Kazimierz Czachowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kazimierz Stanisław Czachowski
Kazimierz Cz., Dionizy, K. Czach, Adam Korabski, Ludowiec
Data i miejsce urodzenia 28 listopada 1890
Łyszkowice koło Łowicza
Data i miejsce śmierci 17 sierpnia 1948
Kraków
Zawód historyk literatury, krytyk literacki
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi Złoty Wawrzyn Akademicki

Kazimierz Stanisław Czachowski, pseud. Kazimierz Cz., Dionizy, K. Czach, Adam Korabski, Ludowiec (ur. 28 listopada 1890 w Łyszkowicach koło Łowicza, zm. 17 sierpnia 1948 w Krakowie) – polski historyk literatury, krytyk literacki.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z rodziny inteligenckiej, był synem Leonarda i Heleny z Rutkowskich. Kształcił się w gimnazjach w Warszawie, Lwowie i Vevey. Studiował w Szkole Rolniczej w Taborze (1908-1912) i w Warszawie. Po studiach pracował w zawodzie, prowadząc m.in. własne gospodarstwo pod Ciechanowem. W latach 1912-1913 odbył studia filologiczne w Towarzystwie Kursów Naukowych w Warszawie, m.in. pod kierunkiem Bronisława Chlebowskiego. Publikował artykuły na tematy społeczne i rolnicze w czasopismach „Zarzewie” (1910-1911) i „Gazeta Rolnicza” (1912-1914). W 1917 redagował tygodnik „Lud Miechowski”. Pracował następnie jako urzędnik w spółdzielni robotniczo-handlowej (do 1919).

W 1926 zamieszkał w Krakowie, gdzie pracował w zarządzie majątków Polskiej Akademii Umiejętności. Od schyłku lat 20. zajmował się krytyką literacką w prasie codziennej i literackiej. Współpracował z czasopismami „Wiadomości Literackie” (od 1925), „Gazeta Literacka” (od 1926), „Czas” (od 1927), „Kuryer Literacko-Naukowy” (od 1927), „Gazeta Polska” (od 1930).

Podczas II wojny światowej mieszkał w Krakowie. W latach 1945-1946 był dyrektorem Departamentu Literatury i Biura Współpracy Kulturalnej z Zagranicą w Ministerstwie Kultury i Sztuki. Od 1945 przewodniczył Oddziałowi Krakowskiemu Związku Zawodowego Literatów Polskich. W latach 1946-1947 pełnił funkcję prezesa całego Związku. Od 1945 był członkiem-korespondentem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. W latach powojennych publikował m.in. w pismach „Dziennik Polski”, „Odrodzenie”, „Rzeczpospolita”.

Został m.in. uhonorowany Złotym Wawrzynem Akademickim Polskiej Akademii Literatury (1937)[1] oraz odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (1938).

Zmarł 17 sierpnia 1948[2]. Został pochowany na Cmentarzu Zwierzynieckim w Krakowie[2]. Był żonaty, miał syna i córkę[2].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Szczególnie interesował się literaturą polskiego pozytywizmu i modernizmu. Zgromadził obszerne dane dotyczące twórczości w okresie międzywojennym (w tym dane bibliograficzne). Przygotował syntezę życia i twórczości Sienkiewicza. Był autorem monografii wielu pisarzy polskich przełomu XIX i XX wieku (takich jak Adolf Dygasiński, Maria Rodziewiczówna, Wacław Sieroszewski, Jan Kasprowicz). Prowadził studia nad W poszukiwaniu straconego czasu Prousta, Czarodziejską Górą Manna, Sagą rodu Forsytów Galsworthy’ego. Był autorem przekładu m.in. Portretu Doriana Graya Wilde’a (1928).

Jako krytyk zajmował się poezją, dramatem i prozą dwudziestolecia, publikując w niektórych latach ok. 130 artykułów i recenzji. Pisał jednocześnie książki wymagające rozległych badań, wśród których była synteza Obraz współczesnej literatury polskiej 1884-1933.

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Kasprowicz. Próba bibljografji (1929)
  • Literatura francuska w przekładach Boya Żeleńskiego (1930)
  • Henryk Sienkiewicz. Obraz twórczości (1931)
  • Juliusz Kaden-Bandrowski (1931)
  • Współczesna powieść polska (1931)
  • Wacław Sieroszewski. Człowiek i patriota (1933)
  • Obraz współczesnej literatury polskiej 1884-1933 (1934-1936, 3 tomy)
  • Marja Rodziewiczówna na tle swoich powieści (1935)
  • Najnowsza polska twórczość literacka 1935-1937 (1938)
  • Między romantyzmem a realizmem (1967)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rocznik Polskiej Akademii Literatury 1937-1938, Warszawa 1939, s. 174.
  2. a b c Nekrolog. Kazimierz Czachowski. „Dziennik Polski”. Nr 226, s. 4, 19 sierpnia 1948. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Biogramy uczonych polskich, Część I: Nauki społeczne, zeszyt 1: A-J, Wrocław 1983
  • Jerzy Kwiatkowski: Dwudziestolecie międzywojenne. Wyd. III - 5 dodruk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, s. 470-472, 500, seria: Wielka Historia Literatury Polskiej. ISBN 978-83-01-13851-6.
  • Grzegorz Gazda: Dwudziestolecie międzywojenne. Słownik literatury polskiej. Gdańsk: słowo / obraz terytoria; Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe, 2008, s. 40. ISBN 978-83-7420-110-0.