

Karol Maciej Kaczkowski (ur. 4 lutego 1797 w Warszawie[1], zm. 14 września 1867 w Chersoniu) – polski lekarz, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, lekarz przyboczny księżnej łowickiej. W randze generała naczelny lekarz armii polskiej w powstaniu listopadowym.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był jednym z autorów haseł do 28 tomowej Encyklopedii Powszechnej Orgelbranda z lat 1859-1868. Jego nazwisko wymienione jest w I tomie z 1859 roku na liście twórców zawartości tej encyklopedii.[2]

Przed bitwą pod Grochowem zorganizował nowoczesną służbę sanitarną, w tym pierwsze na świecie oddziały sanitarne działające na polu bitwy.[potrzebny przypis] Także obejmowała ona rannych rosyjskich. M. in. powołał do służby lekarzy i studentów cywilnych. 25 września 1831 roku odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti Militari.[3] Po jego upadku przeniósł się do Lwowa gdzie zajmował się działaniami naukowo-społecznymi. Po wybuchu powstania styczniowego został zesłany w głąb Rosji.

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

  • 8 maja 1927 z okazji IV Międzynarodowego Kongresu Medycyny i Farmacji Wojskowej w Warszawie Poczta Polska wprowadziła do biegu serię 3 znaczków (numery katalogowe 230-232) z wizerunkiem gen. Karola Kaczkowskiego.[5]
  • Jego imię nosi Wojskowy Instytut Higieny i Epidemiologii. Znajduje się tam pomnik w formie obelisku z medalionem, odsłonięty w 1960 r. po przeniesieniu z terenu dawnego szpitala Szkoły Podchorążych Sanitarnych przy ul. Powązkowskiej (tam odsłonięty 25 lutego 1831 - w setną rocznicę bitwy grochowskiej, a po wojnie zapomniany).
  • Tablica pamiątkowa przy ul. Jazdów 1A w Warszawie.

Rodzina Karola Kaczkowskiego[edytuj | edytuj kod]

  • Ojciec: Grzegorz - porucznik wojsk polskich
  • Matka: Maria z domu Zielińska
  • Rodzeństwo: Adam (starszy), Michał (młodszy, doktor medycyny Uniwersytetu Warszawskiego), siostra (nazwisko Tchorzewska, mieszkała we Lwowie)
  • Pierwsza żona: Julia Czarnecka z Podola (zm. 1831) dwójka dzieci [6],
  • Druga żona: Stefania Giniowska (zm. lipiec 1865) dwójka dzieci [7]
  • Dzieci: Zygmunt (uczęszczał na Uniwersytet Kijowski, zmarł po ciężkiej chorobie w październiku 1863), córka Karolina - żona Tadeusza Okszy-Orzechowskiego i dwójka pozostałych[8]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wspomnienia z papierów pozostałych po śp. Karolu Kaczkowskim generał sztab lekarzu wojsk polskich. T. 2 podają 4 listopad 1797
  2. "Encyklopedia Powszechna", tom I, wyd. Samuel Orgelbrand, Warszawa, 1859.
  3. Xsięga pamiątkowa w 50-letnią rocznicę powstania roku 1830 zawierająca spis imienny dowódzców i sztabs-oficerów, tudzież oficerów, podoficerów i żołnierzy Armii Polskiej w tymż roku Krzyżem Wojskowym „Virtuti Militari” ozdobionych, Lwów 1881, s. 160.
  4. Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 11 z 31.03.1927 r., poz. 98.
  5. Andrzej Fischer, Jerzy Walocha, Katalog Polskich Znaków Pocztowych. Tom I, str.67., 2006.
  6. z notatek Dziś dziesięć dni, jak dusza mej Julii uleciała z ziemskiego padołu (...) Dwoje drobnych dziatek zostawiła mi w upominku
  7. z notatek Pan Bóg chciał inaczej; grom po gromie uderzył znów we mnie a utraciwszy dwoje drogich dziatek, muszę spieszyć z dwojgiem pozostałych do miasta.
  8. Tadeusz Oksza Orzechowski Wspomnienia z papierów pozostałych po śp. Karolu Kaczkowskim generał sztab lekarzu wojsk polskich.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dzienniki Rozkazów Ministra Spraw Wojskowych z 1927
  • Krajewski W.: Grochów 1831-2011. (do wystawy z okazji 180 rocznicy bitwy pod Grochowem) Muzeum Wojska Polskiego, Warszawa 2011

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]