Katowice Szopienice Południowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Katowice Szopienice Południowe
Ilustracja
Perony na przystanku
(widok w kierunku wschodnim)
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miejscowość Katowice
Lokalizacja Szopienice-Burowiec
Zarządca PKP PLK
Data otwarcia 1870[1]
Poprzednie nazwy Schoppinitz O.S.E.[1]
– 1870–1913
Schoppinitz Süd[1]
– 1913–1922 i 1939–1945
Szopienice Południowe[1]
– 1922–1930 i 1945–1975
Szopienice[1]
– 1931–1939
Rodzaj przystanek osobowy
Dane techniczne
Liczba peronów 2
Liczba krawędzi
peronowych
4
Kasy N
Linie kolejowe
Położenie na mapie Katowic
Mapa lokalizacyjna Katowic
Katowice Szopienice Południowe
Katowice Szopienice Południowe
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Katowice Szopienice Południowe
Katowice Szopienice Południowe
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Katowice Szopienice Południowe
Katowice Szopienice Południowe
Ziemia50°15′31″N 19°05′29″E/50,258611 19,091389
Portal Portal Transport szynowy

Katowice Szopienice Południowe − kolejowy przystanek osobowy[2] w Katowicach, w województwie śląskim, w Polsce, położony przy ul. 11 listopada i Lwowskiej w jednostce pomocniczej Szopienice-Burowiec[3]. Składa się on z dwóch dwukrawędziowych peronów[4], przy których zatrzymują się pociągi Kolei Śląskich oraz Polregio, które w październiku 2020 roku łączyły Katowice Szopienice Południowe na głównych relacjach ze stacjami: Bytom, Częstochowa, Dąbrowa Górnicza, Gliwice, Katowice, Kraków Główny, Lubliniec, Oświęcim i Wodzisław Śląski[5]. W 2017 roku przystanek obsługiwał średnio 200–299 pasażerów na dobę[6].

Przystanek ten został został oddany do użytku w 1870 roku przez Towarzystwo Kolei Górnośląskiej[1] (niem. Oberschlesische Eisenbahn[7]). Zarządzany jest obecnie przez Zakład Linii Kolejowych w Sosnowcu PKP Polskich Linii Kolejowych[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki kolei na terenie Roździenia i Szopienic związane są Towarzystwem Kolei Górnośląskiej, które powołano 5 kwietnia 1841 roku. Towarzystwo to oddało do użytku linię z Wrocławia do Oławy, którą regularnie przedłużało w kierunku Górnego Śląska. Trasę przebiegającą przez Roździeń i Szopienice, tj. ŚwiętochłowiceKatowiceMysłowice, Towarzystwo uruchomiło dnia 3 października 1846 roku[8].

W czerwcu 1858 roku rozpoczęto prace nad budową łącznika między liniami Kolei Górnośląskiej w Prusach a Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej w Rosji, którego budowę zatwierdzono po porozumieniu obydwu towarzystw i zgodzie rządów obydwu krajów. Prace na ostatnim odcinku między Sosnowcem a Szopienicami ukończono do 24 sierpnia 1859 roku. Tego dnia uroczyście otwarto linię między Ząbkowicami a Katowicami, a dwa dni później nastąpiło jej publiczne przekazanie i w krótkim czasie większość ruchu przygranicznego odbywało się już tą linią aniżeli dotychczasową trasą przez Granicę (Maczki)[9]. W związku z budową tej odnogi, a wraz z tym powstaniem nowego przejścia granicznego, powstał w rejonie dworca północnego budynek urzędu celnego, w którym znalazło zatrudnienie spora liczba urzędników[10].

Na samej zaś linii nie od razu wybudowano obecny przystanek. Społeczność Szopienic i Roździenia prosiła dyrekcję Kolei Górnośląskiej o jego wybudowanie, lecz ona argumentowała tym, że zużycie hamulców i szyn za każdym postojem nie zostaną zrekompensowane przez ewentualne zyski z biletów. Budowa w 1868 roku nieopodal stacji na nowo wybudowanej linii Kolei Prawego Brzegu Odry (obecna stacja techniczna Katowice Szopienice Północne[2]) spowodowało, że dyrekcja Kolei Górnośląskiej z powodu konkurencji podjęła decyzję o budowie przystanku na swojej linii[11]. Powstał on na granicy Roździenia i Szopienic w 1870 roku[1]. Przystanek ten początkowo był zbudowany ze starych podkładów kolejowych, do którego prowadziły schody po wysokim nasypie i w dół na ulicę. Budynek dworca był wówczas prymitywnym barakiem[11]. Dzięki budowie tego przystanku mieszkańcy Roździenia i Szopienic mieli dostęp do dwóch posterunków ruchu[11], które dzieliły między siebie dystans kilku minut dojścia pieszo[12].

Peron drugi przystanku przed remontem, w 2010 roku; w tle znajduje się kolonia Helgoland

Po II wojnie światowej PKP przystąpiło do elektryfikacji linii kolejowych na Górnym Śląsku. Pierwsza została zelektryfikowana linia kolejowa nr 1 w ramach etapowej elektryfikacji trasy między Górnym Śląskiem a Warszawą. odcinek Łazy – Szopienice Południowe – Gliwice po elektryfikacji oddano do użytku 1 czerwca 1957 roku[13], natomiast na trasie w kierunku Szczakowej pociągi elektryczne uruchomiono 14 maja 1959 roku[14].

27 listopada 2014 roku podpisano umowę na estetyzację budynku dworca znajdującym się na peronie pierwszym. W ramach prac odnowiono elewację, wyremontowano dach, odnowiono wejście na peron, a w miejscach dawnych okien pojawiły się płyty poliwęglanowe. Prace te ukończono w 2015 roku[15].

W tym samym roku rozpoczął się również remont obydwu peronów. W pierwszej kolejności ukończono prace przy peronie pierwszym[16]. W ramach prac przy estetyzacji peronów dokonano rozbiórek nawierzchni asfaltowych peronów, wymieniając nawierzchnię na kostkę brukową, a także ułożono płyty peronowe z namalowanym pasem bezpieczeństwa. Na peronach wbudowano ławki, postawiono nowe tablice z nazwą stacji oraz numeracją torów i peronów, zainstalowano nowe balustrady, a także wykonano różnego typu uzupełniające prace remontowe[17].

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Katowice Szopienice południowe to przystanek osobowy dla dwóch linii kolejowych: nr 1 (km osi 312,910) i 138 (km osi 27,505), przy których znajdują się dwa dwukrawędziowe perony – po jednym na linię[2]. Obydwa perony mają długość 200 metrów, z czego wysokość peronu pierwszego wynosi 760 mm, a peronu drugiego 650 mm[4].

Perony te są częściowo zadaszone[1], wyposażone w ławki oraz tablice informacyjne. Mają powierzchnię z kostki brukowej oraz prefabrykowanych płyt betonowych na krawędziach[17]. Wejście do peronów odbywa się przejściem podziemnym[4] z obydwu stron – od północy od ul. 11 Listopada, a od południa przy osiedlu Helgoland (od ul. Lwowskiej na wysokości ul. ks. mjr. Karola Woźniaka)[3].

Na pierwszym peronie znajduje się dworzec kolejowy, w którym znajduje się wejście na peron. Został on odnowiony w 2015 roku[15]. W budynku dworca, według stanu z 2013 roku, nie znajduje się tam żadna kasa biletowa ani biletomat. Nie ma też tam innych placówek handlowo-usługowych[18].

Połączenia[edytuj | edytuj kod]

Tablica informacyjna z rozkładem jazdy pociągów z przystanku
Wejście na przystanek od strony północnej (ul. 11 Listopada)

W rozkładzie jazdy na okres 2019/2020 z przystanku Katowice Szopienice Południowe odjeżdżały pociągi Kolei Śląskich i Polregio[5]. Pociągi Kolei Śląskich łączyły wówczas Katowice Szopienice Południowe w ramach linii: S1/S41 z Katowicami i Gliwicami w kierunku zachodnim i Częstochową w kierunku wschodnim oraz linii S8 łączącą Katowice Szopienice Południowe z Kluczborkiem przez Katowice, Chorzów Batory, Bytom, Tarnowskie Góry i Lubliniec w kierunku zachodnim oraz w drugim kierunku z Oświęcimiem przez Mysłowice i Nowy Bieruń[19]. Z Katowic Szopienic Południowych Koleje Śląskie uruchamiała wówczas również pojedyncze kursy do Bielska-Białej Głównej, Tychów Lodowiska i Zwardonia[5].

Pociągi Polregio łączyły w okresie 2019/2020 Katowice Szopienice Południowe ze stacjami: Busko-Zdrój (przez Kielce; jedną parę połączeń kolejowych do Buska-Zdroju spółka uruchomiła 27 czerwca 2020 roku[20]), Katowice, Kielce, Kraków Główny, Rzeszów Główny, Sędziszów (przez Olkusz) i Wodzisław Śląski[5]. Polregio uruchomiło również 1 maja 2020 roku wakacyjne połączenie w ramach superREGIO z Katowic do Zatora, które łączy przystanek z parkiem Energylandia w Zatorze[21].

Średni czas przejazdu w październiku 2020 roku z Katowic Szopienic Południowych do poszczególnych stacji był następujący: Bytom 36 minut, Częstochowa 1 godzina i 32 minuty, Dąbrowa Górnicza 14 minut, Gliwice 36 minut, Katowice 4 minuty, Kraków Główny 1 godzina i 45 minut, Lubliniec 1 godzina i 41 minut i Oświęcim 43 minuty[5].

Powiązania komunikacyjne[edytuj | edytuj kod]

Bezpośrednio w sąsiedztwie przystanku nie znajduje się żaden przystanek transportu miejskiego. Najbliższy położony na północ o około 500 metrów, w centralnej części Szopienic-Burowca – przystanek Szopienice Kościół[3], skąd zgodnie ze stanem z października 2020 roku odjeżdżają autobusy i tramwaje na zlecenie ZTM. Bezpośrednio z niego odjeżdża z niego 9 linii autobusowych (w tym jedna nocna), a także 3 linie tramwajowe. Autobusy zapewniają połączenia z większością dzielnic w Katowicach, a także z sąsiednimi miastami: Mysłowicami, Chorzowem, Siemianowicami Śląskimi i Mikołowem. Tramwaje łączą Szopienice z Mysłowicami, Sosnowcem, a także Chorzowem przez dzielnice Katowic: Zawodzie, Śródmieście i Załęże[22]. Również w rejonie tego przystanku, przy placu Powstańców Śląskich, zlokalizowana jest trzynastostanowiskowa stacja rowerów miejskich City by bike Szopienice - Plac Powstańców Śląskich[23].

Przy stacji znajduje się średniej wielkości parking. Brak jest natomiast w pobliżu postoju taksówek[18].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h Atlas Kolejowy Polski, Czech i Słowacji: Katowice Szopienice Południowe (pol.). www.atlaskolejowy.net. [dostęp 2020-10-14].
  2. a b c PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., Wykaz posterunków ruchu i punktów ekspedycyjnych, Załącznik nr 2.6 do Regulaminu sieci 2019/2020. Aktualizacja, 6 października 2020 (pol.).
  3. a b c OpenStreetMap. Mapa Podstawowa (pol.). www.openstreetmap.org. [dostęp 2020-10-14].
  4. a b c d PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., Wykaz peronów przy liniach kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., Załącznik nr 2.6 do Regulaminu sieci 2019/2020. Aktualizacja, 6 października 2020 (pol.).
  5. a b c d e PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., Odjazdy. Katowice Szopienice Południowe. Rozkład jazdy ważny w dniach 30.08 – 07.11.2020. Aktualizacja wg stanu na 18.09.2020 (pol.).
  6. Urząd Transportu Kolejowego: Największe i najmniejsze stacje w Polsce. utk.gov.pl. [dostęp 2020-10-14].
  7. Atlas Kolejowy Polski, Czech i Słowacji: Spis Kolei • Seznam Společností (pol.). www.atlaskolejowy.net. [dostęp 2020-10-14].
  8. Soida 1997 ↓, s. 18.
  9. Soida 1997 ↓, s. 45.
  10. Soida 1997 ↓, s. 50.
  11. a b c Soida 1997 ↓, s. 48.
  12. Soida 1997 ↓, s. 49.
  13. Soida 1997 ↓, s. 180.
  14. Soida 1997 ↓, s. 181.
  15. a b Rozpoczął się remont szopienickiego dworca (pol.). szopienice.org, 2014-12-19. [dostęp 2020-10-14].
  16. Silesia Info Transport: Szopienicki dworzec w coraz lepszym stanie (pol.). silesiainfotransport.pl, 2015-12-02. [dostęp 2020-10-14].
  17. a b PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., Załącznik nr 2.3. Specyfikacja techniczna wykonania i odbioru robót związanych z rewitalizacją - estetyzację peronów nr 1 i 2 PO Katowice Szopienice Płd., Postępowanie regulaminowe na zadanie pt. Estetyzacja stacji i przystanków osobowych - przystanek osobowy Katowice Szopienice Płd. Linia 001, zamowienia.plk-sa.pl (pol.).
  18. a b Marek Mróz, Baza funkcjonalna dworców kolejowych w konurbacji katowickiej, „Acta Geographica Silesiana”, 18, Sosnowiec: Wydział Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego, 2015, s. 33, ISSN 1897-5100 (pol.).
  19. ROZKŁAD JAZDY KOLEI ŚLĄSKICH. Rozkład jazdy obowiązujący od 30 sierpnia 2020 r. do 7 listopada 2020 r. (pol.). www.kolejeslaskie.com. [dostęp 2020-10-15].
  20. Michał Szymajda: Wracają pociągi Kielce – Busko-Zdrój z dodatkowym postojem w Brzezinach (pol.). www.rynek-kolejowy.pl, 2020-06-23. [dostęp 2020-10-15].
  21. POLREGIO: superREGIO – nowa kategoria pociągów POLREGIO (pol.). polregio.pl. [dostęp 2020-10-15].
  22. Zarząd Transportu Metropolitalnego: Rozkład jazdy ZTM (pol.). rj.metropoliaztm.pl. [dostęp 2020-10-15].
  23. City by bike: Mapa stacji (pol.). citybybike.pl. [dostęp 2020-10-15].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Krzysztof Soida (red.), Dzieje katowickiego okręgu kolejowego, Katowice: Śląska Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych, 1997.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Katowice Szopienice Południowe
Linia 1 Warszawa ZachodniaKatowice (312,91 km)
BSicon KBHFaq.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
Sosnowiec Główny
odległość: 3,366 km
BSicon HSTq.svg
odległość: 2,743 km
Linia 138 OświęcimKatowice (27,505 km)
BSicon KBHFaq.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
Mysłowice
odległość: 1,250 km
BSicon HSTq.svg
odległość: 2,738‬ km