Katastrofy górnicze w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tablica pamiątkowa poświęcona zmarłym ratownikom górniczym przy Centralnej Stacji Ratownictwa Górniczego w Bytomiu
Tablica pamiątkowa upamiętniająca katastrofę górniczą w KWK „Wałbrzych” znajdującą się na cmentarzu przy ulicy Moniuszki w Wałbrzychu.

Lista katastrof górniczych w Polsce obejmuje zdarzenia na terenie dzisiejszej Polski, w których zginęło co najmniej 5 osób.

W 2007 w polskich kopalniach zginęło 15 osób, a Wyższy Urząd Górniczy odnotował ponad 2500 wypadków, z których 18 sklasyfikowano jako ciężkie[1]. W 2008 zginęło 22 górników, a 20 odniosło ciężkie obrażenia[2]. Do końca lipca 2009 w kopalniach śmierć poniosło 15 osób, a do końca czerwca w całym polskim górnictwie zdarzyło się 1696 wypadków, z czego 1355 w kopalniach węgla kamiennego; 15 górników, w tym 10 z kopalń węgla kamiennego, zostało ciężko rannych[3].

Dane Wyższego Urzędu Górniczego wskazują na ludzkie błędy jako główne przyczyny wypadków[2]. Powstają one w większości podczas transportu oraz obsługi maszyn i urządzeń[2]. Najczęstsze naturalne przyczyny katastrof to wybuchy pyłu węglowego, wybuchy metanu oraz pożary powstałe od zapalonego metanu[4].

Do XX wieku[edytuj]

Rok Kopalnia Liczba ofiar Opis Źródła
1565 Pole górnicze "Złoty Osioł"
Złoty Stok
59 [5]
1880 Kopalnia Węgla Kamiennego Ludmiła
Sosnowiec
ok. 200 Zalanie wyrobiska przez kurzawkę. [6][7]
1884 Szyb Zimnola - Deutschlandgrube
Cesarstwo Niemieckie Świętochłowice
0
uratowanych - 42
Zalanie wyrobiska przez rzekę Rawę po obfitych opadach deszczu. [8]
1896 KWK Kleofas
Cesarstwo Niemieckie Katowice
105 Pożar i zatrucie trującymi gazami. [6]

XX wiek[edytuj]

Do lat 50.[edytuj]

Data Kopalnia Liczba ofiar Opis Źródła
7 grudnia 1913 KWK Marcel (wtedy kop.Emma)
Radlin
17 zwarcie instalacji elektrycznej, pożar [9]
3 sierpnia 1922 KWK Siersza (wtedy kop.Artur)
Siersza
28 Wdarcie się wody z potoku Kozibród [10]
31 stycznia 1923 KWK Rozbark (wtedy Heinitz)
Republika Weimarska Rozbark, Bytom
145, 50 zostało zatrutych czadem

Wybuch pyłu węglowego na głębokości 600 m.

[6][11]
20 września 1923 KWK Reden
Polska Reden, Dąbrowa Górnicza
38/39 Pożar powstały na skutek zaniedbań bezpieczeństwa. [12][13]
29 lipca 1929 KWK Victoria -„Szyby Siostrzane”
Republika Weimarska Sobięcin, Wałbrzych
33 Obwał przodka, w wyniku tego wzrosło uwalnianie się metanu z odsłoniętej calizny.Zapalnikiem była niesprawna lampa z nieszczelną zewnętrzną siateczkę osłaniającą, w wyniku tego doszło do wybuchu metanu. [14]
16 sierpnia 1929 KWK Wanda-Lech (daw. Hildebrand)
Polska Nowy Bytom, Ruda Śląska
16 Wybuch pyłu węglowego. [12]
9 lipca 1930 KWK Wacław (wtedy Wenceslaus)
Republika Weimarska Przysiółek Miłków, Ludwikowice Kłodzkie
151 Wstrząs spowodowany wyrzutem gazu na skutek którego nastąpiło wypchnięcie 35-metrowego bloku. [15][16]
1941 KWK Ruben
III Rzesza Nowa Ruda
187 Wyrzut dwutlenku węgla [6][17]
10 czerwca 1945 KWK Brzeszcze-Silesia
Brzeszcze
9 Wybuch metanu [18]
14 marca 1946 KWK Jan Kanty
Jaworzno
5 Pożar [19]
24 czerwca 1946 KWK Boże Dary
Murcki
7 Tąpnięcie [19]
23 lipca 1946 KWK Ludwik
Zabrze
5 Tąpnięcie [19]
24 września 1946 KWK Nowa Ruda
Nowa Ruda
5 Wyrzut skał [19]
1947 KWK Niwka-Modrzejów
Sosnowiec
25 Samozapłon węgla spowodowany wadliwą odbudową i niepodmuleniem wyrobisk. [12][20]
1947 KWK Wieczorek
Katowice
12 Pożar [12]
6 listopada 1947 KWK Marcel
Radlin
5 Wybuch metanu [19]

Lata 50. - lata 70.[edytuj]

Data Kopalnia Liczba ofiar Opis Źródła
4 maja 1950 KWK Jankowice
Rybnik
29 Wybuch metanu [12][18]
22 maja 1951 KWK Łagiewniki
Łagiewniki, Bytom
21 Pożar [12]
24 grudnia 1951 KWK Mysłowice
Mysłowice
7 Wybuch metanu i pyłu [19]
4 marca 1952 KWK Pstrowski
Zabrze
9 Pożar i wybuch [19]
4 marca 1953 KWK Bolesław Chrobry
Wałbrzych
5 Wybuch metanu [19]
22 lutego 1954 KWK Dębieńsko
Czerwionka-Leszczyny
21 Pożar [12][21]
21 marca 1954 KWK Barbara-Wyzwolenie
Chorzów
80–120 Pożar wywołany awarią systemu energetycznego [12][22][19]
26 sierpnia 1954 KWK Komuna Paryska
Jaworzno
18 Wdarcie się wody. [12]
30 maja 1955 KWK Sośnica-Makoszowy (wtedy Sośnica)
Sośnica, Gliwice
42 Zaprószenie ognia karbidówką lub papierosem. [12][23]
17 lutego 1956 KWK Rokitnica
Zabrze
15 Pożar na głębokości 575 m. [12]
18 lipca 1956 Boże Dary
Kostuchna, Katowice
23 Wybuch gazów pożarowych. [6][12]
25 sierpnia 1956 KWK Chorzów
Chorzów
30 Pożar i odwrócenie prądu powietrza. [12][24]
9 czerwca 1956 KWK Siemianowice
Siemianowice Śląskie
5 Wybuch gazów [19]
28 sierpnia 1958 KWK Sośnica-Makoszowy (wtedy Makoszowy)
Zabrze
72

Pożar spowodowany cięciem stalowej stropnicy palnikiem acetylenowym.

[12][24]
1 września 1958 KWK Nowa Ruda
Nowa Ruda
14 Wybuch metanu oraz pyłu węglowego [12]
8 kwietnia 1959 KWK Moszczenica
Jastrzębie-Zdrój
9 Wybuch metanu [19]
15 marca 1961 KWK Sośnica-Makoszowy (wtedy Makoszowy)
Zabrze
12 Opary z zapalonej gumowej taśmy przenośnika. [12][18]
24 listopada 1961 KWK Polska
Świętochłowice
9 Wybuch gazu i pyłu [19]
1961 KWK Zabrze
Zabrze
14 Zerwanie się klatki w szybie. [12]
17 kwietnia 1962 KWK Klimontów
Sosnowiec
5 Powódź. [19]
23 lipca 1968 KWK Niwka-Modrzejów
Sosnowiec
5 Wybuch metanu i pyłu. [18]

lata 70.–2000[edytuj]

Data Kopalnia Liczba ofiar Opis Źródła
23 marca 1971 KWK Mikulczyce-Rokitnica (wtedy Rokitnica)
Zabrze
18
Zobacz też: Alojzy Piontek
Tąpnięcie.
[6][12]
21 lutego 1974 KWK Szombierki
Bytom
8 Tąpnięcie. [19]
28 czerwca 1974 Brzeszcze-Silesia (wtedy Silesia)
Czechowice-Dziedzice
34 Wybuch metanu podczas rabowania ściany. [12][18]
8 listopada 1975 KWK Mysłowice
Mysłowice
5 Tąpnięcie. [19]
26 czerwca 1976 KWK Miechowice
Bytom
7 Pożar. [19]
7 września 1976 KWK Nowa Ruda
Nowa Ruda
17-19 Wyrzut skał i gazów. [12][25]
3 października 1979 KWK Nowa Ruda
Nowa Ruda
7 Wyrzut skał. [19]
10 października 1979 KWK Centrum (wtedy Dymitrow)
Bytom
10-34 Wybuch pyłu węglowego po źle wykonanych robotach strzałowych [26][24][27]
30 października 1979 KWK Brzeszcze-Silesia (wtedy Silesia)
Czechowice-Dziedzice
21-22 Pożar po zapaleniu się taśmy przenośnika. [12][24]
21 kwietnia 1980 KWK Barbara-Chorzów
Chorzów
7 Tąpnięcie. [19]
28/29 listopada 1982 KWK Dymitrow
Bytom
18 (17 ratowników górniczych i 1 lekarz) Wybuch pyłu węglowego. [12][24]
11 lutego 1985 KWK Niwka-Modrzejów
Sosnowiec
5 Wybuch metanu i pyłu. [19]
11 września 1985 KWK Thorez
Wałbrzych
5 Wyrzut skał i dwutlenku węgla. [19]
22 grudnia 1985 KWK Wałbrzych
Wałbrzych
18

Wybuch metanu.

[12][18]
4 lutego 1987 KWK Mysłowice
Mysłowice
17 Wybuch metanu i pyłu węglowego. [19]
10 stycznia 1990 KWK Halemba
Ruda Śląska
19

Wybuch metanu.

[6][12]
7 marca 1991 KWK Halemba
Ruda Śląska
5 Tąpnięcie. [28]
wrzesień 1993 KWK Miechowice
Bytom
6 Tąpnięcie na głębokości 720 m. [18][6]
11 września 1995 KWK Polska Wirek (wtedy Nowy Wirek)
Ruda Śląska
5 Tąpnięcie. Po 5 dniach wydobyto 4 żywych górników. [18][28]
grudzień 1996 KWK Bielszowice
Ruda Śląska
5 Tąpnięcie i wybuch metanu. [6][18]
23/24 lutego 1998 KWK Niwka-Modrzejów
Sosnowiec
6 Penetracja nieużywanego i pozbawionego tlenu wyrobiska. [18][28]

XXI wiek[edytuj]

Data Kopalnia Liczba ofiar Opis Źródła
6 lutego 2002 KWK Jas-Mos
Jastrzębie-Zdrój
10

Wybuch pyłu węglowego na głębokości 700 m.

[6][12]
21 listopada 2006 KWK Halemba
Ruda Śląska
23

Wybuch metanu i pyłu węglowego.

[6][12]
4 czerwca 2008 KWK Borynia
Jastrzębie-Zdrój
6

Wybuch metanu.

[29][30]
18 września 2009 KWK Wujek-"Ruch Śląsk"
Ruda Śląska
20

Zapłon i wybuch metanu.

[31][32][33]
6 października 2014 KWK „Mysłowice-Wesoła”
Mysłowice
5 Wybuch metanu [34]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. PAP, IAR, TVN24: Ranni górnicy walczą o życie. tvn24.pl, 2008-06-05. [dostęp 2009-08-15].
  2. a b c Sławomir Cichy: Górnicy giną jak nigdy przez fikcyjne BHP. dziennik.pl, 2008-11-21. [dostęp 2009-08-14].
  3. PAP: Dwóch górników nie żyje. tvn24.pl, 2009-07-30. [dostęp 2009-08-15].
  4. PAP: Metan przyczyną górniczych katastrof. wp.pl, 2006-11-21. [dostęp 2009-08-14].
  5. Złota ścieżka - "Złoty Osioł". zlotystok.pl. [dostęp 2009-09-20].
  6. a b c d e f g h i j k kbac: Święta Barbara i górnicze wypadki (pol.). rp.pl, 2009-06-22. [dostęp 2009-08-13].
  7. Ireneusz Łęczek: "Ludmiła zabrała dwustu mężczyzn i chłopców" (pol.). zaglebie.info, 2009-01-05. [dostęp 2009-09-18].
  8. Marian Piegza: Zgoda. Zarys dziejów osady, dzielnicy. Świętohłowice: Agencja wydawniczo-Reklamowa "map", 2004, s. 52-53. ISBN 83-919630-4-7.
  9. H. Rojek: 120 lat kopalni Marcel. 2003.
  10. E. Pietraszek: Ośrodek górniczy Siersza. Kraków: Art.-Graf., 1961.
  11. Barbara Klich-Kluczewska: Śrebrym był zwany Bytomiem i tak wszędy słynął (pol.). gazeta.pl, 2006-10-02. [dostęp 2009-06-22].
  12. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z Katastrofy górnicze w latach 1918–2007, które spowodowały śmierć co najmniej 10 osób (pol.). rp.pl. [dostęp 2009-08-13].
  13. Lucyna Stępniewska: Zapomniana tragedia (pol.). naszemiasto.pl, 2001-05-15. [dostęp 2009-08-13].
  14. mroczan: 80 rocznica katastrofy na kopalni „Szyby Siostrzane” /Schwesterschachte/ w Sobięcinie. (pol.). Wratislaviae Amici. [dostęp 2015-01-05].
  15. Tablica poświęcona ofiarom katastrofy górniczej w kopalni "Wenceslaus" (pol.). dolny-slask.org.pl. [dostęp 2009-08-13].
  16. Jerzy Jaros: Słownik historyczny kopalń węgla na ziemiach polskich. Katowice: Śląski Instytut Naukowy, 1984. ISBN 83-00-00648-6.
  17. gm: Górnicze tragedie (pol.). makbet.pl, 2009-04-08. [dostęp 2009-08-13].
  18. a b c d e f g h i j ef: Tragiczna statystyka (pol.). naszemiasto.pl, 2002-02-08. [dostęp 2009-08-13].
  19. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u Bogdan Ćwięk: Sukcesy i klęski w działaniach ratownictwa górniczego. Bytom: Centralna Stacja Ratownictwa Górniczego, 2006. ISBN 8392414403.
  20. Marcin Rechłowicz: 10. rocznica tragedii w KWK „Niwka-Modrzejów” (pol.). sosnowiec.info.pl, 2008-02-22. [dostęp 2009-08-13].
  21. Aleksander Żukowski: Pomniki kataklizmów (pol.). nowiny.rybnik.pl, 2003-07-16. [dostęp 2009-08-13].
  22. Piotr Purzyński: 50-lecie tragedii w kopalni Barbara-Wyzwolenie w Chorzowie (pol.). gazeta.pl, 2004-03-26. [dostęp 2009-08-13].
  23. Wielkie katastrofy w kopalniach "Sośnica" i "Makoszowy" (pol.). silnet.pl. [dostęp 2009-08-13].
  24. a b c d e PAP, pd: Górnicza tragedia (pol.). polskieradio.pl, 2009-03-21. [dostęp 2009-08-13].
  25. Historia naszego miasta. um.nowaruda.pl, 2006-06-25. [dostęp 2009-08-13].
  26. www.teberia.pl: Trybuna Górnicza - W hołdzie poległym górnikom (pol.). Trybuna Górnicza. [dostęp 25 października 2009].
  27. Inne źródła podają, że w 1979 roku w wyniku katastrofy na kopalni Dymitrow zginęło 34 górników Katastrofy górnicze w latach 1918–2007, które spowodowały śmierć co najmniej 10 osób (pol.). rp.pl. [dostęp 28 października 2009]. i rp.pl: Święta Barbara i górnicze wypadki (pol.). [dostęp 28 października 2009].
  28. a b c PAP: Katastrofy górnicze w polskich kopalniach węgla. wp.pl, 2006-11-21. [dostęp 2009-08-14].
  29. W „Boryni” nie zawinił człowiek. rmf.fm, 2008-07-08. [dostęp 2009-08-14].
  30. Tragedia w kopalni Borynia. kadra.org.pl, 2008-07-01. [dostęp 2009-08-14].
  31. PAP: "Wujek-Śląsk": 12 górników nie żyje, 18 ciężko rannych (pol.). wp.pl, 2009-09-18. [dostęp 2009-09-18].
  32. dżek: Zmarł kolejny górnik z Rudy Śląskiej. Już 13 ofiar tragedii. gazeta.pl, 2009-09-19. [dostęp 2009-09-19].
  33. tan, IAR, TOK FM, PAP, Gazeta.pl: 14 ofiara wybuchu w "Wujku". Dwóch w stanie krytycznym. gazeta.pl, 2009-09-21. [dostęp 2009-09-21].
  34. Zmarło dwóch kolejnych górników leczonych po wypadku w kopalni Mysłowice-Wesoła. tvn24.pl, 21 października 2014.