Katowice Szopienice Południowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Katowice Szopienice Południowe
Ilustracja
Perony na przystanku
(widok w kierunku wschodnim)
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miejscowość Katowice
Lokalizacja Szopienice-Burowiec
Zarządca PKP PLK
Data otwarcia 1870[1]
Poprzednie nazwy Schoppinitz O.S.E.[1]
– 1870–1913
Schoppinitz Süd[1]
– 1913–1922 i 1939–1945
Szopienice Południowe[1]
– 1922–1930 i 1945–1975
Szopienice[1]
– 1931–1939
Rodzaj przystanek osobowy
Dane techniczne
Liczba peronów 2
Liczba krawędzi
peronowych
4
Kasy N
Linie kolejowe
Położenie na mapie Katowic
Mapa konturowa Katowic, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Katowice Szopienice Południowe”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Katowice Szopienice Południowe”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Katowice Szopienice Południowe”
Ziemia50°15′31″N 19°05′29″E/50,258611 19,091389
Portal Transport szynowy

Katowice Szopienice Południowe − kolejowy przystanek osobowy[2] w Katowicach, w województwie śląskim, w Polsce, położony przy ul. 11 listopada i Lwowskiej w jednostce pomocniczej Szopienice-Burowiec[3]. Składa się on z dwóch dwukrawędziowych peronów[4], przy których zatrzymują się pociągi Kolei Śląskich oraz Polregio, które w październiku 2020 roku łączyły Katowice Szopienice Południowe na głównych relacjach ze stacjami: Bytom, Częstochowa, Dąbrowa Górnicza, Gliwice, Katowice, Kraków Główny, Lubliniec, Oświęcim i Wodzisław Śląski[5]. W 2017 roku przystanek obsługiwał średnio 200–299 pasażerów na dobę[6].

Przystanek ten został oddany do użytku w 1870 roku przez Towarzystwo Kolei Górnośląskiej[1] (niem. Oberschlesische Eisenbahn[7]). Zarządzany jest obecnie przez Zakład Linii Kolejowych w Sosnowcu PKP Polskich Linii Kolejowych[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki kolei na terenie Roździenia i Szopienic związane są Towarzystwem Kolei Górnośląskiej, które powołano 5 kwietnia 1841 roku. Towarzystwo to oddało do użytku linię z Wrocławia do Oławy, którą regularnie przedłużało w kierunku Górnego Śląska. Trasę przebiegającą przez Roździeń i Szopienice, tj. ŚwiętochłowiceKatowiceMysłowice, Towarzystwo uruchomiło dnia 3 października 1846 roku[8].

W czerwcu 1858 roku rozpoczęto prace nad budową łącznika między liniami Kolei Górnośląskiej w Prusach a Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej w Rosji, którego budowę zatwierdzono po porozumieniu obydwu towarzystw i zgodzie rządów obydwu krajów. Prace na ostatnim odcinku między Sosnowcem a Szopienicami ukończono do 24 sierpnia 1859 roku. Tego dnia uroczyście otwarto linię między Ząbkowicami a Katowicami, a dwa dni później nastąpiło jej publiczne przekazanie i w krótkim czasie większość ruchu przygranicznego odbywało się już tą linią aniżeli dotychczasową trasą przez Granicę (Maczki)[9]. W związku z budową tej odnogi, a wraz z tym powstaniem nowego przejścia granicznego, powstał w rejonie dworca północnego budynek urzędu celnego, w którym znalazło zatrudnienie spora liczba urzędników[10].

Na samej zaś linii nie od razu wybudowano obecny przystanek. Społeczność Szopienic i Roździenia prosiła dyrekcję Kolei Górnośląskiej o jego wybudowanie, lecz ona argumentowała tym, że zużycie hamulców i szyn za każdym postojem nie zostaną zrekompensowane przez ewentualne zyski z biletów. Budowa w 1868 roku nieopodal stacji na nowo wybudowanej linii Kolei Prawego Brzegu Odry (obecna stacja techniczna Katowice Szopienice Północne[2]) spowodowało, że dyrekcja Kolei Górnośląskiej z powodu konkurencji podjęła decyzję o budowie przystanku na swojej linii[11]. Powstał on na granicy Roździenia i Szopienic w 1870 roku[1]. Przystanek ten początkowo był zbudowany ze starych podkładów kolejowych, do którego prowadziły schody po wysokim nasypie i w dół na ulicę. Budynek dworca był wówczas prymitywnym barakiem[11]. Dzięki budowie tego przystanku mieszkańcy Roździenia i Szopienic mieli dostęp do dwóch posterunków ruchu[11], które dzieliły między siebie dystans kilku minut dojścia pieszo[12].

Peron drugi przystanku przed remontem, w 2010 roku; w tle znajduje się kolonia Helgoland

Po II wojnie światowej PKP przystąpiło do elektryfikacji linii kolejowych na Górnym Śląsku. Pierwsza została zelektryfikowana linia kolejowa nr 1 w ramach etapowej elektryfikacji trasy między Górnym Śląskiem a Warszawą. odcinek Łazy – Szopienice Południowe – Gliwice po elektryfikacji oddano do użytku 1 czerwca 1957 roku[13], natomiast na trasie w kierunku Szczakowej pociągi elektryczne uruchomiono 14 maja 1959 roku[14].

27 listopada 2014 roku podpisano umowę na estetyzację budynku dworca znajdującym się na peronie pierwszym. W ramach prac odnowiono elewację, wyremontowano dach, odnowiono wejście na peron, a w miejscach dawnych okien pojawiły się płyty poliwęglanowe. Prace te ukończono w 2015 roku[15].

W tym samym roku rozpoczął się również remont obydwu peronów. W pierwszej kolejności ukończono prace przy peronie pierwszym[16]. W ramach prac przy estetyzacji peronów dokonano rozbiórek nawierzchni asfaltowych peronów, wymieniając nawierzchnię na kostkę brukową, a także ułożono płyty peronowe z namalowanym pasem bezpieczeństwa. Na peronach wbudowano ławki, postawiono nowe tablice z nazwą stacji oraz numeracją torów i peronów, zainstalowano nowe balustrady, a także wykonano różnego typu uzupełniające prace remontowe[17].

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Katowice Szopienice południowe to przystanek osobowy dla dwóch linii kolejowych: nr 1 (km osi 312,910) i 138 (km osi 27,505), przy których znajdują się dwa dwukrawędziowe perony – po jednym na linię[2]. Obydwa perony mają długość 200 metrów, z czego wysokość peronu pierwszego wynosi 760 mm, a peronu drugiego 650 mm[4].

Perony te są częściowo zadaszone[1], wyposażone w ławki oraz tablice informacyjne. Mają powierzchnię z kostki brukowej oraz prefabrykowanych płyt betonowych na krawędziach[17]. Wejście do peronów odbywa się przejściem podziemnym[4] z obydwu stron – od północy od ul. 11 Listopada, a od południa przy osiedlu Helgoland (od ul. Lwowskiej na wysokości ul. ks. mjr. Karola Woźniaka)[3].

Na pierwszym peronie znajduje się dworzec kolejowy, w którym znajduje się wejście na peron. Został on odnowiony w 2015 roku[15]. W budynku dworca, według stanu z 2013 roku, nie znajduje się tam żadna kasa biletowa ani biletomat. Nie ma też tam innych placówek handlowo-usługowych[18].

Połączenia[edytuj | edytuj kod]

Tablica informacyjna z rozkładem jazdy pociągów z przystanku
Wejście na przystanek od strony północnej (ul. 11 Listopada)

W rozkładzie jazdy na okres 2019/2020 z przystanku Katowice Szopienice Południowe odjeżdżały pociągi Kolei Śląskich i Polregio[5]. Pociągi Kolei Śląskich łączyły wówczas Katowice Szopienice Południowe w ramach linii: S1/S41 z Katowicami i Gliwicami w kierunku zachodnim i Częstochową w kierunku wschodnim oraz linii S8 łączącą Katowice Szopienice Południowe z Kluczborkiem przez Katowice, Chorzów Batory, Bytom, Tarnowskie Góry i Lubliniec w kierunku zachodnim oraz w drugim kierunku z Oświęcimiem przez Mysłowice i Nowy Bieruń[19]. Z Katowic Szopienic Południowych Koleje Śląskie uruchamiała wówczas również pojedyncze kursy do Bielska-Białej Głównej, Tychów Lodowiska i Zwardonia[5].

Pociągi Polregio łączyły w okresie 2019/2020 Katowice Szopienice Południowe ze stacjami: Busko-Zdrój (przez Kielce; jedną parę połączeń kolejowych do Buska-Zdroju spółka uruchomiła 27 czerwca 2020 roku[20]), Katowice, Kielce, Kraków Główny, Rzeszów Główny, Sędziszów (przez Olkusz) i Wodzisław Śląski[5]. Polregio uruchomiło również 1 maja 2020 roku wakacyjne połączenie w ramach superREGIO z Katowic do Zatora, które łączy przystanek z parkiem Energylandia w Zatorze[21].

Średni czas przejazdu w październiku 2020 roku z Katowic Szopienic Południowych do poszczególnych stacji był następujący: Bytom 36 minut, Częstochowa 1 godzina i 32 minuty, Dąbrowa Górnicza 14 minut, Gliwice 36 minut, Katowice 4 minuty, Kraków Główny 1 godzina i 45 minut, Lubliniec 1 godzina i 41 minut i Oświęcim 43 minuty[5].

Powiązania komunikacyjne[edytuj | edytuj kod]

Bezpośrednio w sąsiedztwie przystanku nie znajduje się żaden przystanek transportu miejskiego. Najbliższy położony na północ o około 500 metrów, w centralnej części Szopienic-Burowca – przystanek Szopienice Kościół[3], skąd zgodnie ze stanem z października 2020 roku odjeżdżają autobusy i tramwaje na zlecenie ZTM. Bezpośrednio z niego odjeżdża z niego 9 linii autobusowych (w tym jedna nocna), a także 3 linie tramwajowe. Autobusy zapewniają połączenia z większością dzielnic w Katowicach, a także z sąsiednimi miastami: Mysłowicami, Chorzowem, Siemianowicami Śląskimi i Mikołowem. Tramwaje łączą Szopienice z Mysłowicami, Sosnowcem, a także Chorzowem przez dzielnice Katowic: Zawodzie, Śródmieście i Załęże[22]. Również w rejonie tego przystanku, przy placu Powstańców Śląskich, zlokalizowana jest trzynastostanowiskowa stacja rowerów miejskich City by bike Szopienice - Plac Powstańców Śląskich[23].

Przy stacji znajduje się średniej wielkości parking. Brak jest natomiast w pobliżu postoju taksówek[18].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h Atlas Kolejowy Polski, Czech i Słowacji: Katowice Szopienice Południowe (pol.). www.atlaskolejowy.net. [dostęp 2020-10-14].
  2. a b c PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., Wykaz posterunków ruchu i punktów ekspedycyjnych, Załącznik nr 2.6 do Regulaminu sieci 2019/2020. Aktualizacja, 6 października 2020 (pol.).
  3. a b c OpenStreetMap. Mapa Podstawowa (pol.). www.openstreetmap.org. [dostęp 2020-10-14].
  4. a b c d PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., Wykaz peronów przy liniach kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., Załącznik nr 2.6 do Regulaminu sieci 2019/2020. Aktualizacja, 6 października 2020 (pol.).
  5. a b c d e PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., Odjazdy. Katowice Szopienice Południowe. Rozkład jazdy ważny w dniach 30.08 – 07.11.2020. Aktualizacja wg stanu na 18.09.2020 (pol.).
  6. Urząd Transportu Kolejowego: Największe i najmniejsze stacje w Polsce. utk.gov.pl. [dostęp 2020-10-14].
  7. Atlas Kolejowy Polski, Czech i Słowacji: Spis Kolei • Seznam Společností (pol.). www.atlaskolejowy.net. [dostęp 2020-10-14].
  8. Soida 1997 ↓, s. 18.
  9. Soida 1997 ↓, s. 45.
  10. Soida 1997 ↓, s. 50.
  11. a b c Soida 1997 ↓, s. 48.
  12. Soida 1997 ↓, s. 49.
  13. Soida 1997 ↓, s. 180.
  14. Soida 1997 ↓, s. 181.
  15. a b Rozpoczął się remont szopienickiego dworca (pol.). szopienice.org, 2014-12-19. [dostęp 2020-10-14].
  16. Silesia Info Transport: Szopienicki dworzec w coraz lepszym stanie (pol.). silesiainfotransport.pl, 2015-12-02. [dostęp 2020-10-14].
  17. a b PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., Załącznik nr 2.3. Specyfikacja techniczna wykonania i odbioru robót związanych z rewitalizacją - estetyzację peronów nr 1 i 2 PO Katowice Szopienice Płd., Postępowanie regulaminowe na zadanie pt. Estetyzacja stacji i przystanków osobowych - przystanek osobowy Katowice Szopienice Płd. Linia 001, zamowienia.plk-sa.pl (pol.).
  18. a b Marek Mróz, Baza funkcjonalna dworców kolejowych w konurbacji katowickiej, „Acta Geographica Silesiana”, 18, Sosnowiec: Wydział Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego, 2015, s. 33, ISSN 1897-5100 (pol.).
  19. ROZKŁAD JAZDY KOLEI ŚLĄSKICH. Rozkład jazdy obowiązujący od 30 sierpnia 2020 r. do 7 listopada 2020 r. (pol.). www.kolejeslaskie.com. [dostęp 2020-10-15].
  20. Michał Szymajda: Wracają pociągi Kielce – Busko-Zdrój z dodatkowym postojem w Brzezinach (pol.). www.rynek-kolejowy.pl, 2020-06-23. [dostęp 2020-10-15].
  21. POLREGIO: superREGIO – nowa kategoria pociągów POLREGIO (pol.). polregio.pl. [dostęp 2020-10-15].
  22. Zarząd Transportu Metropolitalnego: Rozkład jazdy ZTM (pol.). rj.metropoliaztm.pl. [dostęp 2020-10-15].
  23. City by bike: Mapa stacji (pol.). citybybike.pl. [dostęp 2020-10-15].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Krzysztof Soida (red.), Dzieje katowickiego okręgu kolejowego, Katowice: Śląska Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych, 1997.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Katowice Szopienice Południowe
Linia 1 Warszawa ZachodniaKatowice (312,91 km)
BSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
Sosnowiec Główny
odległość: 3,366 km
BSicon HSTq.svg
odległość: 2,743 km
Linia 138 OświęcimKatowice (27,505 km)
BSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
Mysłowice
odległość: 1,250 km
BSicon HSTq.svg
odległość: 2,738‬ km