Kaszëbskô Jednota

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kaszëbskô Jednota
Ilustracja
Logo stowarzyszenia
Państwo  Polska
Siedziba Reda
Data założenia 12 sierpnia 2011
Rodzaj stowarzyszenia OPP
Profil działalności Regionalizm, progresywizm, prawa mniejszości etnicznych
Zasięg Polska (Kaszuby)
Prezes Karol Rhode
Członkowie ok. 100[1]
Powiązania Wolny Sojusz Europejski
brak współrzędnych
Strona internetowa

Kaszëbskô Jednota (pol. Wspólnota Kaszubska) – polskie stowarzyszenie osób narodowości kaszubskiej, powstałe 12 sierpnia 2011 roku[2][3], którego celem jest rozwój świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej Kaszubów z całego świata oraz ochrona ich języka i tradycji[3]. Siedziba Kaszëbsczi Jednotë znajduje się na ul. Wejherowskiej 58A w Redzie.

Historia Organizacji[edytuj | edytuj kod]

Kaszëbskô Jednota została założona 12 sierpnia 2011 roku przez ludzi poprzednio związanych z czasopismami „Tatczëzna” i „Òdroda”, portalem internetowym „Nasze Kaszuby” (dawniej „Zasoby Kaszubsko-Pomorskie”), grupą literacką „ZYMK” i Zrzeszeniem Kaszubsko-Pomorskim[4].

Statut Kaszëbskô Jednota z 28 czerwca 2014 r. jest aktualną wersją statutu organizacji[3].

Działalność[edytuj | edytuj kod]

Kaszëbskô Jednota jest aktywną organizacją działającą głównie na terenie województwa pomorskiego. Działania KJ opierają się w dużej mierze na propagowaniu idei narodu Kaszubskiego, edukacji na temat historii regionu, wspieraniu lokalnej kultury i występowanie w imieniu Kaszubów w większych strukturach państwowych[5][6][7][8]. KJ postuluje o uznanie Kaszubów za mniejszość etniczną od 2012 r., jednak w Polsce oficjalnie pozostaje grupą etniczną[5]. W 2012 r. członek Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych, Artur Jabłoński, wiceprezes KJ, został odwołany w wyniku kontrowersji związanych z jego działalnością w Kaszëbsczi Jednotë. Wzbudziło to duży protest wśród zwolenników idei reprezentowanych przez stowarzyszenie[9][10].

Członkowie KJ regularnie wypowiadają się na temat statusu i sytuacji Kaszub w Polsce, a także podejścia i mentalności samych Kaszubów, głównie w mediach[11]. Wiele artykułów ideologicznie zgodne z i wspierające cele KJ jest publikowanych przez czasopismo „Skra” („Skra – pismiono ò kùlturze”) – zamieszczane są tam artykuły dot. historii i kultury Kaszub, materiały w języku kaszubskim, felietony, a także wiadomości z regionu[12].

Stowarzyszenie aktywnie promuje kaszubskie symbole. W 2012 r. Kaszëbskô Jednota skłoniła władze miasta Wejherowo do zmiany odgrywanego od 2002 r. hymnu „Marsz Kaszubski” (nieuznawanego przez część Kaszubów i niepopieranego przez KJ) na „Ziemia Rodnô”[13][14]. Zaproponowano, aby od tego roku obchodzić w dniu 18 sierpnia Święto Flagi Kaszubskiej. Dzień jest od tego czasu świętowany jako Dzień Flagi Kaszubskiej[15][16].

W 2012 r. prezes KJ Mateusz Meyer stworzył skrypt, dzięki któremu można przetłumaczyć Facebook'a czy Google'a na kaszubski[17].

w 2013 r. Kaszëbskô Jednota, wykorzystując przyjazd Bronisława Komorowskiego na sobotni Zjazd Kaszubów, członkowie stowarzyszenia wystosowali list otwarty z prośbą o wsparcie ich idei mniejszości etnicznej[18].

W 2015 r. stowarzyszenie promowało profil na Facebooku „Jestem Kaszubą, jestem Ślązakiem, a nie Polakiem", ponownie promując ideę uznawania Kaszubów za mniejszość narodową[19].

W 2016 r. stowarzyszeniu udało się dołączyć do struktur Parlamentu Europejskiegoeuropartii Wolnego Sojuszu Europejskiego[20][21][19]. KJ proklamowało 2016 r. „rokiem języka kaszubskiego w przestrzeni publicznej"[19].

W 2018 r. w wyniku niezgłoszenia się wystarczającej liczby kandydatów na Uniwersytecie Gdańskim zdecydowano się zlikwidować kierunek Etnofilologia Kaszubska. Pod Rektoratem Uniwersytetu Gdańskiego, w proteście zorganizowanym przez Kaszëbską Jednotã i Pismiono Skra, ponad 50 osób domagało się od władz UG przywrócenia kierunku[22]. W roku 2018 Etnofilologia Kaszubska nie została przywrócona, ale już w roku 2019 miała zostać kontynuowana[23].

Kaszëbskô Jednota jest patronatem prywatnej szkoły podstawowej i przedszkola DEJA CSB, w którym dzieci uczone są m.in. języka kaszubskiego[24].

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Kaszëbskô Jednota jest przyczyną medialnej debaty o status kaszubskiej społeczności i ruchu kaszubskiego. Stowarzyszenie wspiera kaszubskie ruchy narodowościowe i twierdzi, że osiągnięcie statusu mniejszości etnicznej jest konieczne dla zachowania odrębności kulturowej. Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie nie podziela tej ideologii.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kaszubi będą walczyć o swoja prawa.
  2. http://www.krs-online.com.pl/kaszebsko-jednota-krs-702708.html
  3. a b c http://kaszebsko.com/uploads/statut/SZTATUT%20-%20PL.pdf
  4. FAQ - Pytania i odpowiedzi | Kaszëbskô Jednota, kaszebsko.com [dostęp 2019-02-22].
  5. a b Marek Adamkowicz, Burza na Kaszubach. Odżył spór o narodowość, Dziennikbaltycki.pl [dostęp 2019-02-22] (pol.).
  6. Za mało polscy dla Polaków, nie dość niemieccy dla Niemców. Kim są dziś Kaszubi?, wyborcza.pl [dostęp 2019-02-22] (pol.).
  7. Artur Jabłoński, Kaszuby: Nie chcemy, by nazwa Kaszubi znalazła się tylko w encyklopedii, Dziennikbaltycki.pl [dostęp 2019-02-22] (pol.).
  8. Wyborcza.pl, trojmiasto.wyborcza.pl [dostęp 2019-02-22].
  9. K. Miśdzioł R.Kościelniak, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie cofnęło rekomendację dla Artura Jabłońskiego, Dziennikbaltycki.pl [dostęp 2019-02-22] (pol.).
  10. Marek Adamkowicz, Odwołanie Artura Jabłońskiego. Kaszebsko Jednota protestuje!, Dziennikbaltycki.pl [dostęp 2019-02-22] (pol.).
  11. Media o nas | Kaszëbskô Jednota, kaszebsko.com [dostęp 2019-02-22].
  12. Skra | Skra – pismiono ò kùlturze, pismiono.com [dostęp 2019-02-22].
  13. Wejherowo: Spór o kaszubski hymn - Aktualności - Orle Kaszuby, orle24.pl [dostęp 2019-02-22].
  14. Nasze projekty | Kaszëbskô Jednota, kaszebsko.com [dostęp 2019-02-22].
  15. Dzien Flagi Kaszubskiej - NaszeMiasto.pl, kartuzy.naszemiasto.pl [dostęp 2019-02-22] (pol.).
  16. Marek Adamkowicz, Kaszubi chcą święta swojej flagi. Czy 18 sierpnia będziemy obchodzić Święto Flagi Kaszubskiej?, Dziennikbaltycki.pl [dostęp 2019-02-22] (pol.).
  17. 10 znaków, że Kaszubi rosną w siłę, ale w Polsce wcale o nich nie słychać, naTemat.pl [dostęp 2019-02-22] (pol.).
  18. Kaszubi narodem? Proszą prezydenta o wsparcie, TVN24.pl [dostęp 2019-02-22].
  19. a b c Kaszubi będą walczyć o swoje prawa w PE, www.rp.pl [dostęp 2019-02-22] (pol.).
  20. Kaszëbskô Jednota zrzesza się z European Free Alliance, gazetakartuska.pl [dostęp 2019-02-22] (pol.).
  21. Telewizja Polska S.A, O Kaszubach w Europarlamencie, gdansk.tvp.pl [dostęp 2019-02-22] (pol.).
  22. Protest przeciw likwidacji etnofilologii kaszubskiej na UG | Kaszëbskô Jednota, kaszebsko.com [dostęp 2019-02-22].
  23. Katarzyna Gruszczyńska, Etnofilologia kaszubska wraca na Uniwersytet Gdański w 2019 roku. Jest decyzja rektora UG, Dziennikbaltycki.pl [dostęp 2019-02-22] (pol.).
  24. DEJA CSB | SZKOŁA PODSTAWOWA, mojawitryna [dostęp 2019-02-22] (pol.).