Karpaty Południowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Karpaty Południowe
Carpathians Southern.svg
Megaregion Region Karpacki
Prowincja Karpaty Południowe
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Rumunia
- okręg Braszów
- okręg Prahova
- okręg Dîmboviţa
- okręg Argeş
- okręg Sybin
- okręg Vâlcea
- okręg Alba
- okręg Hunedoara
- okręg Timiş
- okręg Gorj
- okręg Caraş-Severin
- okręg Mehedinţi

Karpaty Południowe (53) są częścią Karpat położoną na terenie Rumunii, rozciągają się od przełęczy Predeal na wschodzie, po przełom Żelaznej Bramy na zachodzie. Najwyższym szczytem jest Moldoveanu w Górach Fogaraskich (2543 m n.p.m.); Karpaty Południowe nie są więc najwyższą częścią Karpat, ale za to najbardziej wyniosłą. Zbudowane są głównie ze skał krystalicznych i metamorficznych, na zachodzie częściowo przykrytych seriami wapiennymi.

Karpaty Południowe, mapa ukształtowania terenu
Góry Bucegi

Góry zostały sfałdowane w kredzie. W paleogenie nastąpiło zrównanie wypiętrzonych mas skalnych, a następnie w paleogenie i neogenie podnoszenie razem z całym blokiem karpackim. Plejstocen przyniósł zlodowacenie najwyższych partii górskich, co nadało im charakter wysokogórskich. Najsilniej zlodowacone było pasmo Gór Fogaraskich, dobrze wykształcone formy rzeźby polodowcowej znajdują się też w masywach Parâng, Retezat, Godeanu, Lotru i Ţarcu.

W Karpatach Południowych wyróżnia się główne pasmo - Właściwe Karpaty Południowe, złożone z kilku grup górskich (Fogaraskiej, Parângu, Godeanu-Retezat i Poiana Ruscă) rozdzielonych głębokimi przełomami i przełęczami, skrajną zachodnią grupę Gór Banackich oraz luźno związany z głównym pasmem pas Subkarpat Południowych (Getyckich).

Geografia rumuńska zalicza Góry Banackie i Poiana Ruscă nie do Karpat Południowych, lecz do Gór Zachodniorumuńskich (oba te regiony są jednak rozumiane inaczej, niż w geografii polskiej).

Bibliografia[edytuj]

  1. Krystyna Jawecka (red.) Mapa przeglądowa Europy. Rumunia. Skala 1:1 000 000, PPWK Warszawa-Wrocław 1983/84
  2. Jerzy Kondracki Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym, "Przegląd Geograficzny", tom LXVIII, z. 3-4, 1996, s. 457-466
  3. Jerzy Kondracki Karpaty, wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, ​ISBN 83-02-04067-3
  4. Andrzej Maryański Rumunia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973

Linki zewnętrzne[edytuj]