Kazimierz Świątek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kazimierz Świątek
Kardynał prezbiter
Ilustracja
Kazimierz Świątek (2009)
Herb duchownego Mater Misericordiae
Matko Miłosierdzia
Kraj działania

Polska (do 1945)
Białoruś (po 1954)

Data i miejsce urodzenia

21 października 1914
Valga

Data i miejsce śmierci

21 lipca 2011
Pińsk

Miejsce pochówku

Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Pińsku

Arcybiskup metropolita mińsko-mohylewski
Okres sprawowania

1991–2006

Przewodniczący Konferencji Episkopatu Białorusi
Okres sprawowania

1999–2006

Wyznanie

katolicyzm

Kościół

rzymskokatolicki

Prezbiterat

8 kwietnia 1939

Nominacja biskupia

13 kwietnia 1991

Sakra biskupia

21 maja 1991

Kreacja kardynalska

26 listopada 1994
Jan Paweł II

Kościół tytularny

S. Gerardo Maiella

Faksymile
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Order Ecce Homo Komandor Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)
Sukcesja apostolska
Data konsekracji

21 maja 1991

Miejscowość

Pińsk

Miejsce

bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny

Konsekrator

Tadeusz Kondrusiewicz

Współkonsekratorzy

Władysław Jędruszuk
Edward Kisiel

Kazimierz Świątek (ur. 21 października 1914 w Valdze, zm. 21 lipca 2011 w Pińsku) – polski duchowny rzymskokatolicki, doktor filozofii, arcybiskup metropolita mińsko-mohylewski w latach 1991–2006, administrator apostolski diecezji pińskiej w latach 1991–2011, kardynał prezbiter od 1994, przewodniczący Konferencji Konferencji Episkopatu Białorusi w latach 1999–2006, od 2006 arcybiskup senior archidiecezji mińsko-mohylewskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Kardynał Kazimierz Świątek podczas uroczystości Bożego Ciała w Witebsku w 2009 roku

Urodził się w patriotycznej rodzinie polskiej. Jego ojciec walczył w legionach Józefa Piłsudskiego i zginął podczas obrony Wilna przed bolszewikami w 1920. W wieku 3 lat został wraz z rodziną zesłany na Syberię. Po powrocie do Polski w 1922 osiadł w Baranowiczach, gdzie uczęszczał do Gimnazjum im. Tadeusza Rejtana.

W 1932 wstąpił do seminarium duchownego w Pińsku, gdzie 8 kwietnia 1939 otrzymał święcenia kapłańskie. Następnie został skierowany jako wikariusz do historycznej parafii w Prużanie na Polesiu. Po wybuchu II wojny światowej brał udział w działalności konspiracyjnej. 21 kwietnia 1941 został aresztowany przez NKWD i uwięziony w Brześciu nad Bugiem, gdzie z powodu przekonań religijnych represjonowany był przez władze ZSRR. Skazany na karę śmierci, której wykonanie uniemożliwiło wkroczenie wojsk niemieckich w 1941. Powrócił do parafii w Prużanie, gdzie pracował w czasie okupacji niemieckiej. Po ponownym wkroczeniu Armii Czerwonej został 17 grudnia 1944 ponownie aresztowany i uwięziony w więzieniu NKWD w Mińsku, a od lutego 1945 w areszcie śledczym NKWD w Mińsku[1][2]. 21 lipca 1945 skazany na 10 lat łagrów o zaostrzonym reżimie i 5 lat pozbawienia praw obywatelskich. Na Syberii pracował przy wyrębie tajgi w zespole łagrów w pobliżu Mariinska[2]. We wrześniu 1947[3] został zesłany do gułagu w okolicach Workuty, gdzie dotarł 3 grudnia[4]. Za urządzenie dla grupy Polaków Wigilii w 1947 r. następnego dnia został zesłany do punktu łagrowego w tundrze w okolicach Inty. Więźniowie mieli dopiero zbudować tu baraki, musieli więc nocować w śniegu. Ksiądz Świątek pracował tam do końca wyroku, spełniając w ukryciu posługę duszpasterza dla Polaków, Litwinów i Łotyszy[5]. 16 lipca 1954 został uwolniony, w ramach zwolnień więźniów politycznych z łagrów, na mocy decyzji Berii, a realizowanych przez Chruszczowa, i powrócił do Pińska.

Gdy na fali pieriestrojki zaczęły powstawać polskie stowarzyszenia, a wśród nich Związek Polaków na Białorusi, bardzo aktywnie włączył się w jego działalność, w którym pełnił funkcję zastępcy prezesa i wszedł do zarządu głównego.

13 kwietnia 1991 został prekonizowany arcybiskupem metropolitą archidiecezji mińsko-mohylewskiej i administratorem apostolskim diecezji pińskiej. 26 listopada 1994 został podniesiony do godności kardynalskiej. Z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego nie uczestniczył nigdy w konklawe. Jego kościołem tytularnym był S. Gerardo Maiella. 27 września 2004 Jan Paweł II wręczył Kazimierzowi Świątkowi Nagrodę Fidei Testis (Świadek Wiary) przyznaną przez Instytut im. Pawła VI[6].

14 czerwca 2006 przeszedł na emeryturę[7], jednak pozostał administratorem apostolskim diecezji pińskiej do 14 czerwca 2011.

Sarkofag kardynała Kazimierza Świątka

Zmarł 21 lipca 2011 po długiej chorobie w Pińsku[8][9]. 25 lipca 2011 został pochowany w katedrze pińskiej, w krypcie biskupiej[10]. W uroczystościach pogrzebowych uczestniczyli m.in. kardynał Stanisław Dziwiszarcybiskup metropolita krakowski, kardynał Jānis Pujatsarcybiskup senior archidiecezji ryskiej.

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 100. rocznica urodzin kard. Kazimierza Świątka – Zespół Pomocy Kościołowi na Wschodzie przy Sekretariacie Konferencji Episkopatu Polski [dostęp 2022-11-13] (pol.).
  2. a b Stanisław M. Królak, Wierność powołaniu – ksiądz Kazimierz Świątek (1914-2011), [w:] Rocznik Teologii Katolickiej, t. XV/1, 2016.
  3. 100. rocznica urodzin kard. Kazimierza Świątka – Zespół Pomocy Kościołowi na Wschodzie przy Sekretariacie Konferencji Episkopatu Polski [dostęp 2022-11-13] (pol.).
  4. 50, Kardynał Kazimierz Świątek – świadek wiary, Prawda jest córką czasu, 27 lutego 2017 [dostęp 2022-11-13] (pol.).
  5. Kardynał Kazimierz Świątek / Sybiracy Elbląg - Związek Sybiraków Oddział w Elblągu, www.emazury.com [dostęp 2022-11-13].
  6. UDIENZA ALLA DELEGAZIONE DELL’ISTITUTO "PAOLO VI" DI BRESCIA E CONSEGNA DEL PREMIO FIDEI TESTIS AL CARD. KAZIMIERZ ŚWIĄTEK. vatican.va, 2004-09-27. [dostęp 2004-09-27]. (wł.).
  7. RINUNCIA DELL’ARCIVESCOVO DI MINSK-MOHILEV (BIELORUSSIA) E NOMINA DELL’AMMINISTRATORE APOSTOLICO "SEDE VACANTE". vatican.va, 2006-06-14. [dostęp 2006-06-14]. (wł.).
  8. Białoruś. Zmarł kardynał Kazimierz Świątek. gazeta.pl, 2011-07-21. [dostęp 2011-07-22].
  9. Кардынал Казімір Свёнтэк адышоў у вечнасць. catholic.by, 2011-07-21. [dostęp 2011-07-21].
  10. Białoruś pożegnała kardynała Świątka, spoczął w Pińsku. wyborcza.pl, 2011-07-25. [dostęp 2011-07-26].
  11. M.P. z 1995 r. nr 56, poz. 621
  12. Damy i Kawalerowie Orderu Ecce Homo z 2000 roku. ecce-homo.pl (arch.), 2011-07-22. [dostęp 2017-06-10].
  13. Odeszli na zawsze - zostali w naszej pamięci. Wspominamy zmarłych (cześć 2), Echo Dnia, 31 października 2011 [dostęp 2022-09-15].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]