Katastrofa lotu Lauda Air 004

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Katastrofa lotu Lauda Air 004
Boeing 767-3Z9-ER Lauda Air – podobny do tego, który uległ katastrofie.
Boeing 767-3Z9-ER Lauda Air – podobny do tego, który uległ katastrofie.
Państwo  Tajlandia
Miejsce Park Narodowy Phu Toei
Data 26 maja 1991
Godzina 23:17 czasu lokalnego
18:17 czasu polskiego
Rodzaj Zderzenie z ziemią
Przyczyna Niekontrolowane włączenie się odwracacza ciągu podczas lotu
Ofiary 223 osoby
Ocaleni 0 osób
Statek powietrzny
Typ Boeing 767-3Z9ER
Nazwa Wolfgang Amadeus Mozart
Użytkownik Lauda Air
Numer OE-LAV
Start Tajlandia Bangkok
Cel lotu Austria Wiedeń
Numer lotu 004
Pasażerowie 213 osób
Załoga 10 osób
Położenie na mapie Tajlandii
Mapa lokalizacyjna Tajlandii
miejsce zdarzenia
miejsce zdarzenia
Ziemia14°44′N 99°27′E/14,733333 99,450000

Katastrofa lotu Lauda Air 004 wydarzyła się 26 maja 1991 roku o godzinie 23:17 w prowincji Suphanburi w Tajlandii. Boeing 767 austriackich linii Lauda Air rozbił się podczas planowego lotu z Bangkoku do Wiednia. W wypadku zginęło wszystkich 213 pasażerów i 10 członków załogi.

Dochodzenie wykazało, że do katastrofy doszło poprzez samoistne uruchomienie się odwracacza ciągu silnika nr 1 podczas lotu. Prowadzący śledztwo nie byli w stanie uzasadnić takiego zachowania maszyny.

Katastrofa do dnia dzisiejszego jest najtragiczniejszą w historii Tajlandii i największą pod względem liczby ofiar katastrofą Boeinga 767[1].

Samolot[edytuj]

Maszyna, która uległa katastrofie, to Boeing 767-3Z9ER o numerze seryjnym 24628. Był to 283. wyprodukowany samolot tego typu. Dostarczony do Lauda Air 16 października 1989 roku, otrzymał numer rejestracyjny OE-LAV. Samolot napędzany był dwoma silnikami Pratt & Whitney 4060 (prawy s/n: P724130, lewy s/n: P724134). W momencie katastrofy samolot miał rok i 8 miesięcy, w tym czasie w powietrzu spędził 7444 godziny (1135 cykli start-lądowanie)[2].

Załoga i pasażerowie[edytuj]

Załogę lotu 004 Lauda Air dnia 26 maja 1991 roku stanowiło 10 osób:

  • Thomas John Welch (48 lat) – kapitan, posiadał licencję na samoloty typu Boeing 727, Boeing 757 i Boeing 767. Do momentu katastrofy spędził w powietrzu około 11 750 godzin.
  • Josef Thumer (41 lat) – pierwszy oficer, miał na swoim koncie około 6500 godzin lotu[2].

Ponadto, na pokładzie znajdowało się 8 członków załogi, obsługujących kabinę pasażerską, a także 213 pasażerów[1].

Narodowość Pasażerowie Załoga Razem
 Austria 74 9 83
 Chiny 58 - 58
 Tajlandia 39 - 39
 Włochy 10 - 10
 Szwajcaria 7 - 7
 Niemcy 4 - 4
 Jugosławia 3 - 3
 Portugalia 3 - 3
 Tajwan 3 - 3
 Stany Zjednoczone 2 1 3
 Filipiny 2 - 2
 Węgry 2 - 2
 Wielka Brytania 2 - 2
 Australia 1 - 1
 Brazylia 1 - 1
 Polska 1 - 1
 Turcja 1 - 1
Razem 213 10 223

Przebieg lotu[edytuj]

Lot 004 linii Lauda Air był planowym lotem z Hongkongu do Wiednia, z międzylądowaniem w Bangkoku. O godzinie 23:02 czasu lokalnego, samolot wystartował z lotniska Don Muang i miał do pokonania mierzący około 8500 km drugi odcinek trasy.

O 23:08 załoga dostrzegła ostrzeżenie o błędzie w systemie, który może doprowadzić do uruchomienia odwracacza ciągu silnika w trakcie trwania lotu. Taka sytuacja zwykle się nie zdarza, jako że silniki wyposażone są w szereg zabezpieczeń, które uniemożliwiają włączenie mechanizmu, kiedy samolot nie znajduje się na pasie startowym. Piloci po skonsultowaniu sytuacji pomiędzy sobą i sprawdzeniu roli alarmu w podręczniku (Quick Reference Handbook) nie podjęli żadnych działań, również procedury ich nie przewidywały.

O 23:17 odwracacz ciągu silnika nr 1 uruchomił się samoistnie, co zaskoczyło pilotów. W tym czasie samolot znajdował się nad górzystym terenem pokrytym dżunglą, pomiędzy prowincjami Uthai Thani a Suphanburi. Ostatnie zarejestrowane słowa Thumera brzmiały: "Oh, reverser's deployed!" ("Oh, odwracacz ciągu włączony!"). 26 sekund później rejestrator głosów w kabinie zakończył nagrywanie[2].

Samolot w wyniku gwałtownego zmniejszenia prędkości utracił siłę nośną na lewym skrzydle, co doprowadziło do przechyłu maszyny na lewe skrzydło i przejście na plecach do lotu nurkowego z rotacją.

Śledztwo[edytuj]

Śledztwo w sprawie katastrofy lotu 004 linii Lauda Air prowadziła Komisja Badania Wypadków Lotniczych (Aircraft Accident Investigation Committee) przy Ministerstwie Transportu i Komunikacji Tajlandii. Udział wzięli również przedstawiciele Boeinga (producenta samolotu), amerykańskiej Narodowej Rady Bezpieczeństwa Transportu (NTSB) oraz FAA (Federal Aviation Administration)[2].

Części maszyny znajdowały się na powierzchni 1 km2, co świadczyło o tym, że rozpad nastąpił na małej wysokości. Lżejsze kawałki samolotu odnaleziono do 2 km od miejsca uderzenia w ziemię. Na miejscu odnaleziono czarne skrzynki, które przesłano do siedziby NTSB w Waszyngtonie. Analiza wykazała, że odtworzenie danych z rejestratora parametrów lotu (FDR Flight Data Recorder) jest niemożliwe, pożar i wysoka temperatura wpłynęły negatywnie na jakość zapisów. Rejestrator rozmów w kokpicie (CVR Cockpit Voice Recorder) został przeanalizowany, a zapisy dostarczyły informacji o prawdopodobnych przyczynach katastrofy[2].

Odwracacz ciągu lewego silnika był wysunięty, co od razu skupiło uwagę śledczych. Rozważano różne możliwości: działanie załogi (celowe bądź nie), awarię instalacji hydraulicznej, awarię instalacji elektrycznej lub wadliwą naprawę. Na żadną z tych hipotez nie znaleziono dowodów[2].

Badania skutków włączenia się odwracacza ciągu przeprowadzono na symulatorze samolotu Boeing 767. Przy parametrach lotu 004 opanowanie maszyny okazało się niemożliwe. Przeprowadzono też test z samolotem Douglas DC-8. Symulowana awaria odwracacza jednego silnika (25% ciągu- samolot czterosilnikowy) wykazała niemożność utrzymania kontroli (sterowności i lotu horyzontalnego) samolotu[3].

Przyczyny[edytuj]

Za przyczynę katastrofy uznano samoistne włączenie się odwracacza ciągu podczas lotu[1].

Następstwa[edytuj]

W wyniku katastrofy FAA nakazała producentowi samolotu zamontowanie dodatkowych zabezpieczeń we wszystkich maszynach wyposażonych w silniki Pratt & Whitney serii PW4000[2].

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy

  1. a b c Accident description (ang.). www.aviation-safety.net. [dostęp 14 lipca 2011].
  2. a b c d e f g Lauda Air B767 Accident Report (ang.). www.rvs.uni-bielefeld.de. [dostęp 14 lipca 2011].
  3. Katastrofa w przestworzach. National Geographic Channel