Kazimierz Malczewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kazimierz Malczewski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 5 lutego 1886
Runów koło Wyrzyska
Data i miejsce śmierci 16 stycznia 1969
Opole
Zawód, zajęcie dziennikarz

Kazimierz Malczewski (ur. 5 lutego 1886 w Runowie koło Wyrzyska, zm. 16 stycznia 1969 w Opolu) – działacz polonijny na Górnym Śląsku, dziennikarz i społecznik, organizator polskiego życia narodowego w II i III Rzeszy oraz w Republice Weimarskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z wielkopolskiej rodziny o korzeniach chłopsko–rzemieślniczych. Uczęszczał do gimnazium w Nakle i Poznaniu, maturę złożył w Hamburgu, gdzie studiował prawo i ekonomię. W 1913 zamieszkał we Wrocławiu, współtworzył tamtejsze Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół", którego został prezesem.

Od 1902 był kurierem w kampanii wyborczej Wojciecha Korfantego – przewoził na Śląsk ulotki i broszury propagandowe.

W 1920 zaangażowany w akcję plebiscytową na Śląsku, został sekretarzem Polskiego Komitetu w Raciborzu. Po podziale Śląska w 1922 pozostał w Niemczech, gdzie współzakładał Polsko-Katolicką Partię Ludową. Członek-założyciel i I prezes dzielnicy śląskiej ZPwN (1923–1926).

Kontynuował działalność społeczną – założył i dyrektorował Bankowi Ludowemu w Raciborzu, przyczynił się do powstania spółdzielni polskich w Raciborzu ("Strzecha", "Rolnik", "Ogród"). Zajmował się dziennikarstwem jako redaktor naczelny "Słowa Śląskiego" w Opolu oraz współredaktor "Nowin Codziennych" i "Strzechy". W 1932 zamieszkał w Opolu, założył tam jedyną w III Rzeszy polską księgarnię "Lektor" (przetrwała do 1937).

W czasie II wojny światowej ukrywał się w Jastrzębiu koło Radomia pod nazwiskiem Edgar Maleszewski, walczył w Armii Krajowej.

Po przyłączeniu Śląska Opolskiego do Polski w 1945 był m.in. przewodniczącym tzw. komisji weryfikacyjnej w Opolu[1]. Działał w ZBoWiD, a w 1957 był współorganizatorem Instytutu Śląskiego. Związany z Kościołem katolickim, pracował jako prawnik w kurii biskupiej w Opolu, udzielał się w śląskim Caritasie. Ku jego czci w Raciborzu na Placu Księżnej Ofki Piastówny, znajduje się tablica upamiętniająca jego pobyt w mieście w latach 1921–1932. Patron jednej z ulic w śródmieściu Opola.

Autor książki "Ze wspomnień śląskich" (Instytut Wydawniczy "PAX", W-wa 1958). Pozostawił po sobie córkę Lutosławę oraz synów Kazimierza i Zdzisława.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ludzie spod znaku Rodła. Biografie działaczy Związku Polaków w Niemczech na Śląsku Opolskim. Tom I (pod redakcją Franciszka Hawranka), Opolskie Towarzystwo Kulturalno-Oświatowe, Opole 1973, s. 145-147
  • Polski Słownik Biograficzny, Tom XIX, Warszawa 1974, hasło opracowane przez Kazimierza Olszewskiego.