Karol Sabath

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Karol Sabath
Ilustracja
Karol Sabath w sierpniu 2006 roku.
Data i miejsce urodzenia 24 sierpnia 1963
Katowice
Data i miejsce śmierci 10 października 2007
Warszawa
Miejsce spoczynku cmentarzu w Katowicach-Bogucicach
Narodowość polska
Alma Mater Uniwersytet Śląski
Muzeum im. Karola Sabatha w Solcu Kujawskim

Karol Sabath (ur. 24 sierpnia 1963 w Katowicach, zm. 10 października 2007 w Warszawie[1]) – polski biolog, paleontolog, popularyzator nauki (zwłaszcza biologii ewolucyjnej i paleontologii), jeden z najbardziej aktywnych w Polsce krytyków kreacjonizmu i hipotezy inteligentnego projektu; paleoartysta. Badał głównie dinozaury i ich jaja.

Życiorys[edytuj]

Ukończył biologię na Uniwersytecie Śląskim w 1986. Od tego samego roku pracował w Instytucie Paleobiologii im. Romana Kozłowskiego PAN, w tym w Muzeum Ewolucji Instytutu Paleobiologii PAN w Warszawie, a od 2001 także w Muzeum Geologicznym Państwowego Instytutu Geologicznego w Warszawie. Był członkiem Komitetu Biologii Ewolucyjnej i Teoretycznej PAN, a także Society of Vertebrate Paleontology[2][3].

Autor i współautor, redaktor, konsultant i tłumacz wielu książek z dziedziny paleontologii[4], stały współpracownik „Wiedzy i Życia”, współtwórca serwisów www.ewolucja.org, www.paleontologia.pl, www.dinozaury.com. Był jednym z redaktorów „Acta Palaeontologica Polonica[2].

Do jego ważniejszych osiągnięć naukowych należą prace na temat identyfikacji jaj dinozaurów na podstawie ultrastruktury ich skorupy, a także ustalenie, że jedne z największych drapieżnych dinozaurów świata, tarbozaur i tyranozaur nie były ze sobą blisko spokrewnione oraz że tarbozaur nie jest gatunkiem rodzaju Tyrannosaurus[5].

Zmarł nagle wskutek niezidentyfikowanej choroby[6]. Został pochowany na cmentarzu w Katowicach-Bogucicach[1].

Imieniem Karola Sabatha nazwano Muzeum Ziemi na terenie JuraParku w Solcu Kujawskim. Dedykowano mu także pierwszy numer Rocznika Muzeum Ewolucji (nr 1/2009, ISSN 1689-8540) i poświęcono wystawę w Muzeum Ewolucji w r. 2008 pt. "Karol Sabath: W pierwszą rocznicę śmierci"[7]. Polskie Stowarzyszenie Dziennikarzy Naukowych prowadzi także konkurs im. Karola Sabatha na najlepszy polskojęzyczny artykuł prasowy o tematyce popularnonaukowej[8]. Na jego cześć nazwany został eoceński chrząszcz Euroleptochromus sabathi[9] oraz późnokredowy ootakson Styloolithus sabathi (skamieniałe, prawdopodobnie ptasie jaja odkryte w osadach mongolskich formacji Dżadochta i Barun Goyot)[10].

Ważniejsze publikacje[edytuj]

Naukowe
  • Sabath K. 1991. Upper Cretaceous amniotic eggs from the Gobi Desert. Acta Palaeontologica Polonica 36: 151-192.
  • Mikhailov, K., Sabath, K., and Kurzanov, S., 1994. Eggs and nests from the Cretaceous of Mongolia. W: Carpenter K., Hirsch K.F., Horner J.R. (red.). Dinosaur Eggs and Babies. Cambridge University Press, Cambridge: 88–115.
  • Gierlinski G., Sabath K. 2002. A probable stegosaurian track from the Late Jurassic of Poland. Acta Palaeontologica Polonica 47: 561-564.
  • Hurum J. H., Sabath K. 2003. Giant theropod dinosaurs from Asia and North America: Skulls of Tarbosaurus bataar and Tyrannosaurus rex compared. Acta Palaeontologica Polonica 48 (2): 161-190
  • Currie P. J., Hurum J. H., Sabath K. 2003. Skull structure and evolution in tyrannosaurid phylogeny. Acta Palaeontologica Polonica 48 (2): 227–234.
Podręczniki i popularnonaukowe
  • K. Sabath, 1995: Ad ovum. W: Gierliński G.: Śladami polskich dinozaurów. Polska Oficyna Wydawnicza. Str. 69-79. (rozdział autorstwa K. Sabatha omawia jaja dinozaurów)
  • Jacek Balerstet, Karol Sabath, 2004. Podstawy ewolucjonizmu. Wyd. Operon.
  • Część rozdziałów, opracowanie, ilustracje w książce: Adam Urbanek, 2007: Jedno istnieje tylko zwierzę... Wyd. Muzeum i Instytut Zoologii PAN. ​ISBN 9788388147081[11]

Przypisy

  1. a b Katarzyna A. Kaszycka: Karol Sabath (1963 – 2007) (pol.). www.anthro.amu.edu.pl. [dostęp 2013-06-02].
  2. a b Zofia Kielan-Jaworowska. In memoriam. „Acta Palaeontologica Polonica”. 52 (4), s. 828–829, 2007 (ang.). 
  3. Karol Sabath. ewolucja.org. [dostęp 13 listopada 2010].
  4. Sabath, Karol (1963-2007). Katalog Biblioteki Narodowej. [dostęp 2014-01-11].
  5. Jørn H. Hurum, Karol Sabath. Giant theropod dinosaurs from Asia and North America: Skulls of Tarbosaurus bataar and Tyrannosaurus rex compared. „Acta Palaeontologica Polonica”. 48 (2), s. 161–190, 2003 (ang.). 
  6. Karol Sabath – pożegnanie (pol.). polskieradio.pl. [dostęp 2015-03-28].
  7. Rocznik Muzeum Ewolucji nr 1/2009, ISSN 1689-8540, str. 51-59.
  8. Strona konkursu
  9. Paweł Jałoszyński. Description of Euroleptochromus gen.n. (Coleoptera, Staphylinidae, Scydmaeninae) from Baltic amber, with discussion of biogeography and mouthpart evolution within Clidicini. „Systematic Entomology”. 37 (2), s. 346–359, 2012. DOI: 10.1111/j.1365-3113.2012.00623.x (ang.). 
  10. David J. Varricchio i Daniel E. Barta. Revisiting Sabath's "Larger Avian Eggs" from the Gobi Cretaceous. „Acta Palaeontologica Polonica”. 60 (1), s. 11–25, 2015. DOI: 10.4202/app.00085.2014 (ang.). 
  11. Jedno istnieje tylko zwierzę.... Opis bibliograficzny – Katalog Biblioteki Narodowej. [dostęp 2014-01-11].

Linki zewnętrzne[edytuj]