Kazimierz Heilman-Rawicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kazimierz Heilman-Rawicz
Antoni Orłow, Orzeł
Ilustracja
podpułkownik piechoty podpułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia 27 lutego 1896
Błażowa
Data i miejsce śmierci 12 grudnia 1969
Gliwice
Przebieg służby
Lata służby 1914–1945
Siły zbrojne cesarska i królewska Armia
Wojsko Polskie
Jednostki 62 Pułk Piechoty
Stanowiska zastępca dowódcy pułku
dowódca pułku piechoty
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Medal Zwycięstwa

Kazimierz Roman Heilman-Rawicz ps. „Antoni Orłow”, „Orzeł” (ur. 27 lutego 1896 w Błażowej, zm. 12 grudnia 1969 w Gliwicach) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, żołnierz Legionów Polskich i Armii Hallera, uczestnik kampanii wrześniowej, organizator struktur Związku Walki Zbrojnej w Rzeszowskiem, więzień KL Auschwitz i Mauthausen-Gusen, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys[edytuj]

Kazimierz Heilman-Rawicz w niemieckim obozie Auschwitz

Kazimierz Heilman urodził się w podrzeszowskiej Błażowej jako syn Antoniego, miejscowego nauczyciela oraz Teodozji. Ukończył szkolę ludową w Błażowej, uczył się kolejno w II Gimnazjum w Rzeszowie, Gimnazjum św. Jacka w Krakowie, zaś świadectwo dojrzałości uzyskał w 1914 roku w gimnazjum we Lwowie.

Od 1912 roku był członkiem Drużyn Strzeleckich. Po wybuchu I wojny światowej został żołnierzem Legionów Polskich, od 1915 roku w II Brygadzie. 1 listopada 1916 roku awansował na podporucznika saperów. Po kryzysie przysięgowym, jako żołnierz Polskiego Korpusu Posiłkowego wziął udział w przebiciu frontu pod Rarańczą. W składzie II Korpusu brał udział w bitwie pod Kaniowem i dostał się do niewoli niemieckiej. Zbiegł w maju 1918 roku i dotarł do Warszawy. Wysłany następnie w głąb Rosji, uczestniczył w organizowaniu 4 Dywizji Strzelców. W kwietniu 1919 roku wyjechał do Francji, skąd powrócił razem z Armią Hallera, jako oficer sztabowy 12 Pułku Strzelców.

Od maja 1919 roku służył w Wojsku Polskim, w stopniu porucznika. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. 8 października 1921 roku został przeniesiony z korpusu oficerów saperów do korpusu oficerów piechoty i wcielony do 2 Pułku Piechoty Legionów[1].

Po jej zakończeniu, zweryfikowany jako kapitan ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 211. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Pełnił służbę między innymi w sztabie 2 Dywizji Piechoty Legionów w Kielcach, 2 Pułku Piechoty Legionów oraz pełnił obowiązki dowódcy II batalionu 59 Pułku Piechoty w Inowrocławiu[2]. 31 marca 1924 awansował na majora ze starszeństwem z 1 lipca 1923 i 81. lokatą w korpusie oficerów piechoty. 11 marca 1926 roku został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza na stanowisko dowódcy 5 Batalionu Granicznego w Łużkach[3]. 2 grudnia 1930 roku został mianowany podpułkownikiem ze starszeństwem z 1 stycznia 1931 roku i 9. lokatą w korpusie oficerów piechoty[4]. Z dniem 30 listopada 1931 roku został przeniesiony z KOP do 62 Pułku Piechoty w Bydgoszczy na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[5]. W październiku 1936 roku został dowódcą tego oddziału.

W kampanii wrześniowej walczył w składzie 15 Dywizji Piechoty na przedpolach Bydgoszczy i w samym mieście, w bitwie nad Bzurą oraz, po przebiciu się resztek pułku do Warszawy, w obronie stolicy.

Po kapitulacji uniknął niewoli i rozpoczął organizację pierwszych struktur konspiracyjnych. Poszukiwany przez gestapo w związku z wydarzeniami bydgoskiej krwawej niedzieli, wyjechał na Rzeszowszczyznę. Po skontaktowaniu się z dowództwem Organizacji Orła Białego porzucił zamiar przedostania się do Francji i rozpoczął działalność konspiracyjną w południowej Polsce. W grudniu 1939 roku przeszedł przez granicę na Węgry i w polskim poselstwie w Budapeszcie został zaprzysiężony do Związku Walki Zbrojnej oraz odbył przeszkolenie w zakresie pracy konspiracyjnej. W drodze powrotnej do Rzeszowa, gdzie miał objąć dowództwo struktur ZWZ w Małopolsce Środkowej, 16 stycznia 1940 na skutek zdrady został aresztowany przez policję ukraińską w Baligrodzie wraz z towarzyszącymi mu osobami (Łukasz Ciepliński, Lucjan Kühn i Zygmunt Pawłowicz)[6].

Przebywał w więzieniach w Sanoku i Tarnowie, skąd 8 stycznia 1941 roku został przewieziony do obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Otrzymał numer obozowy 9319, był znany pod nazwiskiem Jan Hilkner, takimi dokumentami posługiwał się w chwili aresztowania i nie został rozpoznany przez Niemców. Współorganizował konspirację obozową, był wyznaczony na dowódcę Związku Organizacji Wojskowej. 7 lipca 1942 roku został przewieziony do Mauthausen, gdzie przebywał do wyzwolenia w maju 1945 roku. Po okresie rekonwalescencji powrócił do Polski, zamieszkał w Gliwicach. Zmienił nazwisko na Kazimierz Roman Rawicz. Zmarł w Gliwicach w 1969 roku.

Z żoną Józefą miał czterech synów: Jana, Kazimierza, Ryszarda i Zbigniewa oraz dwie córki: Krystynę i Barbarę. Jego rodzony brat, Stanisław Heilman, był podpułkownikiem Wojska Polskiego, dowódcą okręgu wileńskiego Armii Krajowej, zmarł w 1947 roku w łagrze w Workucie. Z dwóch braci przyrodnich Romuald był nauczycielem, żołnierzem AK i działaczem WiN, zaś Jan więźniem Auschwitz, zamordowanym w maju 1942 roku. Syn Jan działał z pułkownikiem w ramach trasy przerzutowej podczas wojny[7].

Ordery i odznaczenia[edytuj]

Przypisy

  1. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 38 z 8 października 1921 roku, s. 1437.
  2. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 293, 406.
  3. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 11 marca 1926 roku, s. 81.
  4. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 16 z 3 grudnia 1930 roku, s. 327.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 23 października 1931 roku, s. 332.
  6. Andrzej Zagórski, Konspiracja w Sanoku w okresie okupacji. W latach II wojny światowej i konspiracji w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 702-703.
  7. Andrzej Zagórski, Konspiracja w Sanoku w okresie okupacji. W latach II wojny światowej i konspiracji w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 702.
  8. M.P. z 1931 r. Nr 111, poz. 163.
  9. M.P. z 1937 r. Nr 260, poz. 410.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 8 czerwca 1922 roku, s. 390.

Bibliografia[edytuj]