Katastrofa lotnicza nad Dnieprodzierżyńskiem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Katastrofa lotnicza nad Dnieprodzierżyńskiem
Tu-134 należący do Aerofłotu, podobny do feralnych maszyn.
Tu-134 należący do Aerofłotu, podobny do feralnych maszyn.
Państwo  ZSRR
Miejsce Dnieprodzierżyńsk
Data 11 sierpnia 1979
Godzina 13:35 czasu lokalnego
Rodzaj Zderzenie samolotów
Przyczyna Błąd kontrolera lotów
Ofiary 178 osób
Ocaleni 0 osób
1. Statek powietrzny
Typ Tupolew Tu-134
Użytkownik Aerofłot
Numer СССР-65816
Start Woroneż
Cel lotu Kiszyniów
Pasażerowie 88 osób
Załoga 6 osób
Ofiary 94 osoby
2. Statek powietrzny
Typ Tupolew Tu-134
Użytkownik Aerofłot
Znak rejestracyjny СССР-65735
Start Donieck
Cel lotu Mińsk
Liczba pasażerów 77 osoby
Liczebność załogi 7 osób
Ofiary śmiertelne 84 osoby
Położenie na mapie obwodu dniepropetrowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu dniepropetrowskiego
miejsce zdarzenia
miejsce zdarzenia
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
miejsce zdarzenia
miejsce zdarzenia
Ziemia48°35′17,5″N 34°39′21,5″E/48,588194 34,655972

Katastrofa lotnicza nad Dnieprodzierżyńskiem – czyli zderzenie w powietrzu dwóch samolotów, Tupolew Tu-134 linii Aerofłot, lecącego z Czelabińska z międzylądowaniem w Woroneżu do Kiszyniowa, z 88 pasażerami (oraz 6 członkami załogi) i samolotu Tupolew Tu-134, również należącego do linii Aerofłot, lecącego z Taszkentu z międzylądowaniem w Doniecku do Mińska, z 77 pasażerami (oraz 7 członkami załogi). Katastrofa miała miejsce 11 sierpnia 1979 roku. W wyniku katastrofy zginęły wszystkie osoby na pokładach obu maszyn. Bezpośrednią przyczyną zderzenia były błędne polecenia wydane załogom obu samolotów przez kontrolerów z Charkowa – Nikołaja Żukowskiego i Władimira Sumskiego.

Przebieg lotu[edytuj]

Tupolew Tu-134 (nr rej. СССР-65816), wystartował z lotniska w Woroneżu, w stronę portu docelowego w Kiszyniowie. Również inny samolot Tupolew Tu-134 (nr rej. СССР-65735), wystartował z lotniska w Doniecku, w stronę portu docelowego w Mińsku.

Tamtego dnia w Centrum ruchu lotniczego w Charkowie dyżur pełniło sześciu dyspozytorów. Na bardziej intensywny sektor starszy kierownik zmiany Siergiej Siergiejew wyznaczył młodego 21-letniego pracownika Nikołaja Żukowskiego; monitorowanie jego pracy powierzono Władimirowi Sumskiemu, chociaż tę funkcję mógł wykonywać jedynie Siergiejew.

Sytuację komplikował fakt, że w tamtym dniu miał lecieć na Krym Konstantin Czernienko, przyjaciel i „prawa ręka” Leonida Breżniewa, dla którego był otwarty z samego rana jeden z trzech korytarzy powietrznych (Breżniew wypoczywał wówczas na Krymie). Dla innych samolotów pozostały tylko dwa korytarze powietrzne[1][2].

Samoloty leciały na wysokości 8400 m w chmurach pod kątem 90° do siebie[1]. Żukowski błędnie wyliczył, że oba samoloty ominą się. Niebezpieczeństwo zauważył Władimir Sumski. O 13:34 dał on rozkaz białoruskiej załodze wspiąć się na wysokość 9600 metrów. W audycji usłyszał: „Rozumiem...” (odpowiedź była niezrozumiana)[1]. Sumski był pewien, że to odpowiedziała załoga białoruska i polecenie zostanie wykonane. W rzeczywistości te słowa należały do załogi trzeciego samolotu Iljuszyn Ił-62, który leciał akurat do Taszkientu[1]. Po 1 minucie i 10 sekundach dwa samoloty zderzyły się. Pierwszy o katastrofie zgłosił dowódca samolotu Antonowa An-2, który znajdował się w pobliżu tamtego rejonu: „W okolicach Kuriłowki obserwuję spadające części samolotu. Moim zdaniem, Tu-134”[3]. Dwa samoloty zderzyły się na wysokości 8400 m pod kątem 135°.

Następstwa[edytuj]

Po 9 miesiącach sąd uznał za winnych Żukowskiego i Sumskiego i skazał każdego na 15 lat w kolonii[1][4]. Starszego zmiany Siergiejewa, jak również innych naczelników wyższego rzędu, sąd nie zawezwał nawet w charakterze świadków[1].

W katastrofie lotniczej zginęło 17 piłkarzy oraz trenerów z klubu Paxtakor Taszkent[1], którzy lecieli z Doniecka do Mińska na mecz ligowy z miejscowym Dynamem[5]. Prawie wszystkich zmarłych członków drużyny piłkarskiej pochowano w Taszkiencie na miejskim cmentarzu Botkina, gdzie wzniesiono im pomnik.

Z powodu tej tragedii, Paxtakor Taszkent w 1979 roku został wzmocniony przez ochotników z innych klubów: po jednym z każdego z 15 klubów Wyższej Ligi mistrzostw ZSRR. Ponadto w regulaminie mistrzostw ZSRR w piłce nożnej został wprowadzony punkt, zgodnie z którym w okresie kolejnych dwóch (według innych źródeł – pięciu) lat, niezależnie od wyniku, Paxtakor Taszkent utrzymuje się w najwyższej lidze radzieckiej piłki nożnej[4].

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]