Karol Załuski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Karol Załuski
Ilustracja
Herb
Junosza
Rodzina Załuscy
Data i miejsce urodzenia 25 stycznia 1794
Warszawa
Data i miejsce śmierci 28 listopada 1845
Iwonicz
Ojciec Teofil Załuski
Matka Honorata ze Stępkowskich
Żona

Amelia Ogińska

Dzieci

Michał Karol Załuski
Maria Gołaszewska
Emma Ostaszewska
Karol Bernard Załuski
Ireneusz Załuski
Stanisław Załuski
Iwon Załuski
Ida Seilern
Franciszka Żeleńska

Odznaczenia
Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari

Karol Załuski, Teofil, Thabasz, z Załusk, z Iwonicza, Skorobohateryszek herbu Junosza (ur. 25 stycznia 1794 w Warszawie, zm. 28 listopada 1845 w Iwoniczu) – marszałek szlachty powiatu upickiego, i wileńskiego, jeden z przywódców i oficerów powstania listopadowego (walczący wraz z bratem Józefem Załuskim) na Litwie, założyciel uzdrowiska Iwonicz-Zdrój, szef rosyjskiego poselstwa w Szwajcarii.

Syn Teofila Wojciecha Załuskiego (1760-1831) - kasztelana buskiego i Honoraty ze Stępkowskich, córki Józefa - wojewody kijowskiego, brat Józefa Bonawentury Załuskiego.

W latach 1816-1822 sprawował funkcje attaché i Chargé d’affaires w poselstwach (ambasadach) rosyjskich w Bernie szwajcarskim i w Berlinie. W 1825 otrzymał od ojca majątek Iwonicz w Galicji, który roku 1799 kupił te tereny od Michała Ostaszewskiego.

W 1831 wziął udział w powstaniu listopadowym organizując ruch polski na Litwie. We wrześniu 1831 odznaczony Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari[1]. Po upadku powstania emigrował. Jego dobra w Gulbinie w zaborze rosyjskim uległy konfiskacie.

Po kilku latach tułaczki, najpierw w Anglii, następnie we Francji, uzyskał od władz austriackich prawo zamieszkania na terenach polskich należących do Austrii. Wraz z ( od 1826) żoną, Amelią z Ogińskich (1805-1858) zamieszkał we dworku w Iwoniczu i rozbudował uzdrowisko, gdzie przyszło na świat czterech synów i cztery córki.

Przebywał tam do śmierci 28 listopada 1845. Został pochowany w grobowcu rodzinnym na starym cmentarzu w Iwoniczu[2].

Została ustanowiona tablica upamiętniająca Karola Załuskiego w kościele parafialnym w Iwoniczu. W 2002 Gimnazjum w Iwoniczu-Zdroju otrzymało imię Amelii i Karola Załuskich.

Iwonicz-Zdrój - jaz na Bełkotce z tablicą pamiątkową poświęconą Karolowi hr. Załuskiemu, fundatorowi Zakładu Zdrojowego w Iwoniczu

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Xsięga pamiątkowa w 50-letnią rocznicę powstania roku 1830 zawierająca spis imienny dowódzców i sztabs-oficerów, tudzież oficerów, podoficerów i żołnierzy Armii Polskiej w tymż roku Krzyżem Wojskowym „Virtuti Militari” ozdobionych, Lwów 1881, s. 146.
  2. Groby osób znaczących dla Polski i dla Ziemi Iwonickiej spoczywający na starym cmentarzu w Iwoniczu. ocaliwonicz.pl. [dostęp 2017-08-01].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • "Wspomnienia o rodzinie Załuskich w XIX stuleciu", Kraków 1907