Katastrofa lotnicza w Gabare

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Katastrofa lotnicza w Gabare
Tupolew Tu-134 linii Balkan Bulgarian Airlines, podobna maszyna uległa wypadkowi
Tupolew Tu-134 linii Balkan Bulgarian Airlines, podobna maszyna uległa wypadkowi
Państwo  Bułgaria
Miejsce Gabare pod Białą Slatiną
Data 16 marca 1978
Rodzaj Zderzenie z ziemią
Przyczyna Nieznana
Ofiary 73 osób
Ocaleni 0 osób
Statek powietrzny
Typ Tupolew Tu-134
Użytkownik Balkan Bulgarian Airlines
Numer LZ-TUB
Start Bułgaria Sofia
Cel lotu Polska Warszawa
Pasażerowie 66 osób
Załoga 7 osób
Położenie na mapie Bułgarii
Mapa lokalizacyjna Bułgarii
miejsce wypadku
miejsce wypadku
Ziemia 43°19′39″N 23°52′23″E/43,327500 23,873056

Katastrofa samolotu Tu-134 w Gabare miała miejsce 16 marca 1978 roku i była największym wypadkiem lotniczym w historii Bułgarii.

Samolot[edytuj]

Samolot Tu-134, oznaczenie LZ-TUB (nr fabryczny 8350501, nr seryjny 05-01), został wyprodukowany w 1968 przez Charkowski Zakład Lotniczy, należał do bułgarskich linii lotniczych Balkan. Miał 72 miejsca pasażerskie i siedem miejsc załogi[1].

Przebieg lotu[edytuj]

Samolot Tupolew Tu-134, należący do bułgarskich linii lotniczych Balkan Bulgarian Airlines, wystartował z lotniska Sofia-Wrażdebna, kierując się do portu lotniczego Warszawa Okęcie[2]. Na pokładzie znajdowało się 66 pasażerów[2], m.in. rozważany do nominacji na stanowisko ministra kultury PRL, wiceminister Janusz Wilhelmi[3], narodowa reprezentacja Bułgarii w gimnastyce artystycznej kobiet, reprezentacja Polski w kolarstwie torowym[4] i siedmiu członków załogi[2].

Samolot miał osiągnąć pułap 8850 m (29 000 stóp), jednak po osiągnięciu 4900 m zaczął z niewyjaśnionych przyczyn tracić wysokość[2][1], w efekcie czego zaledwie po 10 minutach od startu[1] lecąc z prędkością 800 km/godz. i z niemal pełnym zapasem (11 t) paliwa lotniczego w zbiornikach[4] rozbił się we wsi Gabare pod Białą Slatiną w obwodzie Wraca, 130 km na północny wschód od Sofii. Nikt spośród obecnych na pokładzie nie przeżył.

Wojsko pospiesznie otoczyło miejsce wypadku szczelnym kordonem[4]. Dokładne przyczyny wypadku nie są znane do dziś. Przeprowadzono powierzchowne śledztwo, bułgarskie władze jako oficjalną przyczynę wypadku podały „uszkodzenie instalacji elektrycznej”. Szybko „zapomniano” o wypadku, krążyły różne jego wyjaśnienia. Według jednej z wersji do katastrofy lotniczej doszło wskutek zderzenia maszyny z MiGiem Bułgarskich Sił Powietrznych[3], według innej samolot strąciła wskutek błędu bułgarska obrona przeciwlotnicza w obawie przed rozpoznaniem tajnej bazy wojskowej położonej w pobliżu Gabare[4].

Ofiary katastrofy[edytuj]

Większość ofiar wypadku (39 osób) stanowili Polacy. Oprócz nich zginęło 27 bułgarskich pasażerów i 7 członków załogi. Wśród zabitych byli m.in. Janusz Wilhelmi, polscy kolarze torowi: Tadeusz Włodarczyk i Witold Stachowiak z „Żyrardowianki”, Marek Kolasa i Krzysztof Otocki z „Społem” Łódź, Jacek Zdaniuk z „Legii”, którzy wcześniej trenowali w Bułgarii pod kierunkiem Józefa Grundmanna[4], a także Żulieta Sziszmanowa, trenerka reprezentacji Bułgarii w gimnastyce artystycznej kobiet, oraz jej podopieczne: Rujana Stefanowa, Walentina Petrowa, Albena Kiriłowa, Sneżana Michaiłowa i Sewdalina Popowa.

Pamięci ofiar poświęcony jest marmurowy monument postawiony w wąwozie nieopodal wsi Gabare, po niemal 40 latach nie prowadzi do niego żadna ścieżka[4].

Przypisy

  1. a b c Туполев Ту-134 Бортовой №: LZ-TUB. Russianplanes.net. [dostęp 2016-06-30].
  2. a b c d ASN Aircraft accident Tupolev 134 LZ-TUB Gabare.
  3. a b Andrzej Werblan. Janusza Rolickiego o Januszu Wilhelmim fantazje. „Przegląd”. 2003 (2003-07-03). Towarzystwo Wydawnicze i Literackie Sp. z o.o. ISSN 1509-3115. 
  4. a b c d e f Jakub Zimoch. Tajemnicza katastrofa w Gabare i strącone marzenia kolarzy. „Polska The Times”. 2016 (2016-06-19). Polska Press Sp. z o.o.. ISSN 1898-3081.