Katachreza (retoryka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Katachreza (z gr. κατάχρησις katákhrēsis – "nadużycie")[1][2], abusio (z łac. abūsiō)[3] – odmiana metafory, którą odbiorca odczytuje jako nadużycie językowe lub metaforę pozbawioną przekonującej motywacji. Katachrezy występują tak w literaturze, jak i w języku potocznym. Katachrezy na gruncie literatury powstają najczęściej jako rezultat nadmiernej ekspresywności sformułowań, na gruncie języka potocznego jako efekt poślizgu językowego (np. "od tej chwili wszystko jest w rękach konia" wypowiedziane na wyścigach konnych). Niektóre katachrezy mogą na skutek zatarcia dawnego znaczenia wyrazu nie być odczuwane jako błędy stylistyczne (np. "kolorowa bielizna", wyrażenie stanowiące oksymoron, jako że przy dawnym znaczeniu słowa bielizna, bielizna może być wyłącznie biała).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Władysław Kopaliński: katachreza. W: Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych [on-line]. [dostęp 2018-07-16].
  2. Henry George Liddell, Robert Scott: κατάχρησις (ang.). W: A Greek-English Lexicon [on-line]. [dostęp 2018-07-16].
  3. Charlton T. Lewis, Charles Short: ăbūsĭo (ang.). W: A Latin Dictionary [on-line]. [dostęp 2018-07-16].