Kawczyn (powiat kościański)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w powiecie kościańskim. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Kawczyn
wieś
Ilustracja
Wiatrak w Kawczynie
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat kościański
Gmina Kościan
Liczba ludności (2011) 158[1]
Strefa numeracyjna 65
Kod pocztowy 64-000
Tablice rejestracyjne PKS
SIMC 0371593
Położenie na mapie gminy wiejskiej Kościan
Mapa konturowa gminy wiejskiej Kościan, u góry znajduje się punkt z opisem „Kawczyn”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się punkt z opisem „Kawczyn”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Kawczyn”
Położenie na mapie powiatu kościańskiego
Mapa konturowa powiatu kościańskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Kawczyn”
Ziemia52°07′40″N 16°41′02″E/52,127778 16,683889

Kawczynwieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Kościan[2].

W Kawczynie od dawnej drogi krajowej nr 5[a] odchodzi droga wojewódzka nr 311[3].

Wieś pierwszy raz została wzmiankowana w źródłach w roku 1307. Do 1820 roku nosiła nazwę Kawczyno. Wieś Kawczino położona była w 1580 roku w powiecie kościańskim województwa poznańskiego[4]. Wieś kilkukrotnie zmieniała swoich właścicieli wskutek dziedziczenia po kądzieli lub sprzedaży, jednym z właścicieli był Mikołaj Mielżyński, stolnik kaliski. Od 1686 roku pozostawała w rękach właścicieli Mikoszek. W 1740 roku wieś stała się prawie opustoszała wskutek ucieczek chłopów, w związku z czym w 1741 roku właściciele wsi, Romiszowscy, sprowadzili do niej luterańskich olędrów ze Śląska[5]. W przywileju zezwolono mieszkańcom na zbudowanie szkoły, zakazano natomiast odprawiania nabożeństw. W 1777 roku we wsi znajdowała się szkoła, służąca jednocześnie jako mieszkanie nauczyciela. Poza nauczaniem nauczyciele zajmowali się krawiectwem, a także – pomimo zakazu – odprawiali nabożeństwa luterańskie[6]. W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość wzmiankowana jako Kawczyn należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Kosten rejencji poznańskiej[7]. Kawczyn należał do okręgu czempińskiego tego powiatu i stanowił część majątku Mikoszki, którego właścicielem był wówczas (1846) Ludwik Koczorowski[7]. Według spisu urzędowego z 1837 roku Kawczyn liczył 112 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 20 dymów (domostw)[7].

Pod koniec XIX wieku Kawczyn liczył 23 zagrody i 154 mieszkańców, w większości (147) wyznania ewangelickiego[8]. W latach 1975–1998 wieś należała administracyjnie do województwa leszczyńskiego[3].

W Kawczynie w 1977 zrekonstruowano wiatrak „Wojciech”, oryginalnie pochodzący z 1805 roku[9]. W niewielkiej odległości od drogi krajowej nr 5 znajduje się renesansowa rzeźba z piaskowca z 1592 z inskrypcjami w trzech językach[9].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. W grudniu 2019 roku oddano do użytku drogę ekspresową S5, tym samym zmieniając przebieg „piątki”

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. woj. wielkopolskie >> pow. poznański >> gmina Kościan. Wszystkie dane dla miejscowości Kawczyn. W: Bank Danych Lokalnych [on-line]. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 30 stycznia 2015].
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 812, 13 lutego 2013. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 30 stycznia 2015]. 
  3. a b Alicja Dziewulska, Jan Maj: Kościan: mapa topograficzna Polski. Wydanie turystyczne. Warszawa: Państwowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne, 1997. ISBN 83-7135-149-6.
  4. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, Wielkopolska t. I, Warszawa 1883, s. 79.
  5. Zygmunt Cieplucha: Z przeszłości ziemi kościańskiej. Kościan: 1929, s. 184–185.
  6. Zygmunt Cieplucha: Z przeszłości ziemi kościańskiej. Kościan: 1929, s. 229.
  7. a b c Leon Plater: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜ztwa Poznańskiego. Lipsk: Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère), 1846, s. 214.
  8. Kawczyn, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. III: Haag – Kępy, Warszawa 1882, s. 913.
  9. a b Włodzimierz Łęcki: Wielkopolska. Warszawa: Sport i Turystyka, 1996, s. 341. ISBN 83-7079-589-7.