Kazimierz Nieżychowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kazimierz Nieżychowski
kapitan kapitan
Data i miejsce urodzenia 24 lipca 1892
Granówko koło Grodziska Wielkopolskiego,
Cesarstwo Niemieckie
Data śmierci 6 czerwca 1987
Przebieg służby
Lata służby ok. 1914–1920 i 1939
Siły zbrojne Armia Cesarstwa Niemieckiego,
Wojsko Polskie (II RP)
Jednostki 15 Wielkopolski Pułk Artylerii Lekkiej
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
Powstanie wielkopolskie,
Wojna polsko-ukraińska,
Wojna polsko-bolszewicka,
Kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari

Kazimierz Józef Nieżychowski herbu Pomian (ur. 24 lipca 1892 w Granówku[1], zm. 6 czerwca 1987) – polski żołnierz i powstaniec, kapitan artylerii Wojska Polskiego, uczestnik I wojny światowej, powstania wielkopolskiego (1918–1919), wojny polsko-ukraińskiej, wojny polsko-bolszewickiej oraz kampanii wrześniowej.

Życiorys[edytuj]

Urodził się 24 lipca 1892 roku w Granówku w rodzinie właściciela ziemskiego Stanisława von Nieżychowskiego herbu Pomian (1851–1897)[2][3] i Łucji z Taczanowskich herbu Jastrzębiec (1862–1917)[4]. Studiował rolnictwo w Berlinie. W czasie I wojny światowej służył w armii niemieckiej. Walczył na froncie zachodnim[5].

Powstanie wielkopolskie[edytuj]

Wezwany pod koniec grudnia 1918 roku przez Mieczysława Palucha[5] przybył do Poznania i objął komendę Dworca Głównego. 29 grudnia przedłożył projekt utworzenia artylerii podczas narady dowódców oddziałów powstańczych Poznania. Jego propozycja została przyjęta i 30 grudnia objął tymczasowe dowództwo artylerii w „białych koszarach” przy ul. Solnej. Z grupą artylerzystów i kawalerzystów zaatakował w nocy z 2/3 stycznia 1919 roku Biedrusko, w którym zdobył część wyposażenia. Został 3 stycznia mianowany dowódcą artylerii, która liczyła 5 półbaterii dwudziałowych (450 ludzi). Wysłał na front północny jedną baterię, a drugą na front zachodni. Wspierał 6 stycznia atak powstańców na bazę lotniczą na Ławicy, zmuszając nim Niemców do kapitulacji. Zdał dowództwo artylerii 8 stycznia i na czele 3 półbaterii udał się w rejon Kcyni. Kierował atakiem artyleryjskim na Szubin, Kcynię i Rynarzewo[6]. Awansowany 11 lutego do stopnia podporucznika, wyjechał na front pod Leszno. Dowodził 1 baterią 1 Pułku Artylerii Lekkiej Wielkopolskiej, który później został przemianowany na 15 Pułk Artylerii Polowej Wielkopolskiej[7].

Wojny polsko-ukraińska i polsko-bolszewicka[edytuj]

W marcu 1919 roku na czele baterii wyjechał do Małopolski Wschodniej, gdzie walczył z Ukraińcami[8]. 20 lipca 1919 został dowódcą Grupy Wielkopolskiej, generał Daniel Konarzewski złożył mu „wyrazy najwyższego uznania i podziękowania”[9]. W styczniu 1920 roku wziął udział w objęciu Pomorza, a od wiosny tego roku walczył na wojnie z bolszewikami[10].

1920–1939[edytuj]

W grudniu 1920 został przeniesiony do rezerwy. Zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku i 666 lokatą w korpusie oficerów rezerwowych artylerii. W latach 1923-1924 posiadał przydział mobilizacyjny do 18 Pułku Artylerii Polowej w Ostrowi Łomżyńskiej, jak ówcześnie nazywano Ostrów Mazowiecką[11][12].

W 1921 wydzierżawił w powiecie ostrzeszowskim majątek Chlewo. Działał w organizacjach powstańczych. W 1934 jako kapitan rezerwy artylerii (ze starszeństwem z 1 czerwca 1919) pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Ostrów. Posiadał wówczas przydział mobilizacyjny do 25 Pułku Artylerii Lekkiej w Kaliszu[13].

1939–1987[edytuj]

W czasie kampanii wrześniowej pełnił funkcję zastępcy dowódcy batalionu wartowniczego „Kalisz”. W czasie okupacji przebywał w Generalnym Gubernatorstwie (w Bugaju koło Sandomierza, a następnie w Mszanie Dolnej).

Po wojnie organizował spółdzielczość rolniczą i spożywczą w powiecie sycowskim. W 1958 przeszedł na emeryturę. Mieszkał w Gliwicach[14].

Zmarł 6 czerwca 1987 w wieku 94 lat. Został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie[15].

Ordery i odznaczenia[edytuj]

Rodzina[edytuj]

5 czerwca 1920 we Lwowie ożenił się z Aleksandrą Sieradzką (1900–1978), córką prof. Włodzimierza Sieradzkiego (1870–1941)[17]. Mieli troje dzieci: bliźniaczki: śpiewaczkę Barbarę Łucję (1921–1970)[18][19] i Annę (1921–2004)[14][20] oraz aktora i śpiewaka Jacka Jerzego (1924–2009)[21]. Doczekali się sześciorga wnucząt.

Jego starszym bratem był Alfred Nieżychowski (1888–1964), który brał udział w I wojnie światowej po stronie Niemiec, a w 1926 został obywatelem amerykańskim[22].

Przypisy

  1. Akt urodzenia Kazimierza Józefa Nieżychowskiego [dostęp z dnia: 2016-02-13]
  2. Akt zgonu Stanisława von Nieżychowskiego [dostęp z dnia: 2016-02-13]
  3. Stanisław Nieżychowski h. Pomian w Wielkiej Genealogii Minakowskiego [dostęp z dnia: 2016-02-13]
  4. Łucja Taczanowska h. Jastrzębiec w Wielkiej Genealogii Minakowskiego [dostęp z dnia: 2016-02-13]
  5. a b Gąsiorowski i Topolski 1981 ↓, s. 516.
  6. Ładysław Panufnik, Zarys historii wojennej 15-go Pułku Artylerii Polowej Wielkopolskiej, Warszawa 1929, s. 5.
  7. Ł. Panufnik, Zarys historii..., op. cit., s. 6.
  8. Ł. Panufnik, Zarys historii..., op. cit., s. 7.
  9. Ł. Panufnik, Zarys historii..., op. cit., s. 11.
  10. Ł. Panufnik, Zarys historii..., op. cit., s. 23.
  11. Rocznik Oficerski 1923, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 749, 844.
  12. Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 670, 769.
  13. Rocznik Oficerski Rezerw 1934, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1934, L.dz. 250/mob. 34, s. 135, 637.
  14. a b Gąsiorowski i Topolski 1981 ↓, s. 517.
  15. Wyszukiwarka gróbów cmentarza Rakowickiego w Krakowie [dostęp z dnia: 2016-02-13]
  16. Dekret Wodza Naczelnego L. 2976 z 13 maja 1921 r. Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 21, poz. 825
  17. prof. Włodziemierz Sieradzki w Wielkiej Genealogii Minakowskiego [dostęp z dnia: 2016-02-13]
  18. Barbara Nieżychowska (1921–1970) - życiorys na e-teatr.pl [dostęp z dnia: 2016-02-13]
  19. Barbara Nieżychowska w Wielkiej Genealogii Minakowskiego [dostęp z dnia: 2016-02-13]
  20. Anna Nieżychowska w Wielkiej Genealogii Minakowskiego [dostęp z dnia: 2016-02-13]
  21. Jacek Jerzy Nieżychowski w Wielkiej Genealogii Minakowskiego [dostęp z dnia: 2016-02-13]
  22. Alfred Nieżychowski h. Pomian w Wielkiej Genealogii Minakowskiego [dostęp z dnia: 2017-02-07]

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]