Kartacz (potrawa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Domowe kartacze

Kartacz, także cepelin (lit. cepelinai/didžkukuliai, biał. Цэпеліны, niem. Keilchen) – potrawa regionalna, popularna w północno-wschodniej Polsce; rodzaj dużej, nadziewanej pyzy ziemniaczanej. Ma kształt owalny, w przekroju poprzecznym okrągły[1][2] i długość od 10 do 12 cm (kartacz)[1] albo od 8 do 10 cm (kartacz sejneński/cepelin)[2]. Ciasto na kartacze powstaje z masy ziemniaczanej – połączenia surowych tartych i gotowanych ziemniaków (przez co mają szarą barwę) – lub mączno-ziemniaczanej. Nadziewa się je przyprawionym (np. czosnkiem, pieprzem czarnym i cebulą) mięsem mielonym. Zamiast mięsa spotyka się również inne wypełnienia, takie jak np. grzyby[3], kapusta[3], kapusta kiszona lub twaróg. Cepeliny podaje się na gorąco, zwykle okraszone skwarkami z boczku lub z posiekaną i zeszkloną cebulą[3].

Potrawa jest najbardziej popularna na Suwalszczyźnie, Mazurach i Podlasiu[4][5] oraz w barach letnich kurortów, takich jak np. Augustów.

Na Litwie uchodzi za danie narodowe[6] i jest najpopularniejszym daniem w wielu restauracjach. W zależności od regionu nieco różni się sposób przygotowania cepelinów, jak i podanych do niego sosów. W Dzukii dla przykładu najpopularniejszym sosem jest sos na bazie grzybów leśnych, z odrobiną boczku i śmietany.[potrzebny przypis]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Minrol.gov.pl, Kartacze – lista produktów tradycyjnych [dostęp 2016-11-25].
  2. a b Minrol.gov.pl, Kartacze sejneńskie – lista produktów tradycyjnych [dostęp 2016-11-25].
  3. a b c Piotr Murawski: Kartacze. W: Przepisy.pl [on-line]. Unilever Polska Sp. z o.o.z. [dostęp 2019-04-07].
  4. Kuchnia Podlasia: potrawy, których warto spróbować na Podlasiu [dostęp 2016-10-21].
  5. Wyborcza.pl, bialystok.wyborcza.pl [dostęp 2016-10-21].
  6. Rimvydas Laužikas, Lietuvos kulinarinis paveldas: Cepelinų „protėvynės“ beieškant, Lietuvos kulinarinis paveldas, 2014 [dostęp 2019-10-17].