Katastrofa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy rodzaju wydarzenia. Zobacz też: inne znaczenia tego terminu.
Katastrofa

Katastrofa (stgr. καταστροφή katastrophḗ „przewrót”)[1] – nagłe i nieoczekiwane wydarzenie niosące ze sobą negatywne skutki: straty materialne oraz ciężkie urazy lub śmierć ludzi[2].

Rozróżnia się katastrofy antropogeniczne, wywołane przez ludzi i nieantropogeniczne (katastrofy naturalne)[2].

Najczęstsze przyczyny katastrof związanych z działalnością człowieka:

  • katastrofy komunikacyjne
    • kolejowe
    • drogowe
    • lotnicze
    • związane z transportem wodnym
  • awarie techniczne
  • katastrofy chemiczne
  • pożary
  • katastrofy budowlane

Osobno klasyfikowane są zdarzenia nadzwyczajne: akty terroru, działania wojenne i klęski humanitarne[3].

Katastrofy naturalne nazywa się raczej klęskami żywiołowymi lub kataklizmami.


Stan prawny w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Polskie prawo karne penalizuje sprowadzenie katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, jak i sprowadzenie bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy (art. 173–175 kodeksu karnego)[4]. Przez katastrofę rozumie się zdarzenie zagrażające życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach – przy tym według dominującego poglądu, pojęcie „wielu osób” oznacza co najmniej 10 osób, chociaż wyrażane są też poglądy, że dotyczy to od 6 osób wzwyż[5].

Definicja katastrofy kolejowej była ujęta w ustawie z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym[6]. Ustępy 3–6 artykułu 17 (rozdział 4) tejże ustawy brzmiała:

3. Przez wypadek kolejowy rozumie się zdarzenie polegające na zderzeniu, najechaniu, wykolejeniu lub starciu pojazdów kolejowych.
4. Katastrofą kolejową jest wypadek kolejowy, na skutek którego wystąpiły ofiary w ludziach lub znaczne straty materialne.
5. Postępowania wyjaśniające w sprawie przyczyn katastrof prowadzi Prezes UTK.
6. Za znaczne straty materialne, o których mowa w ust. 4, uważa się szkody spowodowane wypadkiem, których wartość przekracza równowartość w złotych 50 000 euro, ustaloną przy zastosowaniu kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski obowiązującego w dniu powstania szkody.

Ustępy te zostały uchylone przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2006 r. nr 144, poz. 1046), która weszła w życie z dniem 11 września 2006 r. i obecnie nie obowiązują.

Zestawienia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Władysław Kopaliński: Słownik Wyrazów Obcych. [dostęp 2015-05-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-03-31)].
  2. a b Słownik terminów z zakresu bezpieczeństwa narodowego. Akademia Obrony Narodowej, Warszawa 2008. s. 60. [dostęp 2021-01-07].
  3. Zaawansowane zabiegi resuscytacyjne i wybrane stany nagłe, J. Gucwa (red.), T. Madej (red.), M. Ostrowski (red.), 2017, Medycyna Praktyczna, ​ISBN 978-83-7430-503-7​, s. 345.
  4. Dz.U. z 2020 r. poz. 1444, z późniejszymi zmianami.
  5. Magdalena Budyn-Kulik: Komentarz aktualizowany do art. 173 Kodeksu karnego. Stan prawny na 2020-06-08, Lex Omega (wersja elektroniczna), Wolters Kluwers.
  6. Dz.U. z 2003 r. nr 86, poz. 789.