Kazimierz Jan Piątek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kazimierz Jan Piątek
Herwin
Ilustracja
Major Major
Data i miejsce urodzenia 2 marca 1886
Kraków, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 20 maja 1915
Pęcławice Górne, Imperium Rosyjskie
Przebieg służby
Lata służby 1912-1915
Siły zbrojne Legiony Polskie
Stanowiska dowódca 1 Kompanii Kadrowej, II batalionu 1 pułku piechoty, V batalionu I Brygady
Główne wojny i bitwy I wojna światowa (Kielce, Laski, Krzywopłoty, Ulina Mała, Łowczówek, bitwa pod Konarami=
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości
Znak oficerski „Parasol” Odznaka 1 Kompanii Kadrowej
I Kompania Kadrowa w Kielcach,
12 sierpnia 1914
kapitan Kazimierz Herwin-Piątek pod Konarami wśród odpoczywających żołnierzy (14 maja 1915)

Kazimierz Jan Piątek ps. Herwin (ur. 2 marca 1886[1] w Krakowie, zm. 20 maja 1915 w Pęcławicach Górnych) – kapitan Legionów Polskich, dowódca 1 Kompanii Kadrowej po Tadeuszu Kasprzyckim, następnie II batalionu 1 pułku piechoty oraz V batalionu I Brygady. Członek Związku Strzeleckiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem Pawła i Marii z domu Nalepa. Po ukończeniu Gimnazjum św. Jacka w Krakowie, w latach 1906–1910 studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, po ukończeniu którego podjął pracę w charakterze konserwatora zabytków w Muzeum Narodowym w Krakowie.

W 1912 roku wstąpił do Związku Strzeleckiego i ukończył kurs oficerski otrzymując z rąk Józefa Piłsudskiego znak oficerski „Parasol”. Wkrótce awansował na komendanta oddziału Kraków–Podgórze. Przez Józefa Piłsudskiego został mianowany dowódcą Pierwszej Kompanii Kadrowej. Stanowisko to objął dopiero po przekroczeniu granicy zaborów w Michałowicach, gdyż ciążył na nim zarzut dezercji – nie stawił się po otrzymaniu karty mobilizacyjnej do armii austriackiej. Początkowo był komendantem 1 plutonu, a od 8 sierpnia 1914 pod Miechowem został oficjalnie dowódcą Kadrówki.

12 sierpnia 1914 jako pierwszy wjechał do Kielc i wprowadził 1 Kompanię Kadrową. 9 października 1914 otrzymał stopień kapitana. Pierwszy raz został ranny pod Łowczówkiem 23 grudnia 1914. Został też ranny podczas walk o wzgórze Kozinek-Płaczkowice w bitwie pod Konarami 19 maja 1915 roku. Przewieziono go do lazaretu wojskowego w Pęcławicach Górnych wraz z czterema innymi oficerami, gdzie zmarł następnego dnia. Przez cały czas służby nosił w tornistrze komplet dzieł Juliusza Słowackiego.

Według jednej wersji, początkowo pochowano wszystkich w pojedynczych grobach (w tzw. Dąbkach w górnej kwaterze) na gruncie rolnika Stanisława Witkowskiego w Pęcławicach Górnych. Jednak pozostałą trójkę zabrały rodziny do ich rodzinnych miejscowości. Po ciało kpt. Herwina Piątka w marcu 1917 zgłosiła się rodzina z Krakowa. Ciało zmarłego miał przewieźć pewien furman, który pracował u Wojciecha Zająca mieszkańca wsi Pęcławice Górne. Wspomniany Wojciech Zając wynajmował konie i wóz staszowskiemu żydowi Siejce (właścicielowi hurtowni metalu). Żyd Siejka prowadził handel: do Krakowa wysyłał artykuły rolne a stamtąd przywoził artykuły przemysłowe. Furmanowi Siejka płacił 1 rubla za dzień pracy a drugiego rubla dostawał od Wojciecha Zająca. Za transport ciała kpt. Herwina żyd zgodził się z rodziną na 800 rubli. Ekshumowano ciało kapitana z Dąbek. Jednak furman chciał większa dolę od żyda za taki transport. W wyniku sporu nie doszło do porozumienia między żydem a furmanem, a ciało kapitana nie wróciło do Pęcławic Górnych, ale zawieziono je do kaplicy cmentarnej w Szczeglicach gdzie spoczywa po dzień dzisiejszy[2]. W dniu 17 maja 2002 roku odsłonięto w Pęcławicach Górnych obok remizy strażackiej pomnik ku czci legionistów Piłsudskiego, zmarłych w tej wsi.

Problemy z miejscem pochówku wynikają z tego, iż w tym miejscu, gdzie pochowane było ciało kpt. Herwina w Pęcławicach Górnych, były dwie kwatery. Górną kwaterę zajmowali oficerowie, natomiast dolną szeregowi. W 1938 kiedy przenoszono pozostałe ciała z Pęcławic Górnych do Gór Pęchowskich, przeniesiono te z dolnej kwatery - ciała szeregowych, bo w górnej kwaterze już nikogo nie było. Ciało „Herwina” zostało wcześniej przeniesione w 1918 r. na cmentarz wojenny w przysiółku Samotnia we wsi Jurkowice[3].

Według drugiej wersji, opisanej przez badaczkę miejsc pochówku żołnierzy I Brygady Legionów Polskich, Urszulę Oettingen, grób Kazimierza Jana Piątka znajduje się w miejscowości Góry Pęchowskie, gdzie została umieszczona tablica pamiątkowa ufundowana przez rodzinę[4][5].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

  • W niepodległej Polsce zweryfikowany do stopnia majora piechoty.
  • Jeszcze za życia Kazimierza Piątka wśród żołnierzy legionowych powstała Pieśń o Herwinie, stanowiąca wyraz ich szacunku i poważania; autorem był Paweł Wójcikowski ps. „Korjat”[6].
  • Na jego cześć nazwano most na rzece Bobrzy („most kpt. Kazimierza Herwina-Piątka” Kielce - Słowik - dzielnica miasta) na wjeździe do Kielc od strony Krakowa. W Krakowie w dzielnicy Prądnik Biały jedna z ulic nosi jego imię.
  • W krakowskiej dzielnicy Podgórze znajduje się tablica pamiątkowa wmurowana w hołdzie poległym podgórskim legionistom (wtedy Podgórze było osobnym miastem), którzy wyruszyli pod dowództwem kpt. Kazimierza Herwina-Piątka[7].

Odznaczenia i ordery[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wiktor Krzysztof Cygan, Słownik biograficzny oficerów Legionów Polskich. T. 1, wyd. „Gryf”, Warszawa, 1992
  2. Tak głosi tabliczka na kaplicy cmentarnej w Szczeglicach
  3. Marek Lis, „By nie zatarł ich czas... : śladami mogił i cmentarzy wojennych I wojny światowej w powiatach: sandomierskim, opatowskim i staszowskim”, wyd. „Myjakpress”, Sandomierz, 2001, ​ISBN 83-86436-57-3
  4. Urszula Oettingen, Grób Herwina : przyczynek do losów miejsc pochówków żołnierzy I Brygady Legionów Polskich, Kielce: wyd. „Jedność”, 2001, ISBN 83-7224-388-3, OCLC 749626813.
  5. Jan Jasicki: Kapitan Kazimierz „Herwin” Piatek (pol.). Naddłubniańskie pejzaże, 03/2004. [dostęp 14 grudnia 2009].
  6. Wykaz Legionistów Polskich 1914–1918. Kazimierz Piątek. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2015-11-27].
  7. Magistrat – dawniej Podgórski Ratusz
  8. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 1, str. 6. Warszawa 4 stycznia 1923.
  9. Wiktor Krzysztof Cygan: Słownik biograficzny oficerów Legionów Polskich. T. 1. Gryf, Warszawa 1992
  10. 6 sierpień: 1914 - 1934, Warszawa: Zarząd Główny Związku Legjonistów Polskich, 1934, s. 20.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]