Kazimierz Kordylewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kazimierz Kordylewski
Ilustracja
Kazimierz Kordylewski na tarasie Obserwatorium Astronomicznego UJ w Krakowie (1964)
Data i miejsce urodzenia

11 października 1903
Poznań

Data i miejsce śmierci

11 marca 1981
Kraków

Miejsce spoczynku

Cmentarz Rakowicki

Zawód, zajęcie

Astronom

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal Komisji Edukacji Narodowej

Kazimierz Kordylewski (ur. 11 października 1903 w Poznaniu, zm. 11 marca 1981) – polski astronom.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rzemieślniczej rodzinie. W rodzinnym mieście ukończył szkołę podstawową, średnią i rozpoczął studia astronomii na Uniwersytecie Poznańskim w 1922. Od 1924 studia kontynuował w Krakowie na Uniwersytecie Jagiellońskim równocześnie podejmując pracę asystenta w kierowanym przez prof. Tadeusza Banachiewicza Obserwatorium Astronomicznym UJ. W 1926 ukończył studia na Wydziale Filozoficznym UJ. Zainteresowanie swoje skupił na obserwacji gwiazd zmiennych, jeszcze w tym samym roku odkrywając gwiazdę Tau Corvi (położonej w konstelacji Kruka, o okresie zmienności ok. 400 dni). Wtedy też do wyznaczania minimów jasności zastosował opracowaną przez siebie metodę kalkową. Docentem został w roku 1955. Od 1928 był członkiem Międzynarodowej Unii Astronomicznej i pracował w Komisji Gwiazd Zmiennych oraz Komisji Świecenia Nieba Nocnego[1]. W tym samym roku opracował metodę chronokinematograficzną obserwacji zaćmień gwiazd.

Grobowiec rodzinny Kordylewskich

Pod koniec lat pięćdziesiątych założył kartotekę minimów gwiazd zaćmieniowych (potem kontynuowaną przez Jerzego Kreinera)[2]. W 1961 odkrył pyłowe księżyce Ziemi (księżyce Kordylewskiego) położone w punktach Lagrange'a układu Ziemia-Księżyc. Chciał aby nazwano je Księżycami polskimi, jednak to się nie przyjęło. Dla sprawdzenia tych zjawisk zorganizował między innymi w latach 1966, 1973 i 1974 trzy wyprawy morskie na wody równikowe, w których członkowie PTA prowadzili obserwacje nocnego nieba w strefie międzyzwrotnikowej. Dorobek naukowy profesora obejmuje ponad 100 pozycji. Za swoją pracę został odznaczony Brązowym Medalem NASA w 1972, w 1973 Złotym Krzyżem Zasługi, w 1974 Medalem Komisji Edukacji Narodowej oraz Medalem 500-lecia Urodzin Kopernika, w 1979 Krzyżem Kawalerskim Orderu Polonia Resituta.

Pochowany został na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie, w pasie 25, niedaleko od grobu Józefa Dietla. Znakiem rozpoznawczym grobowca rodziny Kordylewskich są wyryte na nagrobku gwiazdy Wielkiego Wozu – asteryzmu gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy.

Na pamiątkę jego nazwiskiem nazwano ulicę w Krakowie. Jest patronem Młodzieżowego Obserwatorium Astronomicznego w Niepołomicach.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. „Astronautyka”. 102 (2), s. 24, 1979. Wrocław: Ossolineum. ISSN 0004-623X. 
  2. Jerzy Kreiner, Henryk Brancewicz, Jerzy Michalski, Dyskusja po referacie T. Zbigniewa Dworaka "Kraków - centrum obserwacji gwiazd zaćmieniowych", „Prace Komisji Historii Nauki Polskiej Akademii Umiejętności”, 5, 2003, s. 29-31, ISSN 1731-6715.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]