To jest dobry artykuł

Katowice Załęże

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy przystanku kolejowego. Zobacz też: Załęże – dzielnica Katowic.
Katowice Załęże
Ilustracja
Środkowa część peronu na przystanku
(widok w kierunku Gliwic)
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miejscowość Katowice Flaga.svg Katowice
Lokalizacja Załęże
Zarządca PKP PLK
Data otwarcia 1957
Rodzaj przystanek osobowy
Dane techniczne
Liczba peronów 1
Liczba krawędzi
peronowych
2
Kasy N
Linie kolejowe
Położenie na mapie Katowic
Mapa konturowa Katowic, u góry znajduje się punkt z opisem „Katowice Załęże”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Katowice Załęże”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Katowice Załęże”
Ziemia50°15′49,0817″N 18°59′25,5340″E/50,263634 18,990426
Portal Transport szynowy

Katowice Załężeprzystanek kolejowy w katowickiej jednostce pomocniczej Załęże, w południowej Polsce. Przystanek, położony na międzynarodowej magistrali E 30, został wybudowany w 1957 roku, natomiast planowy ruch pociągów odbywa się tu od 1966 roku[1][2]. Na przystanku zatrzymują się pociągi regionalne Kolei Śląskich jadące w stronę Częstochowy, Katowic, Lublińca i Gliwic[3]. W 2017 roku przystanek obsługiwał średnio 150–199 pasażerów na dobę[4].

Przystanek ten znajduje się w północno-zachodniej części Katowic, w środkowej części jednostki pomocniczej Załęże, w pobliżu skrzyżowania ulic F. Bocheńskiego i J. Pukowca[5]. Przynależy on do Zakładu Linii Kolejowych PKP Polskich Linii Kolejowych w Sosnowcu[6]. Składa się z jednego dwukrawędziowego peronu wysokiego, do którego prowadzi przejście podziemne z ulicy J. Pukowca[7].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Przystanek Katowice Załęże przed modernizacją (2008 rok)

Przystanek Katowice Załęże powstał na linii kolejowej wybudowanej przez Towarzystwo Kolei Górnośląskiej, która pierwotnie łączyła Wrocław z Mysłowicami. W 1835 roku prowadzono prace geodezyjne na odcinku SiemianowiceRoździeńBieruń Nowy, lecz później ten przebieg został zmieniony, prawdopodobnie wskutek starań Franza Wincklera, który przeniósł do Katowic zarząd swoich dóbr. Linię Wrocław – Mysłowice oddawano etapami, z czego odcinek ŚwiętochłowiceKatowice – Mysłowice 3 października 1846 roku[8].

W 1859 roku na wysokości przystanku wybudowano stację towarową Kattowitz Güterbahnhof (od 1922 roku Katowice Towarowa). Obecnie stanowi on posterunek odgałęźny, na którym krzyżują się dwie linie kolejowe: 137 i 713[9]. Sam zaś przystanek osobowy Katowice Załęże wybudowano w 1957 roku. W pierwszych latach istnienia był on nieużytkowany przez rozkładowe pociągi. Pociągi osobowe regularnie obsługują ten posterunek dopiero od 1966 roku[10][1].

Peron przystanku w trakcie modernizacji (kwiecień 2015 roku)

Stan techniczny przystanku, jak całej jej infrastruktury towarzyszącej z biegiem lat się pogarszał[11][12]. Dopiero 14 listopada 2014 roku spółka PKP Polskie Linie Kolejowe ogłosiła przetarg na rewitalizację linii kolejowej nr 137 Katowice – Chorzów Batory, w ramach którego przystanek Katowice Załęże miał ulec całkowitej przebudowie. Prace te w zakresie przebudowy przystanku zakładały rozbiórkę starych elementów małej architektury (w tym otwartej poczekalni i zlikwidowanej kasy biletowej), nawierzchni peronu, balustrad, a także zadaszenia. Nowy peron miał być wybudowany wraz z przebudową instalacji podziemnych, a także miał zyskać nową nawierzchnię – ściany peronowe z betonu, z czego płyty krawędziowe mają mieć nawierzchnię ułatwiającą orientację osobom niewidomym, natomiast nawierzchnia peronu miała być z kostki betonowej, zastępując istniejącą nawierzchnię z płyt betonowych. Na peronach zaplanowano nowe balustrady ze stali nierdzewnej, a także zainstalowanie nowej instalacji oświetleniowej, urządzeń informacji podróżnych (w tym głośniki i zegary) oraz elementów małej architektury – kosze na śmieci, gabloty informacyjne, tablice z nazwą przystanku, piktogramy i tablice kierunkowe. Nowa wiata miała być stalowa, z dachem dwuspadowym[12][13].

W dniu 6 marca 2015 roku rozstrzygnięto przetarg na modernizację linii kolejowej wraz z tym przystankiem, który wygrała krakowska firma ZUE[14][15]. Prace budowlane na omawianym odcinku oraz przystanku rozpoczęły się 8 kwietnia tego samego roku[16]. Do końca lipca gotowa była północna krawędź peronu oraz konstrukcja wiaty nad przejściem między ulicą a peronami. W tym czasie prace trwały na drugiej krawędzi peronu, a także w przejściu podziemnym[17]. Na początku października 2015 roku prace przy przystanku były już na ukończeniu. Do tego czasu zmodernizowano peron, wiaty, przejście podziemne, a także zainstalowano nowe elementy małej architektury. Do wykonania pozostały wówczas prace wykończeniowe (w tym przełączenie oświetlenia). Prace przy modernizacji przystanku trwały do 30 listopada 2015[18].

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Przejście podziemne na peron

Przystanek osobowy składa się z dwukrawędziowego peronu, który jest peronem wyspowym wysokim o wysokości wynoszącej 0,76 m, długości 303 m i powierzchni około 2 765 m². Peron ma nawierzchnię utwardzoną, z kostki betonowej. Jest on częściowo zadaszony i posiada ławki[7]. Dostęp do niego jest poprzez dwa przejścia dla pieszych i żelbetowe przejście podziemne pod torami z ul. Pukowca o wysokości 2,4 m (bezpośrednio pod torami) i długości 11,56 m (bez schodów od strony ulicy)[13][5].

Przystanek ma charakter przelotowy. Przebiega przez niego linia kolejowa nr 137 KatowiceLegnica (fragment międzynarodowej linii kolejowej E30; 2. posterunek ruchu; 2,528 km). Na wysokości przystanku, przez stację Katowice Towarowa, przebiega również łącznica nr 713 KatowiceChorzów Batory[19].

Kilometraż początku, osi i końca przystanku na linii kolejowej nr 137 przedstawia poniższa tabela[19][20]:

Nr Nazwa Km przystanku
pocz. osi końca
137 KatowiceLegnica 2,378 2,528 2,678

Połączenia[edytuj | edytuj kod]

Pociąg 27WEb spółki Koleje Śląskie w kierunku Katowic

Przystanek osobowy Katowice Załęże ma charakter regionalny. Według rozkładu jazdy z okresu 2013/2014 zatrzymuje się na nim ponad 85 połączeń regionalnych, obsługiwanych przez Koleje Śląskie. Główne kierunki pociągów to: Częstochowa, Gliwice (linia S1) Katowice (linie: S1 i S8) i Lubliniec (linia S8). Średni czas przejazdu w listopadzie 2014 wynosił do Częstochowy 1 godzina i 48 minut, do Gliwic 30 minut, do Katowic 4 minuty, a do Lublińca 1 godzina i 52 minuty[3].

Przed 2011 rokiem połączenia pasażerskie były realizowane przez spółkę Przewozy Regionalne. Koleje Śląskie 1 października 2011 roku przejęły obsługę biegnącego przez ten przystanek połączenia Gliwice – Katowice – Częstochowa. Dnia 9 grudnia 2013 roku spółka przejęła połączenia w kierunku Tarnowskich Gór, pierwotnie bez postoju w Załężu. Pociągi te dopiero od połowy 2013 roku zaczęły zatrzymywać się na tym przystanku[21][22].

Powiązania komunikacyjne[edytuj | edytuj kod]

Przystanek posiada dogodne powiązania z komunikacją drogową dzięki bliskiemu sąsiedztwu ulicy Feliksa Bocheńskiego – węzła drogowego łączącego autostradę A4, Drogową Trasę Średnicową i drogę krajową nr 79. Dodatkowo w pobliżu przystanku znajdują się miejsca parkingowe[5][23].

Około 400 metrów na południe od przystanku znajduje się przystanek autobusowy komunikacji miejskiej Załęże Bocheńskiego[5], na którym zatrzymują się autobusy linii 70, realizowane na zlecenie ZTM (według stanu z grudnia 2020 roku zatrzymywały się w godzinach szczytowych 2 pary połączeń na godzinę)[24]. Około 700 m na północ[5] położony jest przystanek tramwajowy Załęże Dwór, na którym zatrzymują się linie tramwajowe: 7, 20 i 43[25].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Karta ewidencyjna nr 06/137 przejścia pod torami, PKP PLK S.A. Zakład Linii Kolejowych w Katowicach, 2004 [zarchiwizowane z adresu 2015-03-14] (pol.).
  2. Atlas linii kolejowych Polski 2010 podaje inną datę oddania do użytku przystanku – rok 1971.
  3. a b Katowice Załęże w internetowym rozkładzie jazdy PKP – rozklad-pkp.pl (odjazdy)
  4. Największe i najmniejsze stacje w Polsce. W: utk.gov.pl [on-line]. [dostęp 2019-12-18].
  5. a b c d e Mapy Google (pol.). [dostęp 2014-04-23].
  6. Załącznik 2.3. Linie kolejowe według obszarów działania jednostek. W: Regulamin przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych w ramach rozkładu jazdy pociągów 2013/2014, PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., 2013 (pol.).
  7. a b Załącznik 2.4A Wykaz peronów. W: Regulamin przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych w ramach rozkładu jazdy pociągów 2013/2014, PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., 2013 (pol.).
  8. Przemysław Nadolski: Transport. W: Antoni Barciak, Ewa Chojecka, Sylwester Fertacz (red.): Katowice. Środowisko, dzieje, kultura, język i społeczeństwo. T. 1. Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2012, s. 704.
  9. Katowice Towarowa KTC (pol.). semaforek.kolej.org.pl. [dostęp 2014-04-07].
  10. Sieciowy Rozkład Jazdy Pociągów 1957/58 - 1971/72, Warszawa: Ministerstwo Komunikacji, 1957–1971 (pol.).
  11. Stacja Załęże, czyli nędza i rozpacz (pol.). W: Dziennik Zachodni [on-line]. www.dziennikzachodni.pl, 2014-02-10. [dostęp 2014-11-21].
  12. a b Pismo Nr6r-62-Kat-95/13. Dot. pisma nr RM -0003.16.2013.AM z dnia 15.05.2013, Polskie Koleje Państwowe S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w Katowicach, 18 czerwca 2013 [zarchiwizowane z adresu 2016-03-05] (pol.).
  13. a b Tom III. Program funkcjonalno-użytkowy. „SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA PUBLICZNEGO (SIWZ) DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO NA „Rewitalizację linii kolejowej nr 137 na odcinku Katowice - Chorzów Batory” w ramach zadania inwestycyjnego pn. „Rewitalizacja linii kolejowych nr 134, 137 i 138 na odcinku Gliwice Łabędy - Katowice - Sosnowiec Jęzor””, s. 30-33, 2014-10-03. Sosnowiec. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (pol.). 
  14. Jakub Madrjas: ZUE zrewitalizuje tory z Katowic do Chorzowa (pol.). www.rynek-kolejowy.pl, 2015-03-06. [dostęp 2015-03-09].
  15. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.: Zawiadomienie o wyborze najkorzystniejszej oferty. Rewitalizacja linii kolejowej nr 137 na odcinku Katowice - Chorzów Batory” w ramach zadania inwestycyjnego pn. „Rewitalizacja linii kolejowych nr 134, 137 i 138 na odcinku Gliwice Łabędy - Katowice - Sosnowiec Jęzor (pol.). plk-sa.pl, 2015-03-06. [dostęp 2015-03-09].
  16. Ruszyły prace rewitalizacyjne na odcinku Katowice – Chorzów Batory (pol.). www.rynek-kolejowy.pl, 2015-04-08. [dostęp 2015-04-15].
  17. Justyna Przybytek: Katowice: Trwa przebudowa stacji PKP w Załężu (pol.). W: Dziennik Zachodni [on-line]. www.dziennikzachodni.pl, 2015-07-22. [dostęp 2015-07-27].
  18. Justyna Przybytek: Katowice: stacja w Załężu już po generalnym remoncie (pol.). W: Dziennik Zachodni [on-line]. www.dziennikzachodni.pl, 2015-10-01. [dostęp 2015-10-03].
  19. a b Załącznik 1. Wykaz linii kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. W: Regulamin przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych w ramach rozkładu jazdy pociągów 2013/2014, PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., 2013 (pol.).
  20. Załącznik 2.4. Wykaz posterunków ruchu i punktów ekspedycyjnych. W: Regulamin przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych w ramach rozkładu jazdy pociągów 2013/2014, PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., 2013 (pol.).
  21. Ryszard Rusak. Chaos na Kolejach Śląskich. „Świat Kolei”. 1/2013, s. 14-17. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  22. Liniowe rozkłady jazdy pociągów Kolei Śląskich: ważny od 10 II 2013 do 13 IV 2013 oraz od 9 VI 2013 do 1 IX 2013, 2013 (pol.).
  23. Węzeł: Katowice Załęże (693464359) (pol.). www.openstreetmap.org. [dostęp 2014-11-21].
  24. Zarząd Transportu Metropolitalnego: Rozkład jazdy ZTM (pol.). rj.metropoliaztm.pl. [dostęp 2020-11-14].
  25. Zarząd Transportu Metropolitalnego: Rozkład jazdy ZTM (pol.). rj.metropoliaztm.pl. [dostęp 2020-11-14].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Katowice Załęże
Linia 137 KatowiceLegnica (2,528 km)
BSicon KBHFaq.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
Katowice
odległość: 2,147 km
BSicon BHFq.svg
odległość: 3,638 km